Inhoudsopgave
Week 1.1 pedagogiek en het belang van het kind...................................3
Inleiding in de pedagogiek....................................................................3
Ethiek in sociaal werk............................................................................4
Basisboek systeem gericht werken.......................................................5
Artikel: 1918 Gunning, Kohnstamm, Langeveld....................................6
Hoorcollege 1: de pedagoog en belang van het kind............................7
Week 1.2 opvoeding en opvoeddoelen in deze samenleving..................8
Inleiding in de pedagogiek....................................................................8
Ethiek in Sociaal Werk...........................................................................9
What exactly is Neurodiversity...........................................................10
Hoorcollege 2: opvoeding en opvoeddoelen in deze samenleving.....10
Week 1.3 opvoeding en superdiversiteit................................................12
Ethiek in sociaal werk..........................................................................12
Inleiding in de pedagogiek..................................................................12
Verschillen omarmen..........................................................................13
Artikel: Janusz Korczak en de wet van respect: ‘ik ben ik en jij bent jij,
we mogen er allebei zijn en niet de een ten koste van de ander’.......13
Hoorcollege 3: opvoeding en superdiversiteit.....................................13
Week 1.4 invloed pedagogisch klimaat op opvoeding...........................15
Ethiek in sociaal werk..........................................................................15
Opvoeden in de wijk literatuurstudie..................................................16
Hoorcollege 4: invloed pedagogisch klimaat op opvoeding................17
Week 1.5 de pedagoog en opvoeden in de wijk.....................................19
Inleiding in de pedagogiek..................................................................19
Verschillen omarmen..........................................................................20
ABCD...................................................................................................20
Hoorcollege 5: de pedagoog en opvoeden in de wijk..........................21
Week 1.6................................................................................................23
Inleiding in de pedagogiek..................................................................23
Theoretische basis van competentievergroting..................................27
1
, Hoorcollege 6: de pedagoog en opvoeden in een professionele setting
............................................................................................................32
Week 1.7................................................................................................34
Ehtiek in sociaal werk..........................................................................34
Cliëntenparticipatie.............................................................................34
Hoorcollege 7: verantwoordelijkheid van de pedagoog in een
organisatie..........................................................................................35
Leerdoelen.................................................................................................40
Samenvatting
2
,Week 1.1 pedagogiek en het belang van het kind
Inleiding in de pedagogiek
1.2 beschrijving van het begrip pedagogiek
Pedagogiek = paidagoogia wat betekent kinderleiding.
Kind = pais en leiden = agogein
1) Opvoedkunde: vaardigen van de opvoeder
2) Opvoedingsleer = vergaren van kennis over opvoeden
3) Opvoedingswetenschap = ontwikkelen van theorieën over en
methoden met betrekking tot opvoeden.
Psychologie: gedrag van het kind
Sociologie: gedrag en hoe dit verhoudt tot groepen mensen. Hoe
gedraag je in een groep en anderen naar jou toe.
Andragogie: menskunde en theologie. Hoe gedragen mensen onderling.
Filosofie: alle overtuigingen we hebben en universele bestaan.
Denkwijze. Hulpwetenschappen.
Pedagogiek = opvoedingswetenschap met eigen theorieën en
methoden.
Opvoeding = alle omgang tussen ouder en kind, waarbij gericht een
relatie wordt aangegaan. Liefde, geborgenheid, veiligheid, intimiteit,
aandacht, grenzen, instructies, ondersteuning en controle.
Zelfontplooiing, zelfvertrouwen, zelfstandigheid en zelfredzaamheid
ontstaat.
1) wederzijdse respect 2) veiligheid 3) uitdagingen/eigen beslissingen.
6.6.1 de geesteswetenschappelijke of personalistische pedagogiek
Geesteswetenschappelijke stroming: praktijk van het opvoeden en
kijkt naar emotie, gevoel en wil. Kinderen los van maatschappelijke
invloeden moeten kunnen opgroeien (ruimte).
Centraal persoonlijke benadering pedagoog, waarbij die moeite doet om
het kind en zijn belevingswereld en gevoelswereld te leren kennen. De
basis werd gelegd door o.a. Dilthey. Hij maakte onderscheid tussen
natuurwetenschappen en de geesteswetenschappen.
Natuurwetenschappen: wordt natuur bestudeerd met betrekking van
feitelijke, objectief geobserveerde gegevens.
Geesteswetenschappen: de mens wordt zelf onderzocht.
Uniciteit = ieder kind is uniek.
Kohnstamm: legde de basis voor de geesteswetenschappen of
personalistische pedagogiek in Nederland.
Pluriforme stroming: uniciteit van het kind. Dat men precies weet wat
er gebeurt tussen opvoedingspraktijk en de pedagogische relatie tussen
de opvoeder van het kind.
3
, De geesteswetenschappelijk pedagogen komen tot gegevens over de
opvoeding door te werken volgens een van de volgende
onderzoeksmethoden.
Hermeneutiek
De kunst van het interpreteren. Systematische wijze (regels/methodes)
interpreteren van het menselijk handelen.
Hermeneutische cirkel
1) Vooronderstelling/hypothese
2) Dagelijkse ervaringen à geordend en in breder perspectief gezet.
Bronnen à omgeving mensen en literatuur.
3) Terug oorspronkelijke verschijnsel, op deze manier beter
geïnterpreteerd kan worden.
Dialect: inzichten die onverzoenlijk/tegenstrijdig zijn met elkaar te
verzoenen en op hoger plan van begrip te brengen.
Antinomieën/tegenstellingen samen tot een synthese.
Synthese = een nieuwe opvatting waarin de vorige opvattingen in zijn
verwerkt.
Thesesynthese = opvatting versus tegengestelde opvatting
Synthese = een nieuwe opvatting waarin de vorige opvattingen zijn
verwerkt.
Fenomenologie
Fundamentele kritiek op de empirisch-analytische onderzoeksmethode.
Men die teruggaat naar de oorspronkelijke ervaring, de ‘eigen’ leefwereld.
Fenomenologische methode;
1) Verschijnsel, objectief beschrijven zonder een oordeel.
2) Verplaatsen belevingswereld.
3) Fenomenologische reductie. Bijkomstige essentiële aspecten te
onderscheiden. Duidelijkheid krijgen.
Ethiek in sociaal werk
7.1.2 rechtvaardigheid
Rechtvaardigheid = een begrip die een verbinding tussen vrijheid en
gelijkheid legt. Het functioneert optimaal als iedereen de plaats krijgt die
bij zijn aard past.
Capabilitiesbenadering = geeft handvatten om te werken aan een
rechtvaardige verdeling van voorwaarden, waaronder menen kunnen
doen wat ze willen doen en kunnen zijn wie ze willen zijn.
7.1.3 Nussbaum en Sen: in een rechtvaardige samenleving zijn de
vermogens eerlijk verdeeld.
4
Week 1.1 pedagogiek en het belang van het kind...................................3
Inleiding in de pedagogiek....................................................................3
Ethiek in sociaal werk............................................................................4
Basisboek systeem gericht werken.......................................................5
Artikel: 1918 Gunning, Kohnstamm, Langeveld....................................6
Hoorcollege 1: de pedagoog en belang van het kind............................7
Week 1.2 opvoeding en opvoeddoelen in deze samenleving..................8
Inleiding in de pedagogiek....................................................................8
Ethiek in Sociaal Werk...........................................................................9
What exactly is Neurodiversity...........................................................10
Hoorcollege 2: opvoeding en opvoeddoelen in deze samenleving.....10
Week 1.3 opvoeding en superdiversiteit................................................12
Ethiek in sociaal werk..........................................................................12
Inleiding in de pedagogiek..................................................................12
Verschillen omarmen..........................................................................13
Artikel: Janusz Korczak en de wet van respect: ‘ik ben ik en jij bent jij,
we mogen er allebei zijn en niet de een ten koste van de ander’.......13
Hoorcollege 3: opvoeding en superdiversiteit.....................................13
Week 1.4 invloed pedagogisch klimaat op opvoeding...........................15
Ethiek in sociaal werk..........................................................................15
Opvoeden in de wijk literatuurstudie..................................................16
Hoorcollege 4: invloed pedagogisch klimaat op opvoeding................17
Week 1.5 de pedagoog en opvoeden in de wijk.....................................19
Inleiding in de pedagogiek..................................................................19
Verschillen omarmen..........................................................................20
ABCD...................................................................................................20
Hoorcollege 5: de pedagoog en opvoeden in de wijk..........................21
Week 1.6................................................................................................23
Inleiding in de pedagogiek..................................................................23
Theoretische basis van competentievergroting..................................27
1
, Hoorcollege 6: de pedagoog en opvoeden in een professionele setting
............................................................................................................32
Week 1.7................................................................................................34
Ehtiek in sociaal werk..........................................................................34
Cliëntenparticipatie.............................................................................34
Hoorcollege 7: verantwoordelijkheid van de pedagoog in een
organisatie..........................................................................................35
Leerdoelen.................................................................................................40
Samenvatting
2
,Week 1.1 pedagogiek en het belang van het kind
Inleiding in de pedagogiek
1.2 beschrijving van het begrip pedagogiek
Pedagogiek = paidagoogia wat betekent kinderleiding.
Kind = pais en leiden = agogein
1) Opvoedkunde: vaardigen van de opvoeder
2) Opvoedingsleer = vergaren van kennis over opvoeden
3) Opvoedingswetenschap = ontwikkelen van theorieën over en
methoden met betrekking tot opvoeden.
Psychologie: gedrag van het kind
Sociologie: gedrag en hoe dit verhoudt tot groepen mensen. Hoe
gedraag je in een groep en anderen naar jou toe.
Andragogie: menskunde en theologie. Hoe gedragen mensen onderling.
Filosofie: alle overtuigingen we hebben en universele bestaan.
Denkwijze. Hulpwetenschappen.
Pedagogiek = opvoedingswetenschap met eigen theorieën en
methoden.
Opvoeding = alle omgang tussen ouder en kind, waarbij gericht een
relatie wordt aangegaan. Liefde, geborgenheid, veiligheid, intimiteit,
aandacht, grenzen, instructies, ondersteuning en controle.
Zelfontplooiing, zelfvertrouwen, zelfstandigheid en zelfredzaamheid
ontstaat.
1) wederzijdse respect 2) veiligheid 3) uitdagingen/eigen beslissingen.
6.6.1 de geesteswetenschappelijke of personalistische pedagogiek
Geesteswetenschappelijke stroming: praktijk van het opvoeden en
kijkt naar emotie, gevoel en wil. Kinderen los van maatschappelijke
invloeden moeten kunnen opgroeien (ruimte).
Centraal persoonlijke benadering pedagoog, waarbij die moeite doet om
het kind en zijn belevingswereld en gevoelswereld te leren kennen. De
basis werd gelegd door o.a. Dilthey. Hij maakte onderscheid tussen
natuurwetenschappen en de geesteswetenschappen.
Natuurwetenschappen: wordt natuur bestudeerd met betrekking van
feitelijke, objectief geobserveerde gegevens.
Geesteswetenschappen: de mens wordt zelf onderzocht.
Uniciteit = ieder kind is uniek.
Kohnstamm: legde de basis voor de geesteswetenschappen of
personalistische pedagogiek in Nederland.
Pluriforme stroming: uniciteit van het kind. Dat men precies weet wat
er gebeurt tussen opvoedingspraktijk en de pedagogische relatie tussen
de opvoeder van het kind.
3
, De geesteswetenschappelijk pedagogen komen tot gegevens over de
opvoeding door te werken volgens een van de volgende
onderzoeksmethoden.
Hermeneutiek
De kunst van het interpreteren. Systematische wijze (regels/methodes)
interpreteren van het menselijk handelen.
Hermeneutische cirkel
1) Vooronderstelling/hypothese
2) Dagelijkse ervaringen à geordend en in breder perspectief gezet.
Bronnen à omgeving mensen en literatuur.
3) Terug oorspronkelijke verschijnsel, op deze manier beter
geïnterpreteerd kan worden.
Dialect: inzichten die onverzoenlijk/tegenstrijdig zijn met elkaar te
verzoenen en op hoger plan van begrip te brengen.
Antinomieën/tegenstellingen samen tot een synthese.
Synthese = een nieuwe opvatting waarin de vorige opvattingen in zijn
verwerkt.
Thesesynthese = opvatting versus tegengestelde opvatting
Synthese = een nieuwe opvatting waarin de vorige opvattingen zijn
verwerkt.
Fenomenologie
Fundamentele kritiek op de empirisch-analytische onderzoeksmethode.
Men die teruggaat naar de oorspronkelijke ervaring, de ‘eigen’ leefwereld.
Fenomenologische methode;
1) Verschijnsel, objectief beschrijven zonder een oordeel.
2) Verplaatsen belevingswereld.
3) Fenomenologische reductie. Bijkomstige essentiële aspecten te
onderscheiden. Duidelijkheid krijgen.
Ethiek in sociaal werk
7.1.2 rechtvaardigheid
Rechtvaardigheid = een begrip die een verbinding tussen vrijheid en
gelijkheid legt. Het functioneert optimaal als iedereen de plaats krijgt die
bij zijn aard past.
Capabilitiesbenadering = geeft handvatten om te werken aan een
rechtvaardige verdeling van voorwaarden, waaronder menen kunnen
doen wat ze willen doen en kunnen zijn wie ze willen zijn.
7.1.3 Nussbaum en Sen: in een rechtvaardige samenleving zijn de
vermogens eerlijk verdeeld.
4
