ONDERNEMINGSRECHT
DOSSIER OPRICHTING VAN DE ONDERNEMING
AFSTUDEERRICHTING BEDRIJFSJURIST
JAAR 3 BLOK 9
CIJFER SCHRIFTELIJK TENTAMEN 10,0!
BEKNOPTE SAMENVATTING (arresten aan te kopen via voordeelbundel)
Onderwerpen in deze samenvatting:
Beschermingsconstructies
Bestuurdersaansprakelijkheid
Concernverhouding
Enquêterecht
Faillissement
Fusie
Geschillenregeling
Structuurregeling
Extra literatuur “zwaar weer”
, BESCHERMINGSCONSTRUCTIES
Beschermingsconstructies: Ontworpen voor het beschermen van kapitaalvennootschappen
(beursgenoteerde bedrijven) tegen onvrijwillige/vijandige overname, heeft tot doel het inperken van de
zeggenschap van de kapitaalverschaffers. Normaliter is het beleid van het bestuur van de vennootschap
erop gericht om de aandeelhouders tevreden te stellen. Aandeelhouders handelen vaak in het belang van
hun aandelen, in plaats de belangen van de vennootschap. Daarnaast heeft de vennootschap te maken
met andere belangen buiten die van de aandeelhouders. Beschermingsmaatregelen zijn er dus tevens
voor de conflicten tussen “shareholder vs. stakeholder”.
Geen beschermingsconstructie
De Europese Richtlijn 2007/25/EG staat erop toe dat de vennootschappen in beginsel zelf mogen kiezen
voor een beschermd of onbeschermd karakter. Indien er wordt gekozen voor een onbeschermd karakter
geldt artikel 2:359b lid 1 BW. Er dient dan statutair te zijn vastgelegd, indien er een openbaar bod komt op
de aandelen van de vennootschap, de vennootschap geen handelingen mag verrichten die het slagen van
het bod kunnen frustreren. De verschillende beschermingsconstructies zorgen ervoor het zeggenschap
van de aandeelhouders kunnen worden verminderd, waaronder acceptatie van een openbaar bod. In
arrest AKZO NOBEL/ Elliot kwam tot stand dat aandeelhouders het bestuur en de RVC niet kunnen
dwingen om te onderhandelen met een geïnteresseerde partij. Wel blijkt dat het bestuur en de RVC een
bod serieus moeten behandelen: inhoudelijk analyseren.
Statutaire beschermingsconstructies
1 – Uitgifte van prioriteitsaandelen – Prioriteitsaandelen staan altijd op naam en kunnen worden gebruikt
om zeggenschap te concentreren. In de statuten van de vennootschap kan dan een verschil worden
gemaakt tussen gewone aandelen die op de beurs zijn genoteerd en andere aandelen waaraan
bevoegdheden worden toegekend. Deze hebben dan bij besluitvorming een hogere prioriteit. Besluiten
van de AVA worden dan onderworpen aan de goedkeuring van prioriteitsaandeelhouders (zoals besluit tot
statutenverandering). Het gevolg hiervan is dat diegene van de vijandige overname zijn zeggenschap
gedeeltelijk verdwijnt in de onderneming.
2 – Beperken van stemrecht – Artikel 2:118 BW voorziet om het “one share one vote” principe aan te
tasten. Er kan statutair worden bepaald een maximumaantal stemmen per aandeelhouders toe te kennen,
ongeacht het aantal aandelen. Grootaandeelhouders worden zo in hun macht beperkt.
3 – Versterkte meerderheid en quoremeis – Statuten kunnen vastleggen om voor belangrijke besluiten
zoals ontbinding en statutenwijziging een meerderheidseis en/of quoremeis vast te leggen.
4 – Vrijwillige toepassing structuurregeling – Normaliter verplicht wanneer de vennootschap groot is in
de zin van de wet. Gevolg van het toepassen van het structuurregime is de verplichte RVC die moet
worden ingesteld (2:153 BW). Veel bevoegdheden van de AVA worden verschoven naar de RVC op deze
manier wordt de AVA’s bevoegdheden verminderd.
Wettelijke beschermingsconstructies
1 – Uitgifte preferente aandelen – Een aandeelhouder die de macht dreigt te krijgen in de AVA, kan deze
worden ingeperkt door de uitgifte van preferente aandelen aan een bevriende partij (vaak stichting). Het
bestuur geeft de bevriende partij de optie de (preferente) aandelen te kopen wanneer deze worden
uitgegeven. Het bevriende aantal heeft dan hetzelfde aantal of meer aandelen dan de
machtsaandeelhouder.
2 – Verplichte overdracht aandelen – Artikel 2:87a/195a BW geeft de mogelijkheid om in de statuten op
te nemen dat de aandeelhouder verplicht is zijn aandelen over te dragen in bepaalde gevallen.
Overige beschermingsmaatregelen
1 – Certificering van aandelen – De aandelen worden ondergebracht bij een Stichting
Administratiekantoor en stemt als dga op de AV van de vennootschap. Bij de certificering wordt het
zeggenschap en het winstrecht van elkaar gescheiden. Een vijandige overname kan niet plaatsvinden
indien de verkrijger alleen certificaten kan nemen.
DOSSIER OPRICHTING VAN DE ONDERNEMING
AFSTUDEERRICHTING BEDRIJFSJURIST
JAAR 3 BLOK 9
CIJFER SCHRIFTELIJK TENTAMEN 10,0!
BEKNOPTE SAMENVATTING (arresten aan te kopen via voordeelbundel)
Onderwerpen in deze samenvatting:
Beschermingsconstructies
Bestuurdersaansprakelijkheid
Concernverhouding
Enquêterecht
Faillissement
Fusie
Geschillenregeling
Structuurregeling
Extra literatuur “zwaar weer”
, BESCHERMINGSCONSTRUCTIES
Beschermingsconstructies: Ontworpen voor het beschermen van kapitaalvennootschappen
(beursgenoteerde bedrijven) tegen onvrijwillige/vijandige overname, heeft tot doel het inperken van de
zeggenschap van de kapitaalverschaffers. Normaliter is het beleid van het bestuur van de vennootschap
erop gericht om de aandeelhouders tevreden te stellen. Aandeelhouders handelen vaak in het belang van
hun aandelen, in plaats de belangen van de vennootschap. Daarnaast heeft de vennootschap te maken
met andere belangen buiten die van de aandeelhouders. Beschermingsmaatregelen zijn er dus tevens
voor de conflicten tussen “shareholder vs. stakeholder”.
Geen beschermingsconstructie
De Europese Richtlijn 2007/25/EG staat erop toe dat de vennootschappen in beginsel zelf mogen kiezen
voor een beschermd of onbeschermd karakter. Indien er wordt gekozen voor een onbeschermd karakter
geldt artikel 2:359b lid 1 BW. Er dient dan statutair te zijn vastgelegd, indien er een openbaar bod komt op
de aandelen van de vennootschap, de vennootschap geen handelingen mag verrichten die het slagen van
het bod kunnen frustreren. De verschillende beschermingsconstructies zorgen ervoor het zeggenschap
van de aandeelhouders kunnen worden verminderd, waaronder acceptatie van een openbaar bod. In
arrest AKZO NOBEL/ Elliot kwam tot stand dat aandeelhouders het bestuur en de RVC niet kunnen
dwingen om te onderhandelen met een geïnteresseerde partij. Wel blijkt dat het bestuur en de RVC een
bod serieus moeten behandelen: inhoudelijk analyseren.
Statutaire beschermingsconstructies
1 – Uitgifte van prioriteitsaandelen – Prioriteitsaandelen staan altijd op naam en kunnen worden gebruikt
om zeggenschap te concentreren. In de statuten van de vennootschap kan dan een verschil worden
gemaakt tussen gewone aandelen die op de beurs zijn genoteerd en andere aandelen waaraan
bevoegdheden worden toegekend. Deze hebben dan bij besluitvorming een hogere prioriteit. Besluiten
van de AVA worden dan onderworpen aan de goedkeuring van prioriteitsaandeelhouders (zoals besluit tot
statutenverandering). Het gevolg hiervan is dat diegene van de vijandige overname zijn zeggenschap
gedeeltelijk verdwijnt in de onderneming.
2 – Beperken van stemrecht – Artikel 2:118 BW voorziet om het “one share one vote” principe aan te
tasten. Er kan statutair worden bepaald een maximumaantal stemmen per aandeelhouders toe te kennen,
ongeacht het aantal aandelen. Grootaandeelhouders worden zo in hun macht beperkt.
3 – Versterkte meerderheid en quoremeis – Statuten kunnen vastleggen om voor belangrijke besluiten
zoals ontbinding en statutenwijziging een meerderheidseis en/of quoremeis vast te leggen.
4 – Vrijwillige toepassing structuurregeling – Normaliter verplicht wanneer de vennootschap groot is in
de zin van de wet. Gevolg van het toepassen van het structuurregime is de verplichte RVC die moet
worden ingesteld (2:153 BW). Veel bevoegdheden van de AVA worden verschoven naar de RVC op deze
manier wordt de AVA’s bevoegdheden verminderd.
Wettelijke beschermingsconstructies
1 – Uitgifte preferente aandelen – Een aandeelhouder die de macht dreigt te krijgen in de AVA, kan deze
worden ingeperkt door de uitgifte van preferente aandelen aan een bevriende partij (vaak stichting). Het
bestuur geeft de bevriende partij de optie de (preferente) aandelen te kopen wanneer deze worden
uitgegeven. Het bevriende aantal heeft dan hetzelfde aantal of meer aandelen dan de
machtsaandeelhouder.
2 – Verplichte overdracht aandelen – Artikel 2:87a/195a BW geeft de mogelijkheid om in de statuten op
te nemen dat de aandeelhouder verplicht is zijn aandelen over te dragen in bepaalde gevallen.
Overige beschermingsmaatregelen
1 – Certificering van aandelen – De aandelen worden ondergebracht bij een Stichting
Administratiekantoor en stemt als dga op de AV van de vennootschap. Bij de certificering wordt het
zeggenschap en het winstrecht van elkaar gescheiden. Een vijandige overname kan niet plaatsvinden
indien de verkrijger alleen certificaten kan nemen.
