Fa-Ba 212
Voeding
Samenvatting
Inhoud
Thema 1: Koolhydraten............................................................................................................................................. 2
Thema 2: Vetten .................................................................................................................................................... 20
Thema 3: Eiwitten ................................................................................................................................................ 32
Thema 4: Wrap up metabolisme ....................................................................................................................... 42
Thema 5: Regulatie eetgedrag ........................................................................................................................... 51
Thema 6: micronutriënten.....................................................................................................................................56
Thema 7: klinische voeding ................................................................................................................................... 62
Thema 8: Voeding-geneesmiddel interacties ...................................................................................................65
Thema 9: Voedingssupplementen ....................................................................................................................... 68
Michelle
, Thema 1: Koolhydraten
1. De functie en de structuren van de verschillende typen koolhydraten kunnen herkennen en
benoemen.
• Monosacharide
o Een koolhydraat eenheid bestaand uit C6H12O6
▪ Voorbeeld: glucose, fructose, galactose
• Disachariden
o Twee koolhydraat eenheden volgens de verhouding C:H:O, 1:2:1
▪ Voorbeeld: sacharose, lactose
• Polysachariden
o Polymeer van mono-/ disacharide, volgens de verhouding C:H:O, 1:2:1
▪ Voorbeeld: zetmeel, cellulose, glycogeen
2. Het kunnen herkennen, benoemen en begrijpen van respectievelijk de begin- en
eindpunten, de energieopbrengst en de belangrijkste knooppunten van de verschillende
metabole routes van koolhydraten (aerobe en anaerobe glycolyse, citroenzuurcyclus,
pentosefosfaatcyclus, glycogenese, glycogenolyse, gluconeogenese en cori-cyclus).
Glycolyse [figuur 1]
• Glucose wordt omgezet tot pyruvaat [figuur 1]
• Aeroob
o Pyruvaat wordt omgezet tot acetyl CoA [figuur 2]
o Opbrengst per glucose molecuul : -2x ATP +4x ATP & + 2x NADH+H+= 7 ATP
• Anaeroob
o Pyruvaat wordt niet omgezet tot acetyl CoA, maar tot lactaat [figuur 3]
o De omzetting van pyruvaat naar lactaat kost 1x NADH+H+, waardoor de totale
opbrengst nog maar 2 ATP per glucose molecuul is.
Michelle
2
, Figuur 1 Glycolyse
Figuur 2 Synthese acetyl CoA uit pyruvaat
Figuur 3 Lactaat synthese uit pyruvaat
Citroenzuurcyclus [figuur 4]:
• Vindt plaats in de mitochondria.
• Zuurstof is nodig voor het proces.
• In de cyclus vinden 8 reacties plaats.
• Opbrengst per glucose molecuul: 3x NADH+H+(~3x 2,5 ATP) + 1x GTP(~1x ATP) + 1x FADH2
(~1x 1,5 ATP) = 10ATP per acetyl CoA molecuul = 20 ATP per glucose molecuul
Michelle
3
, • De reacties worden gekatalyseerd door enzymen
o 1,3 en 4 zijn irreversibel, ook zijn dit de snelheid bepalende stappen en bepalen dus
de activiteit van de cyclus.
▪ de enzymen staan onder invloed van calcium ionen.
▪ Via calcium en de interactie op de enzymen & de eindproducten wordt de
CZC gereguleerd [figuur 5]
• Substraten vanuit de CZC kunnen als bouwstenen voor andere stoffen gebruikt worden
[figuur 6]
o De oorspronkelijke substraten moeten daarna wel weer vervangen worden, zodat de
cyclus kan blijven werken.
Figuur 4 Citroenzuurcyclus
Figuur 5 Regulatie van de citroenzuurcyclus
Michelle
4
Voeding
Samenvatting
Inhoud
Thema 1: Koolhydraten............................................................................................................................................. 2
Thema 2: Vetten .................................................................................................................................................... 20
Thema 3: Eiwitten ................................................................................................................................................ 32
Thema 4: Wrap up metabolisme ....................................................................................................................... 42
Thema 5: Regulatie eetgedrag ........................................................................................................................... 51
Thema 6: micronutriënten.....................................................................................................................................56
Thema 7: klinische voeding ................................................................................................................................... 62
Thema 8: Voeding-geneesmiddel interacties ...................................................................................................65
Thema 9: Voedingssupplementen ....................................................................................................................... 68
Michelle
, Thema 1: Koolhydraten
1. De functie en de structuren van de verschillende typen koolhydraten kunnen herkennen en
benoemen.
• Monosacharide
o Een koolhydraat eenheid bestaand uit C6H12O6
▪ Voorbeeld: glucose, fructose, galactose
• Disachariden
o Twee koolhydraat eenheden volgens de verhouding C:H:O, 1:2:1
▪ Voorbeeld: sacharose, lactose
• Polysachariden
o Polymeer van mono-/ disacharide, volgens de verhouding C:H:O, 1:2:1
▪ Voorbeeld: zetmeel, cellulose, glycogeen
2. Het kunnen herkennen, benoemen en begrijpen van respectievelijk de begin- en
eindpunten, de energieopbrengst en de belangrijkste knooppunten van de verschillende
metabole routes van koolhydraten (aerobe en anaerobe glycolyse, citroenzuurcyclus,
pentosefosfaatcyclus, glycogenese, glycogenolyse, gluconeogenese en cori-cyclus).
Glycolyse [figuur 1]
• Glucose wordt omgezet tot pyruvaat [figuur 1]
• Aeroob
o Pyruvaat wordt omgezet tot acetyl CoA [figuur 2]
o Opbrengst per glucose molecuul : -2x ATP +4x ATP & + 2x NADH+H+= 7 ATP
• Anaeroob
o Pyruvaat wordt niet omgezet tot acetyl CoA, maar tot lactaat [figuur 3]
o De omzetting van pyruvaat naar lactaat kost 1x NADH+H+, waardoor de totale
opbrengst nog maar 2 ATP per glucose molecuul is.
Michelle
2
, Figuur 1 Glycolyse
Figuur 2 Synthese acetyl CoA uit pyruvaat
Figuur 3 Lactaat synthese uit pyruvaat
Citroenzuurcyclus [figuur 4]:
• Vindt plaats in de mitochondria.
• Zuurstof is nodig voor het proces.
• In de cyclus vinden 8 reacties plaats.
• Opbrengst per glucose molecuul: 3x NADH+H+(~3x 2,5 ATP) + 1x GTP(~1x ATP) + 1x FADH2
(~1x 1,5 ATP) = 10ATP per acetyl CoA molecuul = 20 ATP per glucose molecuul
Michelle
3
, • De reacties worden gekatalyseerd door enzymen
o 1,3 en 4 zijn irreversibel, ook zijn dit de snelheid bepalende stappen en bepalen dus
de activiteit van de cyclus.
▪ de enzymen staan onder invloed van calcium ionen.
▪ Via calcium en de interactie op de enzymen & de eindproducten wordt de
CZC gereguleerd [figuur 5]
• Substraten vanuit de CZC kunnen als bouwstenen voor andere stoffen gebruikt worden
[figuur 6]
o De oorspronkelijke substraten moeten daarna wel weer vervangen worden, zodat de
cyclus kan blijven werken.
Figuur 4 Citroenzuurcyclus
Figuur 5 Regulatie van de citroenzuurcyclus
Michelle
4
