Bedrijfsfinanciering
Inhoud
Hoofdstuk 1: de intermediatiefunctie.................................................................3
Waarom zijn financiële instellingen nodig?......................................................3
Waarom wil een bank zoveel info over ons?....................................................5
Hoe kunnen zij hun risico’s beperken?............................................................5
Wie heeft er voordeel bij dat financiële instellingen bestaan?........................5
Waarom gaan banken blijven staan:...............................................................7
Hoofdstuk 2: financiële instellingen....................................................................8
Doen alle financiële instellingen hetzelfde?.....................................................8
Wat doet een kredietinstelling nu?..................................................................8
Wat is een universele bank?............................................................................9
Welke financiële instellingen bestaan er naast de kredietinstellingen?...........9
Hoofdstuk 3: de oprichting an de bank.............................................................11
Aan welke voorwaarden moet je voldoen om een bank op te richten?.........11
Hoeveel kapitaal heb je nodig voor een nieuwe bank?..................................11
Wie kan onze bank leiden en wat kost dat?...................................................11
Wie zetelt er in de raad van bestuur en waarom?.........................................12
Hoofdstuk 4: risico’s en controles.....................................................................14
Hoe controleert een bank zichzelf?................................................................14
Wie controleert onze bank?...........................................................................15
Waarom is Europees toezicht nodig?.............................................................15
Hoofdstuk 5: wie wil ons zijn geld toevertrouwen.............................................16
Wat is geld?................................................................................................... 16
Hoe bereikt onze bank haar klanten?............................................................17
Wat gebeurt er wanneer een klant geld stort?..............................................17
Welke diensten bieden we onze klanten aan?...............................................17
Hoofdstuk 6: De klant en zijn geld....................................................................18
Hoeveel cash houdt de bank bij?...................................................................18
Hoe veilig is het geld bij onze bank?.............................................................19
Hoofdstuk 7: kredieten aan particulieren.........................................................20
Wat doet de bank met je geld?......................................................................20
Waarvoor dienen consumentenkredieten?....................................................20
Hoeveel moet de klant afbetalen?.................................................................21
Hoe werkt een hypotheeklening?..................................................................22
1
, Wat als de klant zijn lening niet kan afbetalen?............................................23
Welke informatie moeten we de klant geven?...............................................24
Wat is een herfinanciering?...........................................................................24
Hoofdstuk 8: financiering van bedrijven...........................................................25
Zijn bedrijven een interessante markt voor een bank?.................................25
Welke kredieten op korte termijn geven we bedrijven?................................25
Met welke kredieten helpen we bedrijven op lange termijn?.........................27
Wat zijn de criteria om bedrijven krediet te verlenen?..................................28
Welke diensten kunnen we bedrijven nog aanbieden, naast kredieten?.......29
Hoofdstuk 10: begeleiden van beursintroductie...............................................30
Wat is een IPO?.............................................................................................. 30
Hoe verloopt het proces van een IPO?...........................................................30
Hoe verdient de bank geld aan een IPO?.......................................................31
Waarom voert een bedrijf een kapitaalverhoging door?................................31
Hoe verloopt een kapitaalverhoging?............................................................31
Moet onze bank beursgenoteerd zijn?...........................................................32
Hoofdstuk 11: begeleiden van uitgiftes van schuldpapier................................33
Wat is schuldpapier?..................................................................................... 33
Wat is commercial paper?............................................................................. 33
Wat is een obligatie?..................................................................................... 33
Welke soorten obligaties zijn er?...................................................................34
Hoe verloopt een obligatie-uitgifte?..............................................................35
Wat is een kredietrating?..............................................................................35
Hoofdstuk 20: De tegenpolen risico en rendement..........................................36
Is bankieren riskant?..................................................................................... 36
Hoe veilig is een bank?.................................................................................. 36
2
,Hoofdstuk 1: de intermediatiefunctie
Waarom zijn financiële instellingen nodig?
Financiële instellingen zijn nodig omdat er anders een enorme macht ligt bij
mensen met een groot kapitaal. Banken zorgen dat spaargeld bij ondernemers
en investeerder komt.
Spaarders met desposito’s brengen geld naar de bank, en de bank trekt op deze
manier geld aan. Een deposito is een bankproduct waarbij je geld voor een
afgesproken periode vastzet in ruil voor rente. Je kunt het geld niet tussentijds
opnemen zonder boete.
Directe financiering:
Als belegger kun je direct geld geven
aan de overheid of een bedrijf door aandelen of obligaties van ze te kopen. Bij
obligaties leen je geld uit, bij aandelen wordt je mede-eigenaar van het bedrijf.
Dit is een directe investering omdat het geld rechtstreeks naar het bedrijf of de
overheid gaat. Banken kunnen ook direct investeren, maar vaak doen ze dit via
agenten of makelaars en nemen ze weinig risico's.
Directe financiering bij obligaties betekent dat je obligaties rechtstreeks koopt
van de uitgever, zonder tussenkomst van een bank.
• Staatsobligaties: koop je direct van de overheid
• Bedrijfsobligaties: koop je direct van het bedrijf
Indirecte financiering: Indirect is met tussenpersoon = intermediaire
Spaarders plaatsen geld op een
spaarrekening bij de bank. Deze bank gebruikt dat geld om leningen te geven.
3
,Dit is indirecte financiering, het geld gaat via de bank als tussenpersoon naar de
ontlener. De bank fungeert als schakel in het proces van geldoverdracht.
4
,Waarom wil een bank zoveel info over ons?
Bank is verplicht om info te vragen, KYC principe (Know Your Customer).
Ze willen checken of ID nog hetzelfde is, deze veranderd om de zoveel jaar ->
bank moet die hebben, er gaan steekproeven door de overheid om te zien of de
nummers kloppen, zo niet wordt de bank beboet.
Dit doen ze om risico in te schatten en te beperken: fraude
Hoe kunnen zij hun risico’s beperken?
- Asymmetrische informatie vermijden: informatie die niet gelijk is met
de waarheid. (de ene persoon weet meer dan de andere)
- Adverse selection: Asymmetrische informatie voor de transactie (ex
ante) vermijden door ‘signalling’ en ‘screening’
• Diegene die het meest wanhopig is voor lening zal het meeste
moeite doen voor een lening te krijgen. Oppassen omdat je dan
mogelijks lening geeft aan iemand die het niet kan betalen.
- Moral hazard: Asymmetrische informatie na de transactie (ex post)
vermijden door ‘monitoring’ (in het oog houden).
• Geeft er niets om dat de bank failliet gaat, voelt zich verzekerd en
doet wat hij wilt.
Wie heeft er voordeel bij dat financiële instellingen bestaan?
Financiële instellingen zijn een voordeel voor iedereen: gezinnen, bedrijven maar
ook de overheid.
Wat zijn de voordelen van intermediatie?
(= het geld plaatsen bij een bank die het vervolgens uitleent/belegt)
- Reduceren van transactiekosten door schaalvoordelen (vb. contracten)
- Beperken van risico’s
- Goedkopere financiering
Transformatiefunctie van de bank: De bank ontvangt veel kleine bedragen van
spaarders en leent deze uit als grote bedragen op lange termijn. De kleine
bedragen zijn direct opvraagbaar, wat kan leiden tot liquiditeitsproblemen als
veel spaarders tegelijkertijd hun geld willen opnemen.
Voordelen voor leners (met surplus aan fondsen):
- Grotere liquiditeit Liquide = beschikbaar te allen tijde
- Minder risico
- Minder transactiekosten
Voordelen voor ontleners (met tekort aan fondsen):
5
, - Langere looptijd leningen (vaak 5 jaar voor bedrijven)
- Grotere bedragen
- Lagere interestvoet
- Fondsen beschikbaar wanneer nodig
Voordelen voor de maatschappij:
- Meer efficiënt gebruik van fondsen
- Meer spaar- en ontleenactiviteit
- Grotere beschikbaarheid van fondsen voor risicovolle activiteiten
- Consumptiepatroon kan afgevlakt worden
Wat is crowdfunding?
(Online) geld ophalen bij een grote groep kleine financiers
- Vaak via crowdfundingplatform:
• MyMicroInvest, nu Spreds
• Look & Fin
• KBC Bolero Crowdfunding
Wordt als inkomsten gezien en zijn belastbaar (als je boven uw inkomstenbedrag
zit)
Soorten crowdfunding
- Donaties en beloningen -> gift
- Crowdlending: Geld uitlenen aan projecten waar je intrest op krijgt (vaak
vastgoed)
- Revenue sharing: Winstdeelname op basis van omzet
- Equity: Aandelenparticipatie, krijgen aandelen i.p.v. geld
• Soms met tussenstap (“notes”, uitgegeven door platform)
Fiscale stimulans crowdfunding (België)
Tax shelter: 30% of 45% van geïnvesteerde bedrag in bedrijf jonger dan 4 jaar
mag afgetrokken worden van personenbelasting (equity) of vrijstelling van
roerende voorheffing (crowdlending)
- Sinds februari 2017
- Indien crowdfunding platform erkend is door FSMA
- Investeringen beperkt tot €100.000 per jaar
- Onder bepaalde voorwaarden: inbreng beperkt tot €5.000
- Fiscaal voordeel geldt niet voor giften of belofte (product/dienst)
Deel verlies mag naar overheid! Is niet altijd het geval, op voorhand vragen
6
Inhoud
Hoofdstuk 1: de intermediatiefunctie.................................................................3
Waarom zijn financiële instellingen nodig?......................................................3
Waarom wil een bank zoveel info over ons?....................................................5
Hoe kunnen zij hun risico’s beperken?............................................................5
Wie heeft er voordeel bij dat financiële instellingen bestaan?........................5
Waarom gaan banken blijven staan:...............................................................7
Hoofdstuk 2: financiële instellingen....................................................................8
Doen alle financiële instellingen hetzelfde?.....................................................8
Wat doet een kredietinstelling nu?..................................................................8
Wat is een universele bank?............................................................................9
Welke financiële instellingen bestaan er naast de kredietinstellingen?...........9
Hoofdstuk 3: de oprichting an de bank.............................................................11
Aan welke voorwaarden moet je voldoen om een bank op te richten?.........11
Hoeveel kapitaal heb je nodig voor een nieuwe bank?..................................11
Wie kan onze bank leiden en wat kost dat?...................................................11
Wie zetelt er in de raad van bestuur en waarom?.........................................12
Hoofdstuk 4: risico’s en controles.....................................................................14
Hoe controleert een bank zichzelf?................................................................14
Wie controleert onze bank?...........................................................................15
Waarom is Europees toezicht nodig?.............................................................15
Hoofdstuk 5: wie wil ons zijn geld toevertrouwen.............................................16
Wat is geld?................................................................................................... 16
Hoe bereikt onze bank haar klanten?............................................................17
Wat gebeurt er wanneer een klant geld stort?..............................................17
Welke diensten bieden we onze klanten aan?...............................................17
Hoofdstuk 6: De klant en zijn geld....................................................................18
Hoeveel cash houdt de bank bij?...................................................................18
Hoe veilig is het geld bij onze bank?.............................................................19
Hoofdstuk 7: kredieten aan particulieren.........................................................20
Wat doet de bank met je geld?......................................................................20
Waarvoor dienen consumentenkredieten?....................................................20
Hoeveel moet de klant afbetalen?.................................................................21
Hoe werkt een hypotheeklening?..................................................................22
1
, Wat als de klant zijn lening niet kan afbetalen?............................................23
Welke informatie moeten we de klant geven?...............................................24
Wat is een herfinanciering?...........................................................................24
Hoofdstuk 8: financiering van bedrijven...........................................................25
Zijn bedrijven een interessante markt voor een bank?.................................25
Welke kredieten op korte termijn geven we bedrijven?................................25
Met welke kredieten helpen we bedrijven op lange termijn?.........................27
Wat zijn de criteria om bedrijven krediet te verlenen?..................................28
Welke diensten kunnen we bedrijven nog aanbieden, naast kredieten?.......29
Hoofdstuk 10: begeleiden van beursintroductie...............................................30
Wat is een IPO?.............................................................................................. 30
Hoe verloopt het proces van een IPO?...........................................................30
Hoe verdient de bank geld aan een IPO?.......................................................31
Waarom voert een bedrijf een kapitaalverhoging door?................................31
Hoe verloopt een kapitaalverhoging?............................................................31
Moet onze bank beursgenoteerd zijn?...........................................................32
Hoofdstuk 11: begeleiden van uitgiftes van schuldpapier................................33
Wat is schuldpapier?..................................................................................... 33
Wat is commercial paper?............................................................................. 33
Wat is een obligatie?..................................................................................... 33
Welke soorten obligaties zijn er?...................................................................34
Hoe verloopt een obligatie-uitgifte?..............................................................35
Wat is een kredietrating?..............................................................................35
Hoofdstuk 20: De tegenpolen risico en rendement..........................................36
Is bankieren riskant?..................................................................................... 36
Hoe veilig is een bank?.................................................................................. 36
2
,Hoofdstuk 1: de intermediatiefunctie
Waarom zijn financiële instellingen nodig?
Financiële instellingen zijn nodig omdat er anders een enorme macht ligt bij
mensen met een groot kapitaal. Banken zorgen dat spaargeld bij ondernemers
en investeerder komt.
Spaarders met desposito’s brengen geld naar de bank, en de bank trekt op deze
manier geld aan. Een deposito is een bankproduct waarbij je geld voor een
afgesproken periode vastzet in ruil voor rente. Je kunt het geld niet tussentijds
opnemen zonder boete.
Directe financiering:
Als belegger kun je direct geld geven
aan de overheid of een bedrijf door aandelen of obligaties van ze te kopen. Bij
obligaties leen je geld uit, bij aandelen wordt je mede-eigenaar van het bedrijf.
Dit is een directe investering omdat het geld rechtstreeks naar het bedrijf of de
overheid gaat. Banken kunnen ook direct investeren, maar vaak doen ze dit via
agenten of makelaars en nemen ze weinig risico's.
Directe financiering bij obligaties betekent dat je obligaties rechtstreeks koopt
van de uitgever, zonder tussenkomst van een bank.
• Staatsobligaties: koop je direct van de overheid
• Bedrijfsobligaties: koop je direct van het bedrijf
Indirecte financiering: Indirect is met tussenpersoon = intermediaire
Spaarders plaatsen geld op een
spaarrekening bij de bank. Deze bank gebruikt dat geld om leningen te geven.
3
,Dit is indirecte financiering, het geld gaat via de bank als tussenpersoon naar de
ontlener. De bank fungeert als schakel in het proces van geldoverdracht.
4
,Waarom wil een bank zoveel info over ons?
Bank is verplicht om info te vragen, KYC principe (Know Your Customer).
Ze willen checken of ID nog hetzelfde is, deze veranderd om de zoveel jaar ->
bank moet die hebben, er gaan steekproeven door de overheid om te zien of de
nummers kloppen, zo niet wordt de bank beboet.
Dit doen ze om risico in te schatten en te beperken: fraude
Hoe kunnen zij hun risico’s beperken?
- Asymmetrische informatie vermijden: informatie die niet gelijk is met
de waarheid. (de ene persoon weet meer dan de andere)
- Adverse selection: Asymmetrische informatie voor de transactie (ex
ante) vermijden door ‘signalling’ en ‘screening’
• Diegene die het meest wanhopig is voor lening zal het meeste
moeite doen voor een lening te krijgen. Oppassen omdat je dan
mogelijks lening geeft aan iemand die het niet kan betalen.
- Moral hazard: Asymmetrische informatie na de transactie (ex post)
vermijden door ‘monitoring’ (in het oog houden).
• Geeft er niets om dat de bank failliet gaat, voelt zich verzekerd en
doet wat hij wilt.
Wie heeft er voordeel bij dat financiële instellingen bestaan?
Financiële instellingen zijn een voordeel voor iedereen: gezinnen, bedrijven maar
ook de overheid.
Wat zijn de voordelen van intermediatie?
(= het geld plaatsen bij een bank die het vervolgens uitleent/belegt)
- Reduceren van transactiekosten door schaalvoordelen (vb. contracten)
- Beperken van risico’s
- Goedkopere financiering
Transformatiefunctie van de bank: De bank ontvangt veel kleine bedragen van
spaarders en leent deze uit als grote bedragen op lange termijn. De kleine
bedragen zijn direct opvraagbaar, wat kan leiden tot liquiditeitsproblemen als
veel spaarders tegelijkertijd hun geld willen opnemen.
Voordelen voor leners (met surplus aan fondsen):
- Grotere liquiditeit Liquide = beschikbaar te allen tijde
- Minder risico
- Minder transactiekosten
Voordelen voor ontleners (met tekort aan fondsen):
5
, - Langere looptijd leningen (vaak 5 jaar voor bedrijven)
- Grotere bedragen
- Lagere interestvoet
- Fondsen beschikbaar wanneer nodig
Voordelen voor de maatschappij:
- Meer efficiënt gebruik van fondsen
- Meer spaar- en ontleenactiviteit
- Grotere beschikbaarheid van fondsen voor risicovolle activiteiten
- Consumptiepatroon kan afgevlakt worden
Wat is crowdfunding?
(Online) geld ophalen bij een grote groep kleine financiers
- Vaak via crowdfundingplatform:
• MyMicroInvest, nu Spreds
• Look & Fin
• KBC Bolero Crowdfunding
Wordt als inkomsten gezien en zijn belastbaar (als je boven uw inkomstenbedrag
zit)
Soorten crowdfunding
- Donaties en beloningen -> gift
- Crowdlending: Geld uitlenen aan projecten waar je intrest op krijgt (vaak
vastgoed)
- Revenue sharing: Winstdeelname op basis van omzet
- Equity: Aandelenparticipatie, krijgen aandelen i.p.v. geld
• Soms met tussenstap (“notes”, uitgegeven door platform)
Fiscale stimulans crowdfunding (België)
Tax shelter: 30% of 45% van geïnvesteerde bedrag in bedrijf jonger dan 4 jaar
mag afgetrokken worden van personenbelasting (equity) of vrijstelling van
roerende voorheffing (crowdlending)
- Sinds februari 2017
- Indien crowdfunding platform erkend is door FSMA
- Investeringen beperkt tot €100.000 per jaar
- Onder bepaalde voorwaarden: inbreng beperkt tot €5.000
- Fiscaal voordeel geldt niet voor giften of belofte (product/dienst)
Deel verlies mag naar overheid! Is niet altijd het geval, op voorhand vragen
6
