Mens en recht
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 6 Schulden.............................................................................................................................4
6.1 Als schulden een probleem worden..............................................................................................4
6.2 Positie van de schuldeiser: incasso en beslaglegging....................................................................4
6.3 Schuldhulpverlening......................................................................................................................4
6.4 Wet schuldsanering natuurlijke personen.....................................................................................5
Begrippen...........................................................................................................................................6
Hoofdstuk 7 Samenlevingsvormen en scheiding....................................................................................7
7.1 Personen- en familierecht algemeen.............................................................................................7
7.2 Algemene begrippen.....................................................................................................................7
7.3 Samenlevingsvormen....................................................................................................................8
7.4 Scheiding.......................................................................................................................................9
7.5 Partneralimentatie......................................................................................................................10
7.6 Kinderalimentatie.......................................................................................................................10
7.7 Kinderen en scheiding.................................................................................................................11
7.8 Scheidings- en omgangsmediation.............................................................................................11
Begrippen.........................................................................................................................................12
Hoofdstuk 8 Ouderschap en gezag.......................................................................................................13
8.1 Juridisch ouderschap...................................................................................................................13
8.2 Ouderlijk gezag en voogdij..........................................................................................................13
8.3 Pleegouderschap.........................................................................................................................14
Begrippen.........................................................................................................................................15
Hoofdstuk 9 Jeugdhulp.........................................................................................................................16
9.1 Jeugdhulp in Nederland..............................................................................................................16
9.2 Wettelijke regelingen..................................................................................................................17
9.3 Samenwerking binnen de jeugdhulp...........................................................................................17
9.4 Kinderbeschermingsmaatregelen...............................................................................................18
9.5 Rechtsbescherming van ouders en jeugdigen.............................................................................19
Begrippen.........................................................................................................................................20
Hoofdstuk 10 Gezondheid....................................................................................................................21
10.1 Uitgangspunten in het gezondheidsrecht..................................................................................21
10.2 Patiënten in de WGBO..............................................................................................................23
10.3 Vertegenwoordiging.................................................................................................................24
10.4 Dwang in de zorg......................................................................................................................25
10.5 Rechtsbescherming voor de betrokkenen..................................................................................27
, Begrippen.........................................................................................................................................28
Hoofdstuk 12 Sociale zekerheid bij ziekte en arbeidsongeschiktheid...................................................29
12.1 Sociale zekerheidsstelsel...........................................................................................................29
12.2 Ziekte en arbeidsongeschiktheid...............................................................................................30
12.3 Medische en verzorgingskosten................................................................................................31
Begrippen.........................................................................................................................................32
Hoofdstuk 13 Sociale zekerheid bij werkloosheid, werk en ouderdom................................................34
13.1 Werkloosheid............................................................................................................................34
13.2 Participatiewet..........................................................................................................................34
13.3 Re-integratie en arbeidsactivering............................................................................................35
13.4 Ouderdom.................................................................................................................................36
Begrippen.........................................................................................................................................37
Hoofdstuk 14 Strafrecht........................................................................................................................38
14.2 Personen in het strafrecht.........................................................................................................38
14.2.7 Slachtoffer..........................................................................................................................38
14.2.8 Reclasseringsmedewerker.................................................................................................39
14.3 Positie van de verdachte in het strafproces...............................................................................39
14.3.3 Herstelrecht in het strafproces...........................................................................................39
14.5 Bijzondere regels in het jeugdstrafrecht....................................................................................40
14.6 Straffen en maatregelen...........................................................................................................40
14.6.3 Straffen en maatregelen adolescenten..............................................................................40
14.6.4 Jeugdstraffen en -maatregelen..........................................................................................41
Begrippen.........................................................................................................................................42
Hoofdstuk 15 Vreemdelingen...............................................................................................................42
15.1 Nederlanderschap.....................................................................................................................42
15.2 Toegang en rechtmatig verblijf van vreemdelingen..................................................................43
15.3 Verblijfsvergunning...................................................................................................................44
15.4 Uitgeprocedeerd en dan?..........................................................................................................45
15.5 Inburgering...............................................................................................................................45
Begrippen.........................................................................................................................................46
, Hoofdstuk 6 Schulden
6.1 Als schulden een probleem worden
In Nederland maakt bijna iedereen dagelijks schulden, bijvoorbeeld door het afsluiten van een lening,
het kopen op afbetaling, of het aangaan van een huurcontract. Dit lijkt vaak makkelijk, en er wordt
vaak reclame gemaakt met aanbiedingen voor persoonlijke leningen, creditcards of klantenkaarten.
Maar vaak moeten mensen een hoge rente betalen voor dit soort producten. Ze beseffen soms pas later
hoeveel geld ze eigenlijk moeten terugbetalen.
Schulden worden een probleem als iemand niet genoeg geld heeft om ze af te lossen, bijvoorbeeld
omdat hij te veel heeft geleend of omdat zijn inkomen is gedaald door ziekte, ontslag of een scheiding.
Ook kan een verslaving of andere psychische problemen bijdragen aan schulden. Als schulden niet op
tijd worden terugbetaald, kunnen ze snel groter worden. Een schuldeiser kan dan juridische stappen
nemen en de kosten daarvan doorberekenen aan de schuldenaar.
In het voorbeeld van de familie Manot heeft de familie een huurachterstand en dreigen ze hun huis
kwijt te raken. Ook al moeten ze verhuizen, de schuld blijft bestaan. De heer Manot probeert geld te
lenen van zijn ouders om de schulden af te lossen, maar hij heeft ook andere financiële problemen.
Wanneer schulden een probleem worden, kan schuldhulpverlening helpen. Dit kan door bijvoorbeeld
advies over het beter besteden van het inkomen, afspraken maken met schuldeisers, of een lening
(saneringskrediet) bij de bank. Er is ook een wettelijke manier om van schulden af te komen: de
wettelijke schuldsanering.
6.2 Positie van de schuldeiser: incasso en beslaglegging
Als iemand zijn schulden niet betaalt, kan de schuldeiser op drie manieren proberen zijn geld te
krijgen: via aanmaningen (incassoprocedure), een rechtszaak (gerechtelijke fase), en beslaglegging
(executiefase).
Buitengerechtelijke fase (incassoprocedure)
De schuldeiser stuurt eerst aanmaningen om te betalen. Als er geen reactie komt, schakelt hij
een incassobureau in. Dit bureau stuurt een verzoek om te betalen en stelt een termijn. Blijft
betaling uit, dan volgt een tweede verzoek (de veertiendagenbrief) met de waarschuwing dat
er een rechtszaak komt als er niet wordt betaald. Als de schuldenaar te laat is met betalen,
moet hij ook wettelijke rente (nu 6%) en incassokosten betalen.
Gerechtelijke fase
Als er nog steeds niet betaald wordt, kan de schuldeiser naar de rechter gaan. De rechter kan
de schuldenaar veroordelen tot betalen, inclusief rente en incassokosten. De schuldenaar kan
zich verweren, bijvoorbeeld door te vragen om in termijnen te betalen.
Executiefase (beslaglegging)
Als de rechter besluit dat de schuldenaar moet betalen, kan de schuldeiser beslag laten leggen
op het inkomen of eigendommen van de schuldenaar.
In het geval van de heer Manot heeft KPN al een incassobureau ingeschakeld. Als hij niet betaalt, kan
er een rechtszaak komen, en daarna kan er beslag worden gelegd op zijn vermogen als hij blijft
weigeren te betalen.
6.3 Schuldhulpverlening
Schuldhulpverlening helpt mensen die hun schulden niet meer kunnen betalen, zodat ze weer een
financiële toekomst op kunnen bouwen en niet opnieuw in dezelfde problemen komen. Gemeenten
spelen hierbij een belangrijke rol.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 6 Schulden.............................................................................................................................4
6.1 Als schulden een probleem worden..............................................................................................4
6.2 Positie van de schuldeiser: incasso en beslaglegging....................................................................4
6.3 Schuldhulpverlening......................................................................................................................4
6.4 Wet schuldsanering natuurlijke personen.....................................................................................5
Begrippen...........................................................................................................................................6
Hoofdstuk 7 Samenlevingsvormen en scheiding....................................................................................7
7.1 Personen- en familierecht algemeen.............................................................................................7
7.2 Algemene begrippen.....................................................................................................................7
7.3 Samenlevingsvormen....................................................................................................................8
7.4 Scheiding.......................................................................................................................................9
7.5 Partneralimentatie......................................................................................................................10
7.6 Kinderalimentatie.......................................................................................................................10
7.7 Kinderen en scheiding.................................................................................................................11
7.8 Scheidings- en omgangsmediation.............................................................................................11
Begrippen.........................................................................................................................................12
Hoofdstuk 8 Ouderschap en gezag.......................................................................................................13
8.1 Juridisch ouderschap...................................................................................................................13
8.2 Ouderlijk gezag en voogdij..........................................................................................................13
8.3 Pleegouderschap.........................................................................................................................14
Begrippen.........................................................................................................................................15
Hoofdstuk 9 Jeugdhulp.........................................................................................................................16
9.1 Jeugdhulp in Nederland..............................................................................................................16
9.2 Wettelijke regelingen..................................................................................................................17
9.3 Samenwerking binnen de jeugdhulp...........................................................................................17
9.4 Kinderbeschermingsmaatregelen...............................................................................................18
9.5 Rechtsbescherming van ouders en jeugdigen.............................................................................19
Begrippen.........................................................................................................................................20
Hoofdstuk 10 Gezondheid....................................................................................................................21
10.1 Uitgangspunten in het gezondheidsrecht..................................................................................21
10.2 Patiënten in de WGBO..............................................................................................................23
10.3 Vertegenwoordiging.................................................................................................................24
10.4 Dwang in de zorg......................................................................................................................25
10.5 Rechtsbescherming voor de betrokkenen..................................................................................27
, Begrippen.........................................................................................................................................28
Hoofdstuk 12 Sociale zekerheid bij ziekte en arbeidsongeschiktheid...................................................29
12.1 Sociale zekerheidsstelsel...........................................................................................................29
12.2 Ziekte en arbeidsongeschiktheid...............................................................................................30
12.3 Medische en verzorgingskosten................................................................................................31
Begrippen.........................................................................................................................................32
Hoofdstuk 13 Sociale zekerheid bij werkloosheid, werk en ouderdom................................................34
13.1 Werkloosheid............................................................................................................................34
13.2 Participatiewet..........................................................................................................................34
13.3 Re-integratie en arbeidsactivering............................................................................................35
13.4 Ouderdom.................................................................................................................................36
Begrippen.........................................................................................................................................37
Hoofdstuk 14 Strafrecht........................................................................................................................38
14.2 Personen in het strafrecht.........................................................................................................38
14.2.7 Slachtoffer..........................................................................................................................38
14.2.8 Reclasseringsmedewerker.................................................................................................39
14.3 Positie van de verdachte in het strafproces...............................................................................39
14.3.3 Herstelrecht in het strafproces...........................................................................................39
14.5 Bijzondere regels in het jeugdstrafrecht....................................................................................40
14.6 Straffen en maatregelen...........................................................................................................40
14.6.3 Straffen en maatregelen adolescenten..............................................................................40
14.6.4 Jeugdstraffen en -maatregelen..........................................................................................41
Begrippen.........................................................................................................................................42
Hoofdstuk 15 Vreemdelingen...............................................................................................................42
15.1 Nederlanderschap.....................................................................................................................42
15.2 Toegang en rechtmatig verblijf van vreemdelingen..................................................................43
15.3 Verblijfsvergunning...................................................................................................................44
15.4 Uitgeprocedeerd en dan?..........................................................................................................45
15.5 Inburgering...............................................................................................................................45
Begrippen.........................................................................................................................................46
, Hoofdstuk 6 Schulden
6.1 Als schulden een probleem worden
In Nederland maakt bijna iedereen dagelijks schulden, bijvoorbeeld door het afsluiten van een lening,
het kopen op afbetaling, of het aangaan van een huurcontract. Dit lijkt vaak makkelijk, en er wordt
vaak reclame gemaakt met aanbiedingen voor persoonlijke leningen, creditcards of klantenkaarten.
Maar vaak moeten mensen een hoge rente betalen voor dit soort producten. Ze beseffen soms pas later
hoeveel geld ze eigenlijk moeten terugbetalen.
Schulden worden een probleem als iemand niet genoeg geld heeft om ze af te lossen, bijvoorbeeld
omdat hij te veel heeft geleend of omdat zijn inkomen is gedaald door ziekte, ontslag of een scheiding.
Ook kan een verslaving of andere psychische problemen bijdragen aan schulden. Als schulden niet op
tijd worden terugbetaald, kunnen ze snel groter worden. Een schuldeiser kan dan juridische stappen
nemen en de kosten daarvan doorberekenen aan de schuldenaar.
In het voorbeeld van de familie Manot heeft de familie een huurachterstand en dreigen ze hun huis
kwijt te raken. Ook al moeten ze verhuizen, de schuld blijft bestaan. De heer Manot probeert geld te
lenen van zijn ouders om de schulden af te lossen, maar hij heeft ook andere financiële problemen.
Wanneer schulden een probleem worden, kan schuldhulpverlening helpen. Dit kan door bijvoorbeeld
advies over het beter besteden van het inkomen, afspraken maken met schuldeisers, of een lening
(saneringskrediet) bij de bank. Er is ook een wettelijke manier om van schulden af te komen: de
wettelijke schuldsanering.
6.2 Positie van de schuldeiser: incasso en beslaglegging
Als iemand zijn schulden niet betaalt, kan de schuldeiser op drie manieren proberen zijn geld te
krijgen: via aanmaningen (incassoprocedure), een rechtszaak (gerechtelijke fase), en beslaglegging
(executiefase).
Buitengerechtelijke fase (incassoprocedure)
De schuldeiser stuurt eerst aanmaningen om te betalen. Als er geen reactie komt, schakelt hij
een incassobureau in. Dit bureau stuurt een verzoek om te betalen en stelt een termijn. Blijft
betaling uit, dan volgt een tweede verzoek (de veertiendagenbrief) met de waarschuwing dat
er een rechtszaak komt als er niet wordt betaald. Als de schuldenaar te laat is met betalen,
moet hij ook wettelijke rente (nu 6%) en incassokosten betalen.
Gerechtelijke fase
Als er nog steeds niet betaald wordt, kan de schuldeiser naar de rechter gaan. De rechter kan
de schuldenaar veroordelen tot betalen, inclusief rente en incassokosten. De schuldenaar kan
zich verweren, bijvoorbeeld door te vragen om in termijnen te betalen.
Executiefase (beslaglegging)
Als de rechter besluit dat de schuldenaar moet betalen, kan de schuldeiser beslag laten leggen
op het inkomen of eigendommen van de schuldenaar.
In het geval van de heer Manot heeft KPN al een incassobureau ingeschakeld. Als hij niet betaalt, kan
er een rechtszaak komen, en daarna kan er beslag worden gelegd op zijn vermogen als hij blijft
weigeren te betalen.
6.3 Schuldhulpverlening
Schuldhulpverlening helpt mensen die hun schulden niet meer kunnen betalen, zodat ze weer een
financiële toekomst op kunnen bouwen en niet opnieuw in dezelfde problemen komen. Gemeenten
spelen hierbij een belangrijke rol.
