1. Wat is de verhouding tussen recht en gezag
Het derde kenmerk van recht is de verbondenheid van recht met het begrip gezag.
Het recht wordt door de overheid opgelegd en afgedwongen.
De binding tussen recht en gezag is dubbel en verwijst enerzijds naar het uitvaardigen
van het recht en anderzijds naar het doen naleven van de rechtsregels.
2. Bespreek de procedure voor een grondwetswijziging
Om de Grondwet te kunnen wijzigen moet er eerst een “Verklaring tot
grondswetwijziging” gestemd en gepubliceerd worden.
Dit is een document waarbij de wetgevende macht (= de Koning, Kamer en Senaat)
verklaren dat er redenen zijn tot herziening van welomschreven grondwettelijke
bepalingen.
Deze fase wordt soms “de Preconstituante” genoemd
De publicatie van deze verklaring in het Belgisch Staatsblad brengt de ontbinding mee
van de Kamer en Senaat, en de verplichting om binnen 40 dagen verkiezingen te
houden. Dit werd ingevoerd zodat de kiezer zich zou kunnen uitspreken over de
voorgenomen grondswetwijziging.
De nieuwe verkozen wetgevende Kamers en de Koning worden “Constituante”
genoemd.
Zij mogen overgaan tot de herziening van een deel of van alle artikelen die voorkomen
in de “Verklaring tot herziening van de Grondwet”, maar zijn daartoe niet verplicht.
Artikelen die niet in de Verklaring voorkwamen mogen in principe niet gewijzigd
worden.
Bij de stemming van een grondswetwijziging is de aanwezigheid van minstens 2/3 van
de leden verplicht en moet de wijziging tenminste 2/3 van de stemmen verkrijgen.
Om de Grondwet effectief te kunnen wijzigen moet er aan een aantal
omstandigheidsvoorwaarden voldaan zijn.
Zo mag geen herziening van de Grondwet worden ingezet of voortgezet in oorlogstijd
of wanneer de Kamers verhinderd zijn vrij bijeen te komen op het nationale
grondgebied.
,3. Welke soorten wetten kan men onderscheiden
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen vijf soorten wetten:
• Bijzondere meerderheidswetten
• Gewone wetten
• Monocamerale wetten
• Bicamerale wetten
• Gedeeltelijk bicamerale wetten
Bijzondere meerderheidswetten of communautaire wetten:
De Bijzondere meerderheidswetten of Communautaire wetten moeten door de Kamer
en Senaat worden goedgekeurd met een dubbel versterkte meerderheid.
(Dubbel verstrekte meerderheid = 2/3 van de aanwezige leden en tezelfdertijd een
meerderheid in elke taalgroep).
Om geldig te kunnen stemmen moet in elke Kamer de meerderheid der leden van elke
taalgroep aanwezig zijn.
De materies die alleen door een bijzondere meerderheidswet geregeld kunnen worden
zijn in de Grondwet opgesomd. Het zijn voornamelijk materies m.b.t. de
bevoegdheidsverdeling en de begrenzing van de taalgebieden en de provincies.
Bijzondere meerderheidswetten hebben een hogere rangorde dan de gewone
wetgevende akten.
Gewone wetten:
De gewone wetten worden gestemd met een gewone meerderheid (de helft plus één)
der aanwezige leden.
Om geldig te kunnen stemmen is een aanwezigheidsquorum van de helft plus één der
leden vereist.
Monocamerale wetten:
De Monocamerale wetten worden alleen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers
gestemd.
Deze wetten hebben betrekking op de begroting, het legercontingent, de naturalisatie
en de aansprakelijkheid van de ministers.
Gewone bicamerale wetten:
De Gewone bicamerale wetten worden zowel in de Kamer als in de Senaat bij gewone
meerderheid gestemd.
Het betreft wetten die betrekking hebben op de organisatie van hoven en rechtbanken,
de bijzondere meerderheidswetten, de wetten houdende instemming met internationale
verdragen, … Deze lijst kan verder aangevuld worden door een wet, aangenomen met
een dubbel versterkte meerderheid.
Gedeeltelijk bicamerale wetten:
De gedeeltelijk bicamerale wetten zijn alle gewone wetten die betrekking hebben op
materies die niet monocameraal of bicameraal zijn.
Deze wetten behoren tot de gedeeltelijk bicamerale wetten.
Dit betekent dat zij in principe worden goedgekeurd door de Kamer van
Volksvertegenwoordigers.
, 4. Wat is het verschil tussen een wetsvoorstel en een wetontwerp en welke impact heet
dit op de wordingsprocedure van de wet
Het initiatief voor een nieuwe wet kan ofwel afkomstig zijn van de Koning (regering),
ofwel van een lid van de Kamer of Senaat.
Indien de Koning (regering) het initiatief neemt, spreekt men van een wetsontwerp.
Gaat het initiatief uit van leden van de Kamers of Senaat, dan spreekt men van een
wetsvoorstel.
Welke impact heeft dit op de wordingsprocedure van de wet?
(juiste antwoord aan iemand vragen
Vooraleer de wetsvoorstellen behandeld kunnen worden is er een “stemming tot in
overwegingsneming” vereist. Dit is bedoeld als filter om voorstellen te weren die de
openbare orde schaden, dan wel manifest ongrondwettelijk of niet ernstig zijn.
5. Wat is een wetskrachtig Koninklijk besluit ?
Ingeval van een sociale, economische of financiële crisissituatie, kan het parlement
d.m.v. een volmachtenwet aan de Koning (regering), de bevoegdheid geven om in
nauwkeurig omschreven materies en voor een welbepaalde en beperkte periode
wetgevend op te treden.
Dit uiteraard met respect voor de supranationale en internationale normen, alsook voor
de verdeling van de bevoegdheden tussen de Federatie, de Gemeenschappen en de
Gewesten.
Een geldig genomen wetskrachtig koninklijk besluit kan een bestaande wet wijzigen,
aanvullen of opheffen.
6. Wat is interpretatie, hoe gebeurt ze en wat is het verschil tussen rechterlijke en
authentieke interpretatie
Wat is interpretatie?
De interpretatie van de wet is in hoofdzaak het werk van de rechter.
De interpretatie bestaat uit de betekenis van een onduidelijke wettekst te achterhalen.
Vooral de vereiste van de onduidelijkheid is hier van belang, omdat niet tot
interpretatie mag worden overgegaan wanneer een tekst duidelijk is.
Zelfs indien deze duidelijke tekst indruist tegen hetgeen de wetgever eigenlijk gewild
heeft.
Hoe gebeurt interpretatie?
Een interpretatiemethode die in België heel goed bruikbaar is bestaat uit het
vergelijken van de Nederlandstalige en de Franstalige tekst.
Ook het raadplegen van de voorbereidende werken om de concrete bedoeling van de
wetgever na te gaan is een veelgebruikte interpretatiemethode.
Voorts zijn er nog de tekstuele en grammaticale interpretatiemethodes waarbij alleen
naar de tekst wordt gekeken en de begrippen in hun gebruikelijke betekenis worden
beschouwd.
De historische methode waarbij de voorgeschiedenis en de politieke context ten tijde
van de totstandkoming wordt onderzocht en de systematische methode waarin de
bepaling in zijn globale context wordt bekeken.
Het derde kenmerk van recht is de verbondenheid van recht met het begrip gezag.
Het recht wordt door de overheid opgelegd en afgedwongen.
De binding tussen recht en gezag is dubbel en verwijst enerzijds naar het uitvaardigen
van het recht en anderzijds naar het doen naleven van de rechtsregels.
2. Bespreek de procedure voor een grondwetswijziging
Om de Grondwet te kunnen wijzigen moet er eerst een “Verklaring tot
grondswetwijziging” gestemd en gepubliceerd worden.
Dit is een document waarbij de wetgevende macht (= de Koning, Kamer en Senaat)
verklaren dat er redenen zijn tot herziening van welomschreven grondwettelijke
bepalingen.
Deze fase wordt soms “de Preconstituante” genoemd
De publicatie van deze verklaring in het Belgisch Staatsblad brengt de ontbinding mee
van de Kamer en Senaat, en de verplichting om binnen 40 dagen verkiezingen te
houden. Dit werd ingevoerd zodat de kiezer zich zou kunnen uitspreken over de
voorgenomen grondswetwijziging.
De nieuwe verkozen wetgevende Kamers en de Koning worden “Constituante”
genoemd.
Zij mogen overgaan tot de herziening van een deel of van alle artikelen die voorkomen
in de “Verklaring tot herziening van de Grondwet”, maar zijn daartoe niet verplicht.
Artikelen die niet in de Verklaring voorkwamen mogen in principe niet gewijzigd
worden.
Bij de stemming van een grondswetwijziging is de aanwezigheid van minstens 2/3 van
de leden verplicht en moet de wijziging tenminste 2/3 van de stemmen verkrijgen.
Om de Grondwet effectief te kunnen wijzigen moet er aan een aantal
omstandigheidsvoorwaarden voldaan zijn.
Zo mag geen herziening van de Grondwet worden ingezet of voortgezet in oorlogstijd
of wanneer de Kamers verhinderd zijn vrij bijeen te komen op het nationale
grondgebied.
,3. Welke soorten wetten kan men onderscheiden
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen vijf soorten wetten:
• Bijzondere meerderheidswetten
• Gewone wetten
• Monocamerale wetten
• Bicamerale wetten
• Gedeeltelijk bicamerale wetten
Bijzondere meerderheidswetten of communautaire wetten:
De Bijzondere meerderheidswetten of Communautaire wetten moeten door de Kamer
en Senaat worden goedgekeurd met een dubbel versterkte meerderheid.
(Dubbel verstrekte meerderheid = 2/3 van de aanwezige leden en tezelfdertijd een
meerderheid in elke taalgroep).
Om geldig te kunnen stemmen moet in elke Kamer de meerderheid der leden van elke
taalgroep aanwezig zijn.
De materies die alleen door een bijzondere meerderheidswet geregeld kunnen worden
zijn in de Grondwet opgesomd. Het zijn voornamelijk materies m.b.t. de
bevoegdheidsverdeling en de begrenzing van de taalgebieden en de provincies.
Bijzondere meerderheidswetten hebben een hogere rangorde dan de gewone
wetgevende akten.
Gewone wetten:
De gewone wetten worden gestemd met een gewone meerderheid (de helft plus één)
der aanwezige leden.
Om geldig te kunnen stemmen is een aanwezigheidsquorum van de helft plus één der
leden vereist.
Monocamerale wetten:
De Monocamerale wetten worden alleen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers
gestemd.
Deze wetten hebben betrekking op de begroting, het legercontingent, de naturalisatie
en de aansprakelijkheid van de ministers.
Gewone bicamerale wetten:
De Gewone bicamerale wetten worden zowel in de Kamer als in de Senaat bij gewone
meerderheid gestemd.
Het betreft wetten die betrekking hebben op de organisatie van hoven en rechtbanken,
de bijzondere meerderheidswetten, de wetten houdende instemming met internationale
verdragen, … Deze lijst kan verder aangevuld worden door een wet, aangenomen met
een dubbel versterkte meerderheid.
Gedeeltelijk bicamerale wetten:
De gedeeltelijk bicamerale wetten zijn alle gewone wetten die betrekking hebben op
materies die niet monocameraal of bicameraal zijn.
Deze wetten behoren tot de gedeeltelijk bicamerale wetten.
Dit betekent dat zij in principe worden goedgekeurd door de Kamer van
Volksvertegenwoordigers.
, 4. Wat is het verschil tussen een wetsvoorstel en een wetontwerp en welke impact heet
dit op de wordingsprocedure van de wet
Het initiatief voor een nieuwe wet kan ofwel afkomstig zijn van de Koning (regering),
ofwel van een lid van de Kamer of Senaat.
Indien de Koning (regering) het initiatief neemt, spreekt men van een wetsontwerp.
Gaat het initiatief uit van leden van de Kamers of Senaat, dan spreekt men van een
wetsvoorstel.
Welke impact heeft dit op de wordingsprocedure van de wet?
(juiste antwoord aan iemand vragen
Vooraleer de wetsvoorstellen behandeld kunnen worden is er een “stemming tot in
overwegingsneming” vereist. Dit is bedoeld als filter om voorstellen te weren die de
openbare orde schaden, dan wel manifest ongrondwettelijk of niet ernstig zijn.
5. Wat is een wetskrachtig Koninklijk besluit ?
Ingeval van een sociale, economische of financiële crisissituatie, kan het parlement
d.m.v. een volmachtenwet aan de Koning (regering), de bevoegdheid geven om in
nauwkeurig omschreven materies en voor een welbepaalde en beperkte periode
wetgevend op te treden.
Dit uiteraard met respect voor de supranationale en internationale normen, alsook voor
de verdeling van de bevoegdheden tussen de Federatie, de Gemeenschappen en de
Gewesten.
Een geldig genomen wetskrachtig koninklijk besluit kan een bestaande wet wijzigen,
aanvullen of opheffen.
6. Wat is interpretatie, hoe gebeurt ze en wat is het verschil tussen rechterlijke en
authentieke interpretatie
Wat is interpretatie?
De interpretatie van de wet is in hoofdzaak het werk van de rechter.
De interpretatie bestaat uit de betekenis van een onduidelijke wettekst te achterhalen.
Vooral de vereiste van de onduidelijkheid is hier van belang, omdat niet tot
interpretatie mag worden overgegaan wanneer een tekst duidelijk is.
Zelfs indien deze duidelijke tekst indruist tegen hetgeen de wetgever eigenlijk gewild
heeft.
Hoe gebeurt interpretatie?
Een interpretatiemethode die in België heel goed bruikbaar is bestaat uit het
vergelijken van de Nederlandstalige en de Franstalige tekst.
Ook het raadplegen van de voorbereidende werken om de concrete bedoeling van de
wetgever na te gaan is een veelgebruikte interpretatiemethode.
Voorts zijn er nog de tekstuele en grammaticale interpretatiemethodes waarbij alleen
naar de tekst wordt gekeken en de begrippen in hun gebruikelijke betekenis worden
beschouwd.
De historische methode waarbij de voorgeschiedenis en de politieke context ten tijde
van de totstandkoming wordt onderzocht en de systematische methode waarin de
bepaling in zijn globale context wordt bekeken.
