thema 11 voortplantingsstelsel samenvatting

Thema 11 Voortplantingsstelsel
Mannelijke voortplantingsstelsel
Kijken bij de initiële productieplaats van zaadcellen en hoe deze gevormd en gerijpt kunnen
worden tot ejaculatie en zo bij het vrouwelijke geslachtsorgaan terecht komen
Primaire geslachtsorganen/geslachtsklieren/gonaden  testis of teelballen

Testis en epididymis
Testis = teelballen (gr. Orchis)
Epididymis = bijbal (“beide tweeling”)
 meervoudvorm  meerdere tekenen!
Testis vanuit lateraal aanzicht




 Tunica albuginea = omgeeft de ganse tenstis, is een hardgespannen witte mantel
o Waarom wit? Zitten met een zwaar collageen bindweefsel
 Mediastinum testis = losser bindweefsel die aan de binnenkant van de testis zit
(“middelste van de teelbal”)
o Paard: iets minder, tot zelf afwezig
o Varken: overduidelijk een centrale as van losser bindweefsel
 Septula testis = flinterdunne strengen die de testis onderverdelen in verschillende
lobuli testis die richting het mediastinum lopen
o Paard: bijna niet te zien
o Varken, herkauwers: zeer goed zichtbaar (vnl. varken)
 Tubuli seminiferi (= zaaddragende tubuli) = buisjes die zich in het lobuli bevinden
o vooral kronkelige vorm
o Die naar het mediastium gericht = rectus
o Kun je anatomisch niet waarnemen
 Rete testis = vlechtwerk van buizen die aansluiten op het mediastrium testis en gaan
zo zaken opvangen + gaan zich uitstrekken tot aan 1 zijde van die testis (extremitas
capitata)
o Paard: minder opvallend
 Ductuli efferentes = kleine buisjes die aansluiten op het rete testis naar buiten toe en
vormen een soort spoel waar finaal de bijbal op gaat vertrekken

,Begin bijbal of epididymis
 1 buis (= ductus epididyminis) die opgevouwen zit op zichzelf, daarom dat hij zo’n
volume aanneemt
o Plaats waar zaadcellen na hun productie nog moeten rijpen
o Finaal worden ze afgewerkt en rijp opgeslagen aan de andere zijde van de
testis in een uitgebreider systeem dat ook weer een apart volume heeft
o Paard: lengte buis = 70-80 meter
 1 deel = caput epididymidis
e

o (1e deel dat wat spoelvormig is en uitwendig wat gezien kan worden = lobuli
epididymidis)
 Deel langs de testis = corpus epididymidis
 Laatste deel = Cauda epididyminis
 Extremitas capitata = zijde van de testis naar de caput epidiymidis gericht
 Extremitas caudata = zijde van de testis naar de cauda epidimydis gericht
 Margo liber = vrije rand van de testis
o Hangt geen andere structuur aan vast  ventro-caudaal gericht
 Margo epididymalis = rand van de testis waar de epididymis aan vast hangt
o Zijde waar het geheel aan opgehangen is
 Lig. Testis proprium = verstevigde eindrand van mesochium proximale
 Lig. Caudae epididymidis = verbinding tunica vaginalis en cauda epididymis
 Ductus deferens = vervolgbuis van cauda epididymis, gaat zich aan de andere zijde
van het mesorchium gaan plaatsen + gaan opklimmen om naar liesring te gaan
o Mesoductus deferens
o Vasectomie  afbinden van ductus deferens

Doorsnede
Testis  orgaan die vanuit de buikholte komt + moet opgehangen zijn  eigen meso!!
Testis is afgedaald in processus vaginalis, dus omgeven door een peritoneale uitwas
 Tunica vaginalis = binnenste zijde van de balzak, uitzakking van peritoneum
o Laat aan de laterale zijde ruimte
over tussen testis & epididymis
(=Bursa vesticularis)
o Laat aan de mediale zijde geen
ruimte over
 Mesorchium = ophangband 
craniodorsaal gericht
o Proximale: vanaf het eerste
stukje van de lamina parietalis
(=wandgedeelte van tunica
vaginalis) naar epididymis toe
o Distale: vormt de bodem van de
bursa testicularis  altijd
lateraal gericht!

Oriëntatie van de testis en epididymis
Afvoer altijd via de liesring!

,  Rund:
o Testis verticaal georiënteerd
o Ophanging van bloedvaten naar proximaal toe
 Paard:
o Testis horizontaal georiënteerd
 Hond:
o Gelijkaardig aan paard maar iets meer naar achter (tussen paard en kat)
 Kater, beer:
o Schuin georiënteerd

Mediale snede doorheen linker testis van beer
Als de cauda opgespannen/hard is betekent dit dat er al lang geen ejaculatie heeft
plaatsgevonden (voelbaar)




Ductus deferens en zaadstreng




Ductus deferens = zaadleider, afvoerbuis voor afgewerkte sperma
 Onderdeel van de zaadstreng

Bloedvaten die richting de testis gaan!