Beslag- en executierecht
DEEL: PROCEDURE EN RECHTSMIDDELEN
Begrippen
Vonnissen:
= uitspraak van een rechtscollege in eerste aanleg gewezen
Gezag van gewijsde: de partijen moeten het als waarheid beschouwen maar het is wel aanvechtbaar ⇐
⇒ kracht van gewijsde niet aanvechtbaar d.m.v. een rechtsmiddel
Uitvoerbaar bij voorraad: vanaf het vonnis is er mogelijkheid om uit te voeren bijvoorbeeld in geval
van een onbetaalde factuur kan men vanaf het vonnis naar de gerechtsdeurwaarder stappen en het
laten uitvoeren. Om tegen te gaan dat het geld al op is tegen de uitspraak in beroep/verstek/cassatie,
indien er een rechtsmiddel aangewend wordt, wordt er gebruik gemaakt van kantonnement
Kantonnement: er wordt gestort op een geblokkeerde rekening en het is pas beschikbaar vanaf de
uitspraak in beroep zodat men het niet kan opgebruiken voor de definitieve uitspraak ⇒ moet
uitdrukkelijk aangevraagd worden in de inleidende akte
● Doel: onvermogen van de tegenpartij tegengaan
Tussenvonnis: ieder vonnis geveld in de loop van het proces maar waarbij het nog verder loop het is
dus niet het eindvonnis. Hoger beroep tegen een tussenvonnis is mogelijk
● Vb: aanstelling van onafhankelijke expert, ambtshalve heropening debatten door nieuwe
stukken of stukken die nodig zijn tijdens beraad (art. 748 Ger.W.)
Arresten:
= een uitspraak van een rechtscollege uitgesproken in hoger beroep (hof van beroep, arbeidshof en
rechtbank van eerste aanleg tegen uitspraken van het vredegerecht, correctionele rechtbank bij beroep
tegen uitspraak van de politierechter,...)
1
,Cassatie: controle op correct toepassing wet door de rechter
= spreekt zich enkel uit over de wettigheid van een uitspraak (vb. procedurefouten) niet over de grond
van de zaak want Cassatie verwijst door naar hetzelfde rechtscollege in een ander arrondissement die
zich uitspreekt over de grond van de zaak. De uitspraak van Cassatie is bindend
Wanneer:
● Bij een overtreding van de wet
● Niet naleven op straffe van nietigheid voorgeschreven vormvereisten of substantiële
vormvereiste
In laatste aanleg:
= geen beroep meer mogelijk, bv. uitspraken van het vredegerecht en de ondernemingsrechtbank
betreffende vorderingen onder 2.500 euro. Ze zijn dus in laatste aanleg gewezen en zijn rechtstreeks
vatbaar voor Cassatie.
Tussenkomst: derde betrekken bij procedure, vanaf dat hij betrokken is wordt hij een procespartij
● Vrijwillig: d.m.v. een verzoekschrift
● Gedwongen: d.m.v. een dagvaarding ⇒ vb. huis ontploft en er komt een expert die zegt dat de
oorzaak ligt aan een verkeerde aansluiting van een gastank. Er komt een procedure en de
installateur wordt gedwongen om tussen te komen. Voor de procedure is het een derde, vanaf de
betekening van de dagvaarding wordt het een procespartij
2
,Hoven en rechtbanken België
A. Politierechtbanken en vredegerechten
Vredegerecht: onderverdeeld in kantons want zwaar belast
● In eerste aanleg: alle vorderingen onder 5.000 euro (alg. bevoegdheid) behalve degene die tot de
exclusieve bevoegdheden behoren van een ander rechtscollege of rechtstreeks voor het HvB of
HvC komen (art. 590 Ger.W.)
● In laatste aanleg: vorderingen onder 2.500 euro zijn niet meer voor een rechtsmiddel vatbaar
⇒ collocatie (=gedwongen opname in een instelling) van personen is een bijzondere bevoegdheid van
de vredegerechten. Het kan gevorderd worden door derden of door het OM (bv. in het kader van
gezinsdrama’s)
Politierechtbank: bij verkeersovertredingen, indien men niet akkoord is met het vonnis kan men in
beroep gaan bij de correctionele rechtbank
B. Arbeidsrechtbank
Bevoegdheid: alle geschillen m.b.t. arbeidsovereenkomsten, arbeidsongeschiktheid, groeipakket,...
indien men niet akkoord is met het vonnis kan men in beroep gaan bij het Arbeidshof
zittingen: 3 rechters behalve i.v.m. collectieve schuldenregeling dan maar 1 rechter
● 2 lekenrechters = rechters in sociale zaken
● 1 beroepsmagistraat
Openbaar ministerie: Arbeidsauditoraat
C. Rechtbank van eerste aanleg
Bevoegdheid:
Voorwaardelijke volheid van bevoegdheid: vorderingen die niet rechtstreeks voor het Hof van beroep
of Cassatie bestemd zijn of tot de uitsluitende bevoegdheid van een ander rechtscollege behoren.
Voorwaardelijk want verweerder kan onbevoegdheid opwerpen.
Verschillende kamers:
● burgerlijke rechtbank: alle geschillen die niet uitdrukkelijk aan een andere rechtbank zijn
toebedeeld
● strafuitvoeringsrechtbank: ziet toe op uitvoering straffen
3
, ● correctionele rechtbank: bevoegd voor wanbedrijven en misdrijven
● jeugdrechtbank: minderjarige die een strafrechtelijk misdrijf pleegt
● familierechtbank: uitspraken over erkenning, afstamming, adoptie,... (alles in kader van familie)
Als appelrechter:
● Beroep tegen vonnis van de politierechtbank
● Beroep tegen vonnis van de vrederechter
In laatste aanleg: vorderingen onder de 2.500 euro (art 617 Ger.W.)
Beroep: indien men niet akkoord is met een vonnis van de rechtbank van eerste aanleg kan men in
beroep gaan bij het Hof van Beroep
D. Arrondissementsrechtbank
Doet uitspraak over geschillen betreffende de materiële of territoriale bevoegdheid van een rechter in
een welbepaald geschil enkel in eerste aanleg. De arrondissementsrechtbank verwijst de zaak door
naar de bevoegde rechtbank die zich dan niet onbevoegd kan verklaren
● Ambtshalve: indien het verband houdt met de materiële bevoegdheid van een rechtbank moet
de rechter het ambtshalve opwerpen. Het moet een regel van openbare orde betreffen (=
bevoegdheid die aan een bepaald rechtscollege is toegewezen om over een bepaald geschil te
oordelen)
● Opwerpen: territoriale bevoegdheid (= naar waar gaan we?). De verweerder kan het dan
opwerpen en vragen dat de zaak naar de arrondissementsrechtbank gaat
E. Ondernemingsrechtbank
Bevoegdheid: alle geschillen tussen ondernemingen onafhankelijk van de waarde van het geschil. Een
vordering van een particulier tegen een onderneming kan ook voor de ondernemingsrechtbank
gedaagd worden
Beoordeling: de verweerder moet een onderneming zijn op het tijdstip van het stellen van de litigieuze
handeling
zittingen: in kort geding is er maar 1 beroepsmagistraat
● 2 lekenrechters ⇒ rechters in handelszaken
● 1 beroepsrechter
In laatste aanleg: uitspraken over vorderingen onder 2.500 euro
4
DEEL: PROCEDURE EN RECHTSMIDDELEN
Begrippen
Vonnissen:
= uitspraak van een rechtscollege in eerste aanleg gewezen
Gezag van gewijsde: de partijen moeten het als waarheid beschouwen maar het is wel aanvechtbaar ⇐
⇒ kracht van gewijsde niet aanvechtbaar d.m.v. een rechtsmiddel
Uitvoerbaar bij voorraad: vanaf het vonnis is er mogelijkheid om uit te voeren bijvoorbeeld in geval
van een onbetaalde factuur kan men vanaf het vonnis naar de gerechtsdeurwaarder stappen en het
laten uitvoeren. Om tegen te gaan dat het geld al op is tegen de uitspraak in beroep/verstek/cassatie,
indien er een rechtsmiddel aangewend wordt, wordt er gebruik gemaakt van kantonnement
Kantonnement: er wordt gestort op een geblokkeerde rekening en het is pas beschikbaar vanaf de
uitspraak in beroep zodat men het niet kan opgebruiken voor de definitieve uitspraak ⇒ moet
uitdrukkelijk aangevraagd worden in de inleidende akte
● Doel: onvermogen van de tegenpartij tegengaan
Tussenvonnis: ieder vonnis geveld in de loop van het proces maar waarbij het nog verder loop het is
dus niet het eindvonnis. Hoger beroep tegen een tussenvonnis is mogelijk
● Vb: aanstelling van onafhankelijke expert, ambtshalve heropening debatten door nieuwe
stukken of stukken die nodig zijn tijdens beraad (art. 748 Ger.W.)
Arresten:
= een uitspraak van een rechtscollege uitgesproken in hoger beroep (hof van beroep, arbeidshof en
rechtbank van eerste aanleg tegen uitspraken van het vredegerecht, correctionele rechtbank bij beroep
tegen uitspraak van de politierechter,...)
1
,Cassatie: controle op correct toepassing wet door de rechter
= spreekt zich enkel uit over de wettigheid van een uitspraak (vb. procedurefouten) niet over de grond
van de zaak want Cassatie verwijst door naar hetzelfde rechtscollege in een ander arrondissement die
zich uitspreekt over de grond van de zaak. De uitspraak van Cassatie is bindend
Wanneer:
● Bij een overtreding van de wet
● Niet naleven op straffe van nietigheid voorgeschreven vormvereisten of substantiële
vormvereiste
In laatste aanleg:
= geen beroep meer mogelijk, bv. uitspraken van het vredegerecht en de ondernemingsrechtbank
betreffende vorderingen onder 2.500 euro. Ze zijn dus in laatste aanleg gewezen en zijn rechtstreeks
vatbaar voor Cassatie.
Tussenkomst: derde betrekken bij procedure, vanaf dat hij betrokken is wordt hij een procespartij
● Vrijwillig: d.m.v. een verzoekschrift
● Gedwongen: d.m.v. een dagvaarding ⇒ vb. huis ontploft en er komt een expert die zegt dat de
oorzaak ligt aan een verkeerde aansluiting van een gastank. Er komt een procedure en de
installateur wordt gedwongen om tussen te komen. Voor de procedure is het een derde, vanaf de
betekening van de dagvaarding wordt het een procespartij
2
,Hoven en rechtbanken België
A. Politierechtbanken en vredegerechten
Vredegerecht: onderverdeeld in kantons want zwaar belast
● In eerste aanleg: alle vorderingen onder 5.000 euro (alg. bevoegdheid) behalve degene die tot de
exclusieve bevoegdheden behoren van een ander rechtscollege of rechtstreeks voor het HvB of
HvC komen (art. 590 Ger.W.)
● In laatste aanleg: vorderingen onder 2.500 euro zijn niet meer voor een rechtsmiddel vatbaar
⇒ collocatie (=gedwongen opname in een instelling) van personen is een bijzondere bevoegdheid van
de vredegerechten. Het kan gevorderd worden door derden of door het OM (bv. in het kader van
gezinsdrama’s)
Politierechtbank: bij verkeersovertredingen, indien men niet akkoord is met het vonnis kan men in
beroep gaan bij de correctionele rechtbank
B. Arbeidsrechtbank
Bevoegdheid: alle geschillen m.b.t. arbeidsovereenkomsten, arbeidsongeschiktheid, groeipakket,...
indien men niet akkoord is met het vonnis kan men in beroep gaan bij het Arbeidshof
zittingen: 3 rechters behalve i.v.m. collectieve schuldenregeling dan maar 1 rechter
● 2 lekenrechters = rechters in sociale zaken
● 1 beroepsmagistraat
Openbaar ministerie: Arbeidsauditoraat
C. Rechtbank van eerste aanleg
Bevoegdheid:
Voorwaardelijke volheid van bevoegdheid: vorderingen die niet rechtstreeks voor het Hof van beroep
of Cassatie bestemd zijn of tot de uitsluitende bevoegdheid van een ander rechtscollege behoren.
Voorwaardelijk want verweerder kan onbevoegdheid opwerpen.
Verschillende kamers:
● burgerlijke rechtbank: alle geschillen die niet uitdrukkelijk aan een andere rechtbank zijn
toebedeeld
● strafuitvoeringsrechtbank: ziet toe op uitvoering straffen
3
, ● correctionele rechtbank: bevoegd voor wanbedrijven en misdrijven
● jeugdrechtbank: minderjarige die een strafrechtelijk misdrijf pleegt
● familierechtbank: uitspraken over erkenning, afstamming, adoptie,... (alles in kader van familie)
Als appelrechter:
● Beroep tegen vonnis van de politierechtbank
● Beroep tegen vonnis van de vrederechter
In laatste aanleg: vorderingen onder de 2.500 euro (art 617 Ger.W.)
Beroep: indien men niet akkoord is met een vonnis van de rechtbank van eerste aanleg kan men in
beroep gaan bij het Hof van Beroep
D. Arrondissementsrechtbank
Doet uitspraak over geschillen betreffende de materiële of territoriale bevoegdheid van een rechter in
een welbepaald geschil enkel in eerste aanleg. De arrondissementsrechtbank verwijst de zaak door
naar de bevoegde rechtbank die zich dan niet onbevoegd kan verklaren
● Ambtshalve: indien het verband houdt met de materiële bevoegdheid van een rechtbank moet
de rechter het ambtshalve opwerpen. Het moet een regel van openbare orde betreffen (=
bevoegdheid die aan een bepaald rechtscollege is toegewezen om over een bepaald geschil te
oordelen)
● Opwerpen: territoriale bevoegdheid (= naar waar gaan we?). De verweerder kan het dan
opwerpen en vragen dat de zaak naar de arrondissementsrechtbank gaat
E. Ondernemingsrechtbank
Bevoegdheid: alle geschillen tussen ondernemingen onafhankelijk van de waarde van het geschil. Een
vordering van een particulier tegen een onderneming kan ook voor de ondernemingsrechtbank
gedaagd worden
Beoordeling: de verweerder moet een onderneming zijn op het tijdstip van het stellen van de litigieuze
handeling
zittingen: in kort geding is er maar 1 beroepsmagistraat
● 2 lekenrechters ⇒ rechters in handelszaken
● 1 beroepsrechter
In laatste aanleg: uitspraken over vorderingen onder 2.500 euro
4
