materialenkennis samenvatting

MATERIAALKENNIS
HOUT
EIGENSCHAPPEN:
 Duurzaam
 Thermische isolator
 Akoestische isolator
 Esthetisch
 Regelmatig onderhoud
OPBOUW HOUT:
 50% koostof + 42% zuurstof + 6% waterstof + 1% stikstof + 1% diverse elementen
 Hout is opgebouwd uit cellen
Macroscopische structuur:




Kernhout:
 weerstand biedend geraamte
 donkerder dan spinthout
Spinthout:
 vervoert water tot in bladeren
 aantastbaar ongeacht de houtsoort
 lichter dan kernhout
Cambium:
 teellaag
 nieuwe houtcellen vormen
VLAKKEN EN RICHTINGEN :
Axiaal:
 draadrichting
 door of evenwijdig aan lengteas
Radiaal:
 dwarsrichting
 van omtrek van stam loodrecht naar hart
Tangetiaal
 loodrecht op as maar gaat er niet doorheen




HOUTVOCHTGEHALTE

 Bij overgang van natte naar droge toestand kan een grote hoeveelheid water worden onttrokken aan
het hout.
 Hout tracht in evenwicht te zijn met de relatieve luchtvochtigheid
o Als luchtvochtigheid binnen bepaalde grenzen wordt gehouden worden grote problemen met
maatveranderingen vermeden.
o Houtvochtgehalte heeft invloed op:
1

,  Vochtgehalte
 Gewicht
 Afmeting
 Mechanische eigenschappen
 Duurzaamheid
 Weerstand tegen schimmels en insecten
 Houtvochtgehalte = massa water die het hout bevat, wordt uitgedrukt in %
Formule: ((mh-mo)/mo)x100
Droge massa = constant gewicht na voldoende droging

VRIJ WATER GEBONDEN WATER
In celholten In celwanden

Enkel vrij water verdampt Wanneer al het vrije water verdampt is, en enkel
gebonden water overblijft, bekomt men het
VEZELVERZADIGINGSPUNT

Vezelverzadigingspunt is afhankelijk van de boomsoort.
-> Varieert tussen 20 en 36%.
Als hout na vezelverzadigingspunt nog water verliest, verliest het gebonden water en gaat door tot het
EVENWICHTSVOCHTGEHALTE.
= Evenwicht tussen het vochtgehalte in het hout en de luchtvochtigheid
Hebben we ooit kurkdroog hout?
- Neen, het hout stopt met vocht afgeven vanaf het even is met de omgeving.

vezel- verlies
verlies vrij evenwichts-
verzadigings- gebonden
water vochtgehalte
punt water




VEZELVERZADIGINGSPUNT :
= Vochtgehalte waarboven het hout niet meer zwelt of waaronder het krimpt.
Maatveranderingen van hout zijn te wijten aan verlies of opname van vocht bij een houtvochtgehalte lager dan
het vezelverzadigingspunt.
Afmetingen van handelshout zijn gegeven voor nat hout. Hout kan dus nog krimpen.
Belangrijk om hout te laten wennen in ruimte waar het geplaatst zal worden.

HOUT DROGEN:

Natuurlijke droging:
Hout drogen tot houtvochtpercentage van 15-20%
-> Lager percentage via artificiële droging
Voordelen:
 Energiezuinig
Nadelen:
 Traag
 Minder goed te controleren
 In zeer droge periodes risico op scheuren en vervorming
ISOTROOP VS ANISOTROOP :
Hout = Anisotroop
-> materiaaleigenschappen zijn niet in alle richtingen dezelfde.

2

,Snelheid van het drogen van hout varieert tussen verschillende houtrichtingen:


Lengte Radiale Tangentiale
Richting Sneller dan Sneller dan
Richting Richting


Spinthout Sneller dan Kernhout




AANTASTING
AANTASTING DOOR KLIMAAT:
Wijziging van het esthetisch uitzicht
Biologische aantasting
BIOLOGISCHE AANTASTING(PLANTAARDIG) :
Schimmels:
 = Houtrot
 Schadelijk als ze van het hout leven -> hout verliest gewicht en sterkte
 Makkelijk doordringbaar met priem
 Klinkt dof
 Tasten enkel nat hout aan (vochtigheid > 20%)
 Bruinrot
 Schimmels breken cellulose in hout af
 Donker
 Scheuren
 Kubusvormig patroon
 Laat zich tot poeder wrijven
 Witrot
 Schimmels breken cellulose & lignine af
 Licht
 Vezelachtig
 Valt in vezels uiteen
 Zwammen
 Levende organismen
 Voeden zich met cellulose en lignine
 Verspreid door lucht, insecten, dieren, personen, water …
 Gevolg:
o Stijging luchtvochtgehalte
o Verandering van kleur
o Geurontwikkeling
o Wijziging zuurtegraad

Huiszwam




3

,  Vraatzuchtig
 Past zich aan aan klimaat v/d woning
 Ontwikkelt het best in vochtige atmosfeer
met weinig ventilatie
 Uitzicht: donkerbruin, segmentering, broos


Kelderzwam
 Grote schade
 Tast opgeslagen & verwerkt hout aan
 Dikwijls nat hout door lekkage
 Zowel loofhout als naaldhout
 Aangetast hout is zwart-bruin met kubische
barsten




4