Leidraad Gebouwuitrusting
Hoofdstuk 1 – Sanitaire uitrusting: watertoevoer
1. Herkomst van het water
- Drinkbaar water komt uit het stadswaternet.
- Regenwater of putwater wordt opgepompt uit diep gelegen grondwaterlagen (= een put)
en wordt beschouwd als niet-drinkbaar.
Voor deze putboring moet een boorgat gemaakt worden met een diameter 200 – 250 mm
en een diepte 80 – 300 m. In het boorgat wordt een pomp gemonteerd die water max. 8
m hoog kan zuigen. Moest het boorgat ooit dichtvallen, is de pomp verloren.
= pomp = samenstelling van kleinere
pompen
2. Sanitaire fabrikanten
Voorbeelden: Grohe, Hansgrohe en Shell
3. Drinkbaar water
- Drinkwaterbedrijven in Vlaanderen: Watergroep, Pidpa, Farys, Water-Link, IWVA en
Vivaqua
- Deze bedrijven leveren drinkwater aan de meerderheid van de Vlaamse bevolking. ze
hebben hun verenigd in de drinkwatermaatschappij ‘Samenwerking Vlaams Water (SVW)’.
Deze is lid van: Balgaque, Eureau en IWA. Je kan niet kiezen vanwaar je water komt, dit is
beslist door de gemeente.
- Drinkwater bestaat uit 75% grondwater (wordt opgepompt en gefilterd door
bovenliggende grondlagen) en 25% oppervlaktewater (wordt drastisch gezuiverd door
vlokmiddelen).
- Eigenschappen – Stadswater wordt behandeld tot zuiver water:
a. Kleurloos, smaakloos
b. Gecontroleerde bacteriologische eigenschappen
c. Hardheid van water: zuurtegraad: pH < 7 & 7 – 9 °F (= Franse graden)
Te hard water (> 32 °F): veroorzaakt kegelsteenvorming waardoor leidingen
vernauwen (door 2 stoffen: calcium en magnesium).
Te zacht water (0 – 7 °F): te agressief en los metalen op (= zuur).
- Wanneer hard water verwarmd wordt of in contact komt met de lucht, kan dit kalk
afzetten. Als oplossing kan men een waterverzachter installeren.
4. Waterdistributie
- Het opgepompte drinkwater gaat naar watertorens en geven een constante druk aan de
hele gemeente (gevolg: zelfde waterdruk uit kraan). Het leidingnet loop 80 cm onder het
straatniveau. Deze leidingen lopen samen met andere maatschappijen voor gas,
1
, elektriciteit, etc. en hebben een diameter van 160 – 600 mm (> diameter = < wrijving = <
opgepompt water = energiebesparing).
- Bij elke nieuwe woning moet in de distributieleiding een nieuwe aansluiting gemaakt
worden. Hiervoor moet de woning voldoen aan enkele voorzieningen, nl.:
a. Een sleuf tussen stoep en gebouw voor de nieuwe leidingen.
b. Doorvoer doorheen de fundering om leidingen binnen in het gebouw te
brengen.
c. Op de leiding wordt een teller geplaatst om jet verbruik te kunnen meten.
d. Voor en na de teller worden beveiligingen voorzien:
Een afsluitkraan (1): om te kunnen vervangen indien nodig.
Een terugslagklep (7): om te voorkomen dat water van gebouw naar
distributienetwerk gaat.
Een aflaatkraan: om de werking van de terugslagklep te testen.
Een controlepunt (5): om een staal van het water te nemen als
controle.
[Dubbeldienstkraan (8): om water van te nemen of tuinslang aan te
hangen.]
- De aansluiting van de leidingen en het distributienetwerk gebeurd op vorstvrije diepte,
m.a.w. bovenste leiding ligt min. 80 cm onder het maaiveld. Anders zouden de leidingen
bevriezen en uitzetten.
- Wanneer er meerdere gebruikers zijn in 1 gebouw, moet per
gebruiker een teller geplaatst worden met bijhorende
beveiligingen. Elk heeft dus zijn eigen factuur. Er moet plaats zijn
om de teller te kunnen lezen en er deftig aan te kunnen (is best
geplaatst in kelder of gelijkvloers).
- Energiebocht: de bochten worden ingewerkt in de fundering van
het gebouw en omvatten 5 klemmen met alle leidingen (1: GEEL =
gas, 2: Telenet, 3: proximus, 4: elektriciteit, 5: BLAUW = water).
5. Hergebruik van regenwater
- Regenwater van het dak wordt opgevangen in een regenwaterput. Een pomp verdeelt het
water over een 2de circuit in het huis, maar wordt eerst gefilterd door een voorfilter.
- Het gebruik van regenwater voor hygiënische redenen is afgeraden! En enkel regenwater
afkomstig van het dak, mag worden opgeslagen in een regenwaterput. Anders kans op
vervuiling.
2
, - Regenwater (= RWA) en afvalwater (= DWA) wordt apart afgevoerd, ze mogen zeker niet
met elkaar in contact komen.
6. Positie van de regenwaterpomp
- Een regenwaterput wordt liefst buiten de woning en ondergronds geplaatst (vb. in voor-,
achter- of zijtuin). Aangezien de waterput ondergronds zit, moet er een pomp geplaatst
worden om voldoende druk op de leidingen te kunnen zetten. Deze pomp kan op 2
plaatsen, nl.:
a. Pomp in de put
Op deze manier wordt er ruimte gespaard binnen in het gebouw en
geluidshinder voorkomen.
De pomp is direct in het water opgehangen.
Wanneer de pomp dreigt leeg te komen, zal de vlotter dit detecteren
en een ventiel binnen open zetten om drinkwater in de regenwaterput
bij te vullen.
Tussen het gebouw en de regenwaterput lopen verschillende
leidingen (deze worden gegroepeerd in 3 wachtbuizen), nl.:
o Stroomkabel om de pomp te voorzien van elektriciteit
o Toevoerleiding drinkwater voor bij te vullen indien nodig
o Persleiding recuperatiewater van de pomp naar het
gebouw
o Kabels om het waterniveau in de regenwaterput binnen
in het gebouw te kunnen opvolgen
b. Pomp in een technische berging in het gebouw
Dit is een alternatief om verspilling van drinkbaar water tegen te gaan.
Binnen in het gebouw wordt een afzonderlijk buffervolume voorzien
met een stockage van een kleine hoeveelheid drinkbaar water. Als de
regenwaterput dreigt leeg te lopen zuigt de pomp water van dit
buffervolume i.p.v. de regenwaterput.
Het systeem gaat zicht regelmatig zelf spoelen, om vervuiling te
vermijden. Hier wordt een stankslot (= sifon) voorzien.
3
, Nadeel is het geluid en de grootte ruimte die men moet voorzien
binnen.
Tussen het gebouw en de regenwaterput lopen verschillende leidingen
(deze worden gegroepeerd in 2 wachtbuizen), nl.:
o Persleiding recuperatiewater van de pomp naar het
gebouw
o Kabels om het waterniveau in de regenwaterput binnen
in het gebouw te kunnen opvolgen
7. Dimensioneren van de regenwaterput i.f.v. % leegstand
- Hoe grote het aangesloten dakoppervlak, hoe groter de regenwaterput, hoe minder vaak
deze put moet worden bijgevuld.
- Droogvallen van de regenwaterput is afhankelijk van 3 factoren, nl.:
a. De afmetingen van het dak dat aangesloten is op de regenwaterput
b. De afmetingen van de regenwaterput
c. Het verbruik van het regenwater
- De regenwaterput wordt gedimensioneerd op basis van het dakoppervlak, het
gebruiksdebiet en het gemiddeld percentage leegstand.
- Formule voor een equivalent perfect afvoerend dakoppervlak (EPAD)
EPAD = dakoppervlak * factordakhelling/oriëntatie * factordaktype * factorfilterverlies [m²]
- Formule voor dimensioneren van u regenwaterput
Berekenen Σ EPAD [m²]
Berekenen dagelijks regenwaterverbruik = X [l/dag/100m²]
In grafiek leegstand kijken bij 5%, bij X = Y [m³/100m²]
Y [m³/100m²] * Σ EPAD [m²] = volume regenwaterput [m³]
4
Hoofdstuk 1 – Sanitaire uitrusting: watertoevoer
1. Herkomst van het water
- Drinkbaar water komt uit het stadswaternet.
- Regenwater of putwater wordt opgepompt uit diep gelegen grondwaterlagen (= een put)
en wordt beschouwd als niet-drinkbaar.
Voor deze putboring moet een boorgat gemaakt worden met een diameter 200 – 250 mm
en een diepte 80 – 300 m. In het boorgat wordt een pomp gemonteerd die water max. 8
m hoog kan zuigen. Moest het boorgat ooit dichtvallen, is de pomp verloren.
= pomp = samenstelling van kleinere
pompen
2. Sanitaire fabrikanten
Voorbeelden: Grohe, Hansgrohe en Shell
3. Drinkbaar water
- Drinkwaterbedrijven in Vlaanderen: Watergroep, Pidpa, Farys, Water-Link, IWVA en
Vivaqua
- Deze bedrijven leveren drinkwater aan de meerderheid van de Vlaamse bevolking. ze
hebben hun verenigd in de drinkwatermaatschappij ‘Samenwerking Vlaams Water (SVW)’.
Deze is lid van: Balgaque, Eureau en IWA. Je kan niet kiezen vanwaar je water komt, dit is
beslist door de gemeente.
- Drinkwater bestaat uit 75% grondwater (wordt opgepompt en gefilterd door
bovenliggende grondlagen) en 25% oppervlaktewater (wordt drastisch gezuiverd door
vlokmiddelen).
- Eigenschappen – Stadswater wordt behandeld tot zuiver water:
a. Kleurloos, smaakloos
b. Gecontroleerde bacteriologische eigenschappen
c. Hardheid van water: zuurtegraad: pH < 7 & 7 – 9 °F (= Franse graden)
Te hard water (> 32 °F): veroorzaakt kegelsteenvorming waardoor leidingen
vernauwen (door 2 stoffen: calcium en magnesium).
Te zacht water (0 – 7 °F): te agressief en los metalen op (= zuur).
- Wanneer hard water verwarmd wordt of in contact komt met de lucht, kan dit kalk
afzetten. Als oplossing kan men een waterverzachter installeren.
4. Waterdistributie
- Het opgepompte drinkwater gaat naar watertorens en geven een constante druk aan de
hele gemeente (gevolg: zelfde waterdruk uit kraan). Het leidingnet loop 80 cm onder het
straatniveau. Deze leidingen lopen samen met andere maatschappijen voor gas,
1
, elektriciteit, etc. en hebben een diameter van 160 – 600 mm (> diameter = < wrijving = <
opgepompt water = energiebesparing).
- Bij elke nieuwe woning moet in de distributieleiding een nieuwe aansluiting gemaakt
worden. Hiervoor moet de woning voldoen aan enkele voorzieningen, nl.:
a. Een sleuf tussen stoep en gebouw voor de nieuwe leidingen.
b. Doorvoer doorheen de fundering om leidingen binnen in het gebouw te
brengen.
c. Op de leiding wordt een teller geplaatst om jet verbruik te kunnen meten.
d. Voor en na de teller worden beveiligingen voorzien:
Een afsluitkraan (1): om te kunnen vervangen indien nodig.
Een terugslagklep (7): om te voorkomen dat water van gebouw naar
distributienetwerk gaat.
Een aflaatkraan: om de werking van de terugslagklep te testen.
Een controlepunt (5): om een staal van het water te nemen als
controle.
[Dubbeldienstkraan (8): om water van te nemen of tuinslang aan te
hangen.]
- De aansluiting van de leidingen en het distributienetwerk gebeurd op vorstvrije diepte,
m.a.w. bovenste leiding ligt min. 80 cm onder het maaiveld. Anders zouden de leidingen
bevriezen en uitzetten.
- Wanneer er meerdere gebruikers zijn in 1 gebouw, moet per
gebruiker een teller geplaatst worden met bijhorende
beveiligingen. Elk heeft dus zijn eigen factuur. Er moet plaats zijn
om de teller te kunnen lezen en er deftig aan te kunnen (is best
geplaatst in kelder of gelijkvloers).
- Energiebocht: de bochten worden ingewerkt in de fundering van
het gebouw en omvatten 5 klemmen met alle leidingen (1: GEEL =
gas, 2: Telenet, 3: proximus, 4: elektriciteit, 5: BLAUW = water).
5. Hergebruik van regenwater
- Regenwater van het dak wordt opgevangen in een regenwaterput. Een pomp verdeelt het
water over een 2de circuit in het huis, maar wordt eerst gefilterd door een voorfilter.
- Het gebruik van regenwater voor hygiënische redenen is afgeraden! En enkel regenwater
afkomstig van het dak, mag worden opgeslagen in een regenwaterput. Anders kans op
vervuiling.
2
, - Regenwater (= RWA) en afvalwater (= DWA) wordt apart afgevoerd, ze mogen zeker niet
met elkaar in contact komen.
6. Positie van de regenwaterpomp
- Een regenwaterput wordt liefst buiten de woning en ondergronds geplaatst (vb. in voor-,
achter- of zijtuin). Aangezien de waterput ondergronds zit, moet er een pomp geplaatst
worden om voldoende druk op de leidingen te kunnen zetten. Deze pomp kan op 2
plaatsen, nl.:
a. Pomp in de put
Op deze manier wordt er ruimte gespaard binnen in het gebouw en
geluidshinder voorkomen.
De pomp is direct in het water opgehangen.
Wanneer de pomp dreigt leeg te komen, zal de vlotter dit detecteren
en een ventiel binnen open zetten om drinkwater in de regenwaterput
bij te vullen.
Tussen het gebouw en de regenwaterput lopen verschillende
leidingen (deze worden gegroepeerd in 3 wachtbuizen), nl.:
o Stroomkabel om de pomp te voorzien van elektriciteit
o Toevoerleiding drinkwater voor bij te vullen indien nodig
o Persleiding recuperatiewater van de pomp naar het
gebouw
o Kabels om het waterniveau in de regenwaterput binnen
in het gebouw te kunnen opvolgen
b. Pomp in een technische berging in het gebouw
Dit is een alternatief om verspilling van drinkbaar water tegen te gaan.
Binnen in het gebouw wordt een afzonderlijk buffervolume voorzien
met een stockage van een kleine hoeveelheid drinkbaar water. Als de
regenwaterput dreigt leeg te lopen zuigt de pomp water van dit
buffervolume i.p.v. de regenwaterput.
Het systeem gaat zicht regelmatig zelf spoelen, om vervuiling te
vermijden. Hier wordt een stankslot (= sifon) voorzien.
3
, Nadeel is het geluid en de grootte ruimte die men moet voorzien
binnen.
Tussen het gebouw en de regenwaterput lopen verschillende leidingen
(deze worden gegroepeerd in 2 wachtbuizen), nl.:
o Persleiding recuperatiewater van de pomp naar het
gebouw
o Kabels om het waterniveau in de regenwaterput binnen
in het gebouw te kunnen opvolgen
7. Dimensioneren van de regenwaterput i.f.v. % leegstand
- Hoe grote het aangesloten dakoppervlak, hoe groter de regenwaterput, hoe minder vaak
deze put moet worden bijgevuld.
- Droogvallen van de regenwaterput is afhankelijk van 3 factoren, nl.:
a. De afmetingen van het dak dat aangesloten is op de regenwaterput
b. De afmetingen van de regenwaterput
c. Het verbruik van het regenwater
- De regenwaterput wordt gedimensioneerd op basis van het dakoppervlak, het
gebruiksdebiet en het gemiddeld percentage leegstand.
- Formule voor een equivalent perfect afvoerend dakoppervlak (EPAD)
EPAD = dakoppervlak * factordakhelling/oriëntatie * factordaktype * factorfilterverlies [m²]
- Formule voor dimensioneren van u regenwaterput
Berekenen Σ EPAD [m²]
Berekenen dagelijks regenwaterverbruik = X [l/dag/100m²]
In grafiek leegstand kijken bij 5%, bij X = Y [m³/100m²]
Y [m³/100m²] * Σ EPAD [m²] = volume regenwaterput [m³]
4
