Samenvatting algemene en medische microbiologie An Vandenhaute

Algemene en medische microbiologie (An Vandenhaute)
1. Inleiding

1.1. Wat is microbiologie
= de studie van organismen die meestal niet te zien zijn met het blote oog:
- Bacteriën
- Virussen
- Parasieten: Protozoa en Helminthes (Metazoa: lintwormen dus zichtbaar)
- Fungi: gisten en schimmels
- Algen

1.2. Indeling van organismen
Dieren +
planten
Virussen
Metazoa

Schimmels

Meercelligen Algen
Organismen

Bacteriën

Eencelligen Gisten

Protozoa



- Schimmels
Penicillium + Trichophyton + Aspegillus
- Algen
Wieren
- Helminthes
Lintworm + spoelworm
- Bacteriën
Prokaryoot + celwand!
- Protozoa
Eukaryoot
Plasmodium + Trypanosoma + Entamoeba
- Gisten (fungi)
Eukaryoot
Candida albicans + Cryptococcus neoformans

Virussen:
GEEN cellen + nucleïnezuur (RNA/DNA)

1

,1.3. Belang van m.o.
1.3.1 Negatieve rol
- Infectieziekten
→ Polio: verplichte vaccinatie
- Voedselbederf
→ Penicillium + MZB
- Voedselvergiftiging
→ Claviceps purpurea (granen)
- Allergie

1.3.2 Positieve rol
- Bereiding voedingsmiddel
→ Fermentatie (MZB + gist: Saccharomyces cerevisea)
→ Vorming azijn
→ Productie schimmelkaas (Penicillium roquefort, Penicillium camembertii)
→ Dranken: fructose + aspartaam + citroenzuur
- Bereiding geneesmiddel
→ Antibiotica (Penicillium, Cephalosporum)
→ Eiwitten: vaccins + antilichamen + enzymen
- Probiotica
→ darmmicrobioom (yakult)
→ Lactobacillen, Bifidobacteriën




2

, 2. De bacterie

2.1. Structuur
2.1.1. Bacteriële celwand
= peptidoglycaanlaag (vlechtwerk van aminosuikers waarop peptiden vastzitten)
- GRAM-kleuring
→ Informatie over celwandopbouw dus door gevoeligheid voor antibiotica
Violet/paars
GRAM-positieven
bacteriën
30 lagen


Roos/rood
GRAM-negatieven
bacteriën
1 laag

- Vorm en stevigheid
→ Dik en stevig: coccen + bacillen + spirillen + vibrio’s
→ Dun en buigzaam: spirocheten
- Inwerking antibiotica
→ Samenstelling bacteriële wand + buitenmembraan: GRAM-negatieven
beschermd tegen antibiotica dankzij buitenmembraan

2.1.2. Celmembraan
- Dubbele fosfolipiden laag
→ Lipofiel apolair gedeelte (vetzuren) + hydrofiel polair gedeelte (fosforkopjes)
vlot doorgankelijk voor lipofiele, vettige stoffen (Penicillines + Rifampicine)
- Membraaneiwitten
→ Buitenste apolaire laag: energielevering + synthese celwandelementen +
celdeling + actief transport van wateroplosbare stoffen

2.1.3. Cytoplasma
- Inhoud bacteriecel: ionen + bouwstenen + enzymen + genetisch materiaal
- 80% water
- Ribosomen (eiwitsynthese)
- DNA: enkelstrengig + dubbelstrengig

2.1.4. Plasmiden
- Stukjes DNA die los van het bacteriële chromosoom voorkomen

2.1.5. Kernmateriaal
- Deoxyribonucleic acid




3