Neuropsychologie
Hoorcollege 1 9-9-24
Historische visies op hersenen en gedrag:
De oudheid: het hart vs het brein
Hippocrates: het zijn de hersenen die de basis leggen
Aristoteles: het mentalisme d
- Psyche = mind = verantwoordelijk voor het gedrag
Middeleeuwen + renaissance
Op observatie gebaseerde neuroanatomie
- Leonardo da vinci
- Vesalius
17e eeuw
Begin van moderne wetenschap van het brein
- Descartes en het dualisme
- Lichaam = stoffelijk, geest = niet-stoffelijk
- Lichaam-geest probleem
18e eeuw
Elektriciteit van het brein
- Galvani: prikkel in de hersenen > beweging in het lichaam
19e eeuw
Lokalisatie van functies
- Gall en spurzheim
Frenologie -> aan de schedelvorm zien waar de hersenen minder of
meer ontwikkelde
Retro frenologie: vorm van de hersenen aanpassen zodat je hersenen
meer ruimte konden krijgen en je 'slimmer kon worden'
- Paul broca: vond het eerste gebiedje voor taal
- Darwin -> materialisme. Hersenen groeien niet zomaar, ouders
geven wat door aan het kind. Gedrag verklaren door biologie.
20e eeuw
Neurotransmitters, psychofarmaca, kraken DNA-code
, - Otto loewi
- Francis crick en james watson
Gedistribueerde functies
- Eerst dacht men dat kleine gebieden specialistische functies
hebben, dat is deels zo, maar meestal zijn grotere functies verdeeld
over de hersenen. Er zijn nog heel veel andere gebieden die taal
kunnen verwerken als het ene gebiedje het niet meer doet, het zal
dan misschien wel van lagere kwaliteit zijn.
Hiërarchische organisatie
- Meerdere geheugensystemen
- Twee hersenhelften
- Bewuste en onbewuste informatiestroom. Veel in onze hersenen
komt onbewust.
21e eeuw
Nieuwe methoden, opkomst hersenscantechnieken
Intensievere samenwerking tussen de disciplines
Nieuwe inzichten verschijnen in hoog tempo -> sterkere toename van
publicaties
Onderzoeksgeld voor fundamenteel en toegepast onderzoek
Neuropsychologie bestudeert relatie tussen fysiologie in de hersenen en
gedrag
Wat is gedrag?
- Heeft zowel doel als functie
- Reactie op omgeving
- Bepaald door endocriene systeem en zenuwstelsel
Gedrag varieert in:
- Complexiteit
- De mate waarin het automatisch en aangeboren is
- De mate waarin het is aangeleerd
Ontstaan van het complexere brein
- Mutaties in genen
- Omgeving
- Voedsel
, Onze breinen zijn afhankelijk van iets van vettigheid, omdat de hersenen
zich zo beter kunnen ontwikkelen.
Vergelijkend onderzoek:
- Vergelijkingen binnen een soort zijn moeilijk en tussen soorten is het
nog lastiger
- Toch kan zon onderzoek meerwaarde hebben als het minder
makkelijk bij mensen kan worden gedaan
- Hoe verder een die van ons af staat, hoe minder makkelijk iets nog
relevant is voor de mens
Invloed van erfelijkheid, biologie en omgeving
Genotype van de ouders bepalen bijna altijd het genotype van het kind.
Slimme ouders krijgen slimme kinderen, lange ouders krijgen lange
kinderen.
Enkele komen slechts tot uitdrukking van die genen. Fenotype -> wat
daadwerkelijk tot uiting komt.
Omgeving en fenotype van kind
Observeerbare eigenschappen van het kind zijn het resultaat van de
interactie tussen de omgevingsfactoren en de genetische aanleg. Als een
kind veel boeken om zich heen heeft kan het veel lezen -> betere
leesvaardigheid
Kinderen scheppen actief hun eigen omgeving, ze roepen bepaalde
reacties van anderen op. Ze kiezen actief hun omgeving en ervaringen die
hun interesse, talenten en persoonlijkheidskenmerken ondersteunen.
Hoorcollege 2 11-9-24
Hersenen worden op verschillende manieren beschermd.
Dura mater: stevige moeder
Schedel is keihard en dura mater is wat sponsiger. Daar weer onder zit
een spinnenwebachtig membraan, dat zorgt ervoor dat er wel iets van
beweging in kan zitten. Kan je vergelijken met airbags. Pia mater: zorgt
ervoor dat alle voedingsstoffen in de hersenen terecht komen, is een
beetje de verzorgende moeder.
Hoorcollege 1 9-9-24
Historische visies op hersenen en gedrag:
De oudheid: het hart vs het brein
Hippocrates: het zijn de hersenen die de basis leggen
Aristoteles: het mentalisme d
- Psyche = mind = verantwoordelijk voor het gedrag
Middeleeuwen + renaissance
Op observatie gebaseerde neuroanatomie
- Leonardo da vinci
- Vesalius
17e eeuw
Begin van moderne wetenschap van het brein
- Descartes en het dualisme
- Lichaam = stoffelijk, geest = niet-stoffelijk
- Lichaam-geest probleem
18e eeuw
Elektriciteit van het brein
- Galvani: prikkel in de hersenen > beweging in het lichaam
19e eeuw
Lokalisatie van functies
- Gall en spurzheim
Frenologie -> aan de schedelvorm zien waar de hersenen minder of
meer ontwikkelde
Retro frenologie: vorm van de hersenen aanpassen zodat je hersenen
meer ruimte konden krijgen en je 'slimmer kon worden'
- Paul broca: vond het eerste gebiedje voor taal
- Darwin -> materialisme. Hersenen groeien niet zomaar, ouders
geven wat door aan het kind. Gedrag verklaren door biologie.
20e eeuw
Neurotransmitters, psychofarmaca, kraken DNA-code
, - Otto loewi
- Francis crick en james watson
Gedistribueerde functies
- Eerst dacht men dat kleine gebieden specialistische functies
hebben, dat is deels zo, maar meestal zijn grotere functies verdeeld
over de hersenen. Er zijn nog heel veel andere gebieden die taal
kunnen verwerken als het ene gebiedje het niet meer doet, het zal
dan misschien wel van lagere kwaliteit zijn.
Hiërarchische organisatie
- Meerdere geheugensystemen
- Twee hersenhelften
- Bewuste en onbewuste informatiestroom. Veel in onze hersenen
komt onbewust.
21e eeuw
Nieuwe methoden, opkomst hersenscantechnieken
Intensievere samenwerking tussen de disciplines
Nieuwe inzichten verschijnen in hoog tempo -> sterkere toename van
publicaties
Onderzoeksgeld voor fundamenteel en toegepast onderzoek
Neuropsychologie bestudeert relatie tussen fysiologie in de hersenen en
gedrag
Wat is gedrag?
- Heeft zowel doel als functie
- Reactie op omgeving
- Bepaald door endocriene systeem en zenuwstelsel
Gedrag varieert in:
- Complexiteit
- De mate waarin het automatisch en aangeboren is
- De mate waarin het is aangeleerd
Ontstaan van het complexere brein
- Mutaties in genen
- Omgeving
- Voedsel
, Onze breinen zijn afhankelijk van iets van vettigheid, omdat de hersenen
zich zo beter kunnen ontwikkelen.
Vergelijkend onderzoek:
- Vergelijkingen binnen een soort zijn moeilijk en tussen soorten is het
nog lastiger
- Toch kan zon onderzoek meerwaarde hebben als het minder
makkelijk bij mensen kan worden gedaan
- Hoe verder een die van ons af staat, hoe minder makkelijk iets nog
relevant is voor de mens
Invloed van erfelijkheid, biologie en omgeving
Genotype van de ouders bepalen bijna altijd het genotype van het kind.
Slimme ouders krijgen slimme kinderen, lange ouders krijgen lange
kinderen.
Enkele komen slechts tot uitdrukking van die genen. Fenotype -> wat
daadwerkelijk tot uiting komt.
Omgeving en fenotype van kind
Observeerbare eigenschappen van het kind zijn het resultaat van de
interactie tussen de omgevingsfactoren en de genetische aanleg. Als een
kind veel boeken om zich heen heeft kan het veel lezen -> betere
leesvaardigheid
Kinderen scheppen actief hun eigen omgeving, ze roepen bepaalde
reacties van anderen op. Ze kiezen actief hun omgeving en ervaringen die
hun interesse, talenten en persoonlijkheidskenmerken ondersteunen.
Hoorcollege 2 11-9-24
Hersenen worden op verschillende manieren beschermd.
Dura mater: stevige moeder
Schedel is keihard en dura mater is wat sponsiger. Daar weer onder zit
een spinnenwebachtig membraan, dat zorgt ervoor dat er wel iets van
beweging in kan zitten. Kan je vergelijken met airbags. Pia mater: zorgt
ervoor dat alle voedingsstoffen in de hersenen terecht komen, is een
beetje de verzorgende moeder.
