Onderzoeksmethoden samenvatting
Les 1: Inleiding, belang en elementen van onderzoek
Inleiding
Uitdagingen onderzoek:
• Ultiem doel van onderzoek: onze kennis te vergroten
o Geïnformeerde beslissingen
o Wat veroorzaakt wat? i.e. causale verbanden.
• Maar onderzoek is niet makkelijk
o Handelswetenschappen = sociale wetenschap
• Niet elk onderzoek even goed!
• Kritisch staan ten opzichte van onderzoek
o Kan je maar inschatten aan de hand van de onderzoeksmethodes
o Media rapporteren vaak fout over onderzoek
• Onderzoeksmethodes kunnen gebruikt worden voor andere zaken dan onderzoek
alleen (zie later)
Onderzoeksmethode:
• Elk onderzoek gebruikt een bepaalde onderzoeksmethode.
o Niet elke onderzoeksmethode werkt even goed voor elke onderzoeksvraag
o Doel van deze lessen is (deels) om te evalueren welke onderzoeksmethode nu
goed is in welke situatie.
o Maar het is niet zo dat elk gebruik van een onderzoeksmethode ook
onderzoek is (zie ook later!)
Vb: Voor de meting van de kijkcijfers doet het CIM een beroep op een panel van
1.500 gezinnen: 750 voor het Noorden van België (Vlaanderen en Brussel) en 750
voor het Zuiden van ons land (Brussel en Wallonië). Bij elk van deze gezinnen is een
audimeter of kijkmeter geïnstalleeerd. Dit toestel registreert het kijkgedrag van de
verschillende leden van het gezin, en eventuele gasten, die zich als kijker aanmelden.
In totaal staat het panel voor ongeveer 3.700 personen.
• Zien dat de steekproef representatief is voor heel belgie (=populatie) (dus zowel
jongeren als ouderen als gezinnen als anderstaligen als …)
pg. 1
,Les 2: Het formuleren van een onderzoeksdoelstelling en een vraagstelling
Hoofdstuk 1: Belangen en elementen van onderzoek
Wat is onderzoek?
Definitie: Een doelbewust en methodisch zoeken naar nieuwe kennis in de vorm van
antwoorden op vooraf gestelde vragen volgens een vooraf opgesteld plan
Behoefte aan informatie: doel aanwezig.
Bepaalde vaste werkwijze. Hoe verzamel ik gegevens? Hoe
verwerk ik gegevens? Logisch en passend bij het doel.
(definitie gaat hij niet vragen, elementen wel)
3 kenmerken van onderzoek:
• Er is een duidelijk doel/Uitzoeken: beschrijven, verklaren, begrijpen, bekritiseren,
analyseren.
• Systematisch verzamelen van gegevens: op basis van logische verbanden (methoden,
argumentatie en beperkingen
• Systematisch interpreteren van gegevens (andere vakken)
Oefening: voldoen de volgende voorbeelden aan alle criteria?
• Kijkcijfers:
Doel = kijkcijfers weten, we kennen het niet op voorhand
Systematisch verzamelen? Ja bij 750 mensen bakje zetten en meten
Interpreteren? Gebeurt niet dus is geen onderzoek.
• Aantal doelpunten bijhouden?
Doel = wie is topscoorder?
Systematisch verzamelen? Ja turven
Interpreteren? Gebeurt niet dus is geen onderzoek
pg. 2
,Soorten onderzoek
vooral eerste twee bepalen of het
fundamenteel of
praktijkgericht/toegepast onderzoek
is.
Glijdende schaal!
Je kan ook in beide zitten.
Het onderzoeksproces
nu hier
Wanneer is onderzoek van goede kwaliteit?
Je onderzoek moet op een geloofwaardige wijze een correct beeld geven van de
werkelijkheid.
1. Controleerbaarheid: vermelden bij wie en hoe je het onderzoek hebt gedaan
2. Betrouwbaarheid: als je het onderzoek nog eens zou doen, zou je dan dezelfde
resultaten bekomen of geeft je onderzoek een vertekend beeld?
en validiteit: meet je wat je denkt dat je aan het meten bent? Bv kijken naar cijfers op
examen meet niet je iq maar misschien gewoon je inzet
3. Objectiviteit
4. Ethisch verantwoord: rekening houden met privacy en mensen en dierenrechten
enzo (plagiaat is niet ethisch verantwoord)
Vb niet ethisch verantwoord: slide 9 :deelnemers werden betaald (met geld dat niet
van de onderzoeksinstelling was)
pg. 3
, Waarom is ontolereerbaarheid belangrijk?
Zo kan men niet gewoon een onderzoek uit de duim zuigen en leren we geen foute dingen.
Hoofdstuk 2: Het formuleren van een onderzoeksdoelstelling en vraagstelling
Dit onderdeel van het vak
Waarom is je onderzoek noodzakelijk?
Is je onderzoek relevant?
• De uitkomsten van het onderzoek dragen bij aan het doel van de opdrachtgever.
Kenmerken van een goed onderzoeksonderwerp
• Relevante bijdrage (iets wat we nog niet wisten)
• Haalbaarheid (ben je in staat het onderzoek uit te voeren?)
1. Vereiste criteria
2. Vereiste vaardigheden (vb: statistische analyses, als je niet goed bent in
statistiek dan moet je daar ook geen onderzoek over doen)
3. Tijd genoeg (om gegevens te verzamelen)
4. Financiële middelen (onderzoek kost soms veel)
5. Toegang tot gegevens
Het begin: identificeren van een “probleem”
Onderzoek start typisch vanuit een “probleem”
• Niet noodzakelijk fundamenteel mis
• Kan ook een (interesse)gebied aanduiden waar onderzoek mogeljiks de huidige
situatie kan verbeteren.
“Probleem” = elke situatie waar er een verschil is tussen de huidige en de ideale situatie.
(bv winstmanipulatie door managers)
Dit “Probleem” kan door meerdere partijen worden aangereikt:
• Externe opdrachtgever (bv bedrijf, overheid)
• Bepaald door jezelf (vaak bij fundamenteel onderzoek)
pg. 4
Les 1: Inleiding, belang en elementen van onderzoek
Inleiding
Uitdagingen onderzoek:
• Ultiem doel van onderzoek: onze kennis te vergroten
o Geïnformeerde beslissingen
o Wat veroorzaakt wat? i.e. causale verbanden.
• Maar onderzoek is niet makkelijk
o Handelswetenschappen = sociale wetenschap
• Niet elk onderzoek even goed!
• Kritisch staan ten opzichte van onderzoek
o Kan je maar inschatten aan de hand van de onderzoeksmethodes
o Media rapporteren vaak fout over onderzoek
• Onderzoeksmethodes kunnen gebruikt worden voor andere zaken dan onderzoek
alleen (zie later)
Onderzoeksmethode:
• Elk onderzoek gebruikt een bepaalde onderzoeksmethode.
o Niet elke onderzoeksmethode werkt even goed voor elke onderzoeksvraag
o Doel van deze lessen is (deels) om te evalueren welke onderzoeksmethode nu
goed is in welke situatie.
o Maar het is niet zo dat elk gebruik van een onderzoeksmethode ook
onderzoek is (zie ook later!)
Vb: Voor de meting van de kijkcijfers doet het CIM een beroep op een panel van
1.500 gezinnen: 750 voor het Noorden van België (Vlaanderen en Brussel) en 750
voor het Zuiden van ons land (Brussel en Wallonië). Bij elk van deze gezinnen is een
audimeter of kijkmeter geïnstalleeerd. Dit toestel registreert het kijkgedrag van de
verschillende leden van het gezin, en eventuele gasten, die zich als kijker aanmelden.
In totaal staat het panel voor ongeveer 3.700 personen.
• Zien dat de steekproef representatief is voor heel belgie (=populatie) (dus zowel
jongeren als ouderen als gezinnen als anderstaligen als …)
pg. 1
,Les 2: Het formuleren van een onderzoeksdoelstelling en een vraagstelling
Hoofdstuk 1: Belangen en elementen van onderzoek
Wat is onderzoek?
Definitie: Een doelbewust en methodisch zoeken naar nieuwe kennis in de vorm van
antwoorden op vooraf gestelde vragen volgens een vooraf opgesteld plan
Behoefte aan informatie: doel aanwezig.
Bepaalde vaste werkwijze. Hoe verzamel ik gegevens? Hoe
verwerk ik gegevens? Logisch en passend bij het doel.
(definitie gaat hij niet vragen, elementen wel)
3 kenmerken van onderzoek:
• Er is een duidelijk doel/Uitzoeken: beschrijven, verklaren, begrijpen, bekritiseren,
analyseren.
• Systematisch verzamelen van gegevens: op basis van logische verbanden (methoden,
argumentatie en beperkingen
• Systematisch interpreteren van gegevens (andere vakken)
Oefening: voldoen de volgende voorbeelden aan alle criteria?
• Kijkcijfers:
Doel = kijkcijfers weten, we kennen het niet op voorhand
Systematisch verzamelen? Ja bij 750 mensen bakje zetten en meten
Interpreteren? Gebeurt niet dus is geen onderzoek.
• Aantal doelpunten bijhouden?
Doel = wie is topscoorder?
Systematisch verzamelen? Ja turven
Interpreteren? Gebeurt niet dus is geen onderzoek
pg. 2
,Soorten onderzoek
vooral eerste twee bepalen of het
fundamenteel of
praktijkgericht/toegepast onderzoek
is.
Glijdende schaal!
Je kan ook in beide zitten.
Het onderzoeksproces
nu hier
Wanneer is onderzoek van goede kwaliteit?
Je onderzoek moet op een geloofwaardige wijze een correct beeld geven van de
werkelijkheid.
1. Controleerbaarheid: vermelden bij wie en hoe je het onderzoek hebt gedaan
2. Betrouwbaarheid: als je het onderzoek nog eens zou doen, zou je dan dezelfde
resultaten bekomen of geeft je onderzoek een vertekend beeld?
en validiteit: meet je wat je denkt dat je aan het meten bent? Bv kijken naar cijfers op
examen meet niet je iq maar misschien gewoon je inzet
3. Objectiviteit
4. Ethisch verantwoord: rekening houden met privacy en mensen en dierenrechten
enzo (plagiaat is niet ethisch verantwoord)
Vb niet ethisch verantwoord: slide 9 :deelnemers werden betaald (met geld dat niet
van de onderzoeksinstelling was)
pg. 3
, Waarom is ontolereerbaarheid belangrijk?
Zo kan men niet gewoon een onderzoek uit de duim zuigen en leren we geen foute dingen.
Hoofdstuk 2: Het formuleren van een onderzoeksdoelstelling en vraagstelling
Dit onderdeel van het vak
Waarom is je onderzoek noodzakelijk?
Is je onderzoek relevant?
• De uitkomsten van het onderzoek dragen bij aan het doel van de opdrachtgever.
Kenmerken van een goed onderzoeksonderwerp
• Relevante bijdrage (iets wat we nog niet wisten)
• Haalbaarheid (ben je in staat het onderzoek uit te voeren?)
1. Vereiste criteria
2. Vereiste vaardigheden (vb: statistische analyses, als je niet goed bent in
statistiek dan moet je daar ook geen onderzoek over doen)
3. Tijd genoeg (om gegevens te verzamelen)
4. Financiële middelen (onderzoek kost soms veel)
5. Toegang tot gegevens
Het begin: identificeren van een “probleem”
Onderzoek start typisch vanuit een “probleem”
• Niet noodzakelijk fundamenteel mis
• Kan ook een (interesse)gebied aanduiden waar onderzoek mogeljiks de huidige
situatie kan verbeteren.
“Probleem” = elke situatie waar er een verschil is tussen de huidige en de ideale situatie.
(bv winstmanipulatie door managers)
Dit “Probleem” kan door meerdere partijen worden aangereikt:
• Externe opdrachtgever (bv bedrijf, overheid)
• Bepaald door jezelf (vaak bij fundamenteel onderzoek)
pg. 4
