Observatie binnen gezinnen: mogelijke settings
Locaties:
- Thuis
- In het lab
o Vroeger meer dan nu
- Op publieke locatie
o Bijv. supermarkt
Situaties:
- Vrij spel
- Maaltijden
- Routines
o In bad doen
o In bed doen
- Gestructureerde taken taken lenen zich er meer voor om bepaald gedrag uit te
lokken voor zowel kind als ouder
o Afblijf taak (5 speelgoedstukken, 1 kapot, ouder moet kind weerhouden van
af te blijven)
o Opruimtaak
Methoden om gedrag te meten
- Vragenlijst
- Interview
- Observatie
Voor- en nadelen met observatie
Nadelen
- Blijft meestal subjectief
- Kortere periode
- Weten dat je geobserveerd wordt, dus sociaal wenselijk gedrag vertonen
- Tijdrovend
- Momentopname
Voordelen
- Je ziet vaak meer, nauwkeurig
- Ouders denken dat ze iets goed doen, als observeerder zie je dan meer en breder
Meten van gedrag: welke methode
Vragenlijst
- Inzicht in gevoelens, gedachten
- Langere periode
- Met terugwerkende kracht
- Uitfilteren effect va stemming: ouder kan eigen stemming uiteenzetten
,Observatie:
- Onbewust gedrag vangen
- Uniforme interpretatie van het construct: met z’n allen een bepaald gedrag op
dezelfde manier interpreteert. Als je met een bepaald instrument meet, dan op
dezelfde manier dit coderen want uniforme interpretatie vanuit pedagogisch
oogpunt.
- Uitfilteren sociale wenselijkheid
- Uitfilteren effect van stemming: observeren wat de stemming voor invloed heeft
Uitdagingen van observatie en oplossingen om te beperken
- Techniek bij opnames
o Goed trainen
o Duidelijke instructies voor filmen
o Opnieuw als mislukt
- Tijdsintensief
o Duur van opname beperken
- Belasting voor deelnemers, invasief
o Compensatie, vergoeding
- Duidelijk definiëren variabelen (en scores) soms lastig
o Helder afbakenen
o Voorbeelden geven…
- Moeilijk om betrouwbaar te worden (en blijven!)
o Intensieve training
o Dubbel coderen en/of intervisie
- Moment opname
o Meerdere opnames maken
o Niet zoals normaal gesproken
- Hawthorne effect/ observer reactivity
o Langer observeren
o Juiste instructies ouders
o Onderzoekers uit zicht/ ruimte verlaten
o Longitudinaal: dezelfde onderzoeker
- Ethiek
o Toestemming gebruik video’s
Kwaliteitsmaten observatiemethoden
- Betrouwbaarheid als ik het opnieuw doe komt dan precies hetzelfde eruit
- Validiteit meten wat je wil meten
Externe validiteit
Is het gedrag wat ik observeer een goede afspiegeling van hoe de persoon zich over het
algemeen gedraagt
Invloeden op externe/ecologische validiteit
- Hawthorne effect/observer reactivity
- Gestructureerde vs. natuurlijke observatie
- Setting (thuis of in lab/lokaal/instantie)
,Ecologische validiteit hoger en meer ruis in thuissituatie
Ecologische validiteit lager en minder ruis in lab
- Onderzoek: lage correlaties tussen observaties thuis en in lab
Coderen verschillende methodes
- Gedragsfrequenties (tellen)
o Turven
o Specifieke definities van relevante gedragingen
o Bijv. rozijntjes delen met jonger broertje/zusje, hoeveel rozijntjes geven/zelf
eten
- Event-based
o Alleen onder bepaalde omstandigheden, gedrag coderen
- Micro-level
o Microgedrag: bijv. glimlach, fronsen, stem verheffen
o Moment-to-moment (per tijdseenheid bijv. 25 minuten)
o Komt het voor ja of nee?
- Macro-coderen (Ainsworth scale)
o Omschrijving schaalpunten aan de hand van concrete gedragingen
Verloop van een observatietraining
1) Gestandaardiseerd codeerprotocol
2) Intensieve training
3) Betrouwbaarheids-set
4) Intercodeursbetrouwbaarheid (minimaal 80 is voldoende)
5) Voorkom ‘coder drift’ (
Intercodeursbetrouwbaarheid (>0.80 dan betrouwbaar)
Alle neuzen dezelfde kant op
- Berekening mate van overeenstemming
o Tussen scores codeur & expertscore
o Tussen scores codeurs onderling
- Uitkomstmaat = categorieën: Cohen’s Kappa
o % overeenstemming gecontroleerd voor kans
- Uitkomstmaat = interval/ratio: intraclass correlations
o Een correlatie tussen scores binnen elke observatie
, Ordinal/interval/ratio: intraclass correlations voor elke losse observatie
Waarom geen pearson correlatie correlatie tussen kolommen op basis van volgorde
Inferentieniveau de mate waarin het instrument gevoelig is voor
subjectiviteit/interpretatie en daarmee hoeveel training nodig is om het instrument onder
de knie te krijgen/ hoe moeilijk het instrument is.
Grootschalig onderzoek: objectiviteit
Coderen meerdere gedragingen, vaak meerdere keren
Grotere kans op subjectiviteit
- Je het gezin zelf hebt bezocht
- Je dezelfde persoon al eerder hebt gecodeerd
o Op zelfde construct
o Op ander construct
Leidt tot codeerrestricties