Samenvatting h13 economie

Economie Jan Bouckaert

Monetaire politiek
Inleiding

- Geldeconomie VS ruileconomie
o Directe ruil
goed A wordt gewisseld tegen goed B, ruileconomie
o Indirecte ruil
goed A wordt gewisseld voor geld, geld wordt gewisseld voor goed B, geldeconomie
o Nadelen ruileconomie
 Vereist tweevoudige overeenstemming van behoeften
 Oplopend aantal ruilverhoudingen
 Ondeelbaarheid van goederen
 Moeilijke kredietverlening
- Functies van geld
o Algemeen aanvaard ruilmiddel
 Betaling van goederen en diensten, schulden, …
o Bewaarmiddel van koopkracht
 Liquiditeit
o Rekeneenheid/waardemeter
 Vergelijken, optellen…

Geldhoeveelheid

- Enge geldhoeveelheid M1
o Chartaal geld
alle munten en biljetten bij publiek
o Giraal geld
zichtdeposito’s van publiek bij depositobanken, elektronische systemen
- Ruime geldhoeveelheid M2, M3
= M1 + quasi-geld
o M2
spaar- en termijndeposito’s met korte looptijd van publiek bij banken
o M3
termijndeposito’s met langere looptijd

Giraal:
geldtransacties zonder contanten




1

, Economie Jan Bouckaert



Geldaanbod

- Banken
o Centrale bank creëert basisgeld
o Commerciële banken creëren giraal geld
 Door geldsubstitutie: omzetting van chartaal geld in giraal geld
 Door kredietverlening aan bedrijven aan gezinnen
- Aanbod basisgeld
o Chartaal geld + bankreserves
munten, biljetten bij publiek + munten, biljetten bij commerciële banken
o Passiefzijde van balans CB
 Actief = bezittingen/vorderingen
internationale reserves = goudvoorraad en vreemd valuta
overheidsschuld
kredietverlening aan banken => CB = lender of last resort
 Passief = verplichtingen/bronnen van vermogen
o Creatie = meer euro’s in omloop
 Aankoop vreemd valuta op wisselmarkt tegen basisgeld
 Aankoop overheidspapier op secundaire markt
 Kredietverlening aan depositobanken
o Vernietiging = minder euro’s in omloop
 Verkoop vreemde valuta op wisselmarkt tegen basisgeld
 Verkoop overheidspapier op secundaire markt tegen basisgeld
 Terugbetaling van kredieten door depositobanken tegen basisgeld

Basisgeld:
alle munten en biljetten uitgegeven door de centrale bank (CB) inclusief de deposito’s van de
commerciële banken bij de CB

- Aanbod giraal geld
o Individuele bank
kan krediet verstrekken voor het bedrag van haar overreserves = wat ze niet in
reserve hoeft te houden
 Als bank 20% van middelen dat men van klanten krijgt als reserve moet
houden omdat kans op opvraag = 1/5 dan kan men met overige 80% iets
doen => krediet verstrekken/uitlenen
o Banksysteem in zijn geheel
kan krediet verstrekken voor veelvoud van zijn reserves, geldcreatie, hoe meer
kredieten hoe meer geld in omloop
o Principe
loans make deposits = geldcreatie door kredietverstrekking
 Als bank lening verstrekt zal geld omgezet worden in deposito
o Omvang mogelijke geldcreatie
 Geen overreserves: steeds maximale kredietverstrekking
 Geen aanhouden van chartaal geld
 Oorspronkelijke inlage moet extra basisgeld zijn



2