Samenvatting - Micro-economie (HOOFDSTUK 12: Monopolistische concurrentie)

HOOFDSTUK 12: Monopolistische concurrentie

1 Inleiding en definitie
- Monopolistische concurrentie is een marktstructuur met veel aanbieders die producten
produceren die soortgelijk zijn, maar niet identiek (de producten zijn heterogeen)
(bv. meubelen, kledij)
• Via productdifferentiatie (en reclame) zorgt de producent ervoor dat de consumenten zijn
product als verschillend ervaren en zo creëert elke aanbieder een beperkt soort monopolie
voor zijn product
• Derhalve is hij geen ‘prijsnemer' meer en krijgt hij te maken met een dalende vraagcurve
MAAR: deze vraagcurve is wel vlakker (= meer elastisch) dan bij monopolie, wegens sterkere
dreiging van substitutieproducten (afkomstig van de andere productvariëteiten of merken)
• Er is vrije toetreding tot de markt




HOOFDSTUK 12: MONOPOLISTISCHE CONCURRENTIE 1 van 5

,2 Marktmodel monopolistische concurrentie: grafisch
- De algemene regel van winstmaximalisatie blijft geldig:
• Die hoeveelheid (𝑄) zoeken waarvoor 𝑀𝑂 = 𝑀𝐾
• Nadien 𝑃 bepalen via de vraagcurve
MAAR: deze vraagcurve is dalend, dus 𝑀𝑂 < 𝑃 (in evenwicht ook: 𝑀𝐾 < 𝑃)
• Op korte termijn is er economische winst (= overwinst of -verlies): 𝑊 = (𝑃 − 𝐺𝑇𝐾) × 𝑄

- Op lange termijn evalueert de winst naar nul
 Toetreding tot deze markt is mogelijk en een positieve overwinst lokt toetreding uit
DAARDOOR: daalt de vraagcurve voor een individuele aanbieder
• Individuele aanbieders moeten prijsreducties geven om nog voldoende te kunnen
verkopen (vraagcurve daalt)
• De vraagcurves worden tegelijk ook vlakker (= prijselastischer) want de consument krijgt
meer keuze uit een groter wordend gamma aan productvariëteiten
 De vraagcurve daalt dus niet alleen, maar ze roteert ook




3 Vergelijking monopolistische concurrentie versus
volkomen concurrentie

3.1 Overcapaciteit
- De efficiënte schaalgrootte wordt niet bereikt
• Gezien de dalende vraagcurve (ook op lange termijn) ligt het raakpunt van de vraagcurve met
de GTK-curve links van het minimumpunt van de GTK-curve (= de efficiënte schaalgrootte) en is er
dus overcapaciteit
• Goederen worden dus niet tegen de laagst mogelijke eenheidskost geproduceerd
 Productieve efficiëntie wordt dus niet bereikt
 Aanbieder zou wel meer kunnen produceren, maar de vraag naar zijn productvariëteit is
te klein




HOOFDSTUK 12: MONOPOLISTISCHE CONCURRENTIE 2 van 5

, - Verwar nooit het begrip ‘efficiënte schaalgrootte’ (‘productieve efficiëntie') met het begrip
‘efficiënte hoeveelheid’ (‘allocatieve, Pareto-efficiënte’ hoeveelheid)
• Efficiënte schaalgrootte wil zeggen dat men opereert op het minimumpunt van de GTK
• Allocatief, Pareto of efficiënte hoeveelheid is waar het deadweight loss verdwenen is: 𝑃 = 𝑀𝐾
(𝐷𝑊𝐿 = 0)
• Bij volkomen concurrentie vallen deze twee wel samen op lange termijn
 Daar is de vraag immers groot genoeg en wordt de producent wel gedreven naar het
minimumpunt van de GTK


3.2 Prijs is hoger dan marginale kost ('mark up')
- 𝑃 > 𝑀𝐾 (𝐷𝑊𝐿 > 0), ook al hebben we te maken met (monopolistische) concurrentie, waarbij
overwinsten op lange termijn verdwijnen
REDEN: Monopolistische concurrenten opereren op het dalende deel van de GTK-curve (waar
𝑀𝐾 < 𝐺𝑇𝐾), terwijl volkomen concurrenten op lange termijn opereren op het minimum van de
GTK-curve (= waar MK-curve de GTK-curve snijdt)
o Bij volkomen concurrentie: 𝑃 = 𝑀𝐾 (zowel op korte als lange termijn) EN
Op lange termijn ook: 𝑃 = 𝑚𝑖𝑛(𝐺𝑇𝐾)
o Bij monopolistische concurrentie: 𝑃 > 𝑀𝐾 EN 𝑃 > 𝑚𝑖𝑛(𝐺𝑇𝐾) (op korte en lange termijn)

- Elke individuele monopolistische concurrent heeft een incentive om klanten af te snoepen van zijn
concurrenten (via reclame)
 Zo kan het bedrijf efficiënter werken (volgens een efficiëntere schaalgrootte, dus tegen lagere GTK = meer
productieve efficiëntie)
 𝑃 > 𝑀𝐾 (op korte termijn percipiëren ze prijs toch als vast, zelfs als de hoeveelheid toeneemt)




HOOFDSTUK 12: MONOPOLISTISCHE CONCURRENTIE 3 van 5