Hoofdstuk 11 – Leiderschap
Leiderschapsstijl wordt vaak beïnvloed oor eigen ervaringen en mogelijkheden van omstandigheid.
Proberen productiviteit van teams en organisatie te verbeteren zonder veel belasting of
demotivering. Eisen in 21ste eeuw = leiderschap is gericht op monitoren en aansturen, er is alleen
steeds minder supervisie (door verschillende locaties).
Vragen over leiderschap =
Definitie = vermogen van individu anderen te beïnvloeden, motiveren en in staat te stellen bijdrage
te leveren aan effectiviteit en succes van organisatie waar zij deel van uitmaken.
Leider kan benoemd, uitverkozen of informeel verkozen zijn. (werk aansturen, coördineren).
De echte leider van een groep kan iemand anders zijn dan de formeel gekozen.
Hoe effectief leiderschap meten = prestaties van groep te beoordelen (vergelijken met andere leiders
en groepen). (er moeten wel andere groepen beschikbaar zijn, prestaties makkelijk kunnen meten).
Vaak prestaties moeilijk te meten of worden niet bepaald door leiderschap. Evt. klachten of
tevredenheid om te meten. Maar is teveel tevredenheid wel goed (lichte maat van verloop goed). Er
is geen perfecte maatstaf.
Vele theorieën beschreven kenmerken of gedragingen van ‘goede leiders’.
Kenmerken leider = intelligentie, dominantie, zelfvertrouwen, doorzetting, energie, vakkennis.
Dmv. Big five kenmerken: Hoog extraversie, openheid voor ervaringen, consciëntieusheid
(gewetensvol). Laag: neuroticisme (emotionele instabiliteit).
verder: overtuigen, motiveren, besluiten nemen.
Maar geen enkele eigenschap of karaktertrek verklaart leiderschap volledig.
Eigenschappen die zorgen dat men leider wordt kan men ook weer ten onder helpen.
CEO = chief executive officers = hoogste leidinggevende / algemeen directeur. Uit onderzoek: CEO’s
in commerciële bedrijven scoorde lager op ‘macht’ en hoger op ‘sociale verantwoordelijkheid’ dan in
de non-profit.
Welke leiderschapskwaliteiten wenselijk / acceptabel zijn afhankelijk van context / organisatie.
Vriendelijkheid, macht behoefte en succesbehoefte zijn wel in de meeste contexten nodig.
Mannen worden vaak gezien als leiders. Verschil mannen liever outdoor, militair leider etc. vrouwen
liever zakenleven, onderwijs, openbare sector. Effectiviteit wordt lager ingeschat als leider emoties
toont, maar als vrouw woede uit word lager in geschat dan als man woede uit. Bij man wordt het
opgevat als assertiviteit en bij vrouw als agressiviteit of instabiliteit. Sekse maakt geen verschil voor
effectief leiderschap.
Taakgerichtheid en persoonsgerichtheid
Gedrag leiders onderzocht door vragen aan medewerkers, kwamen 2 soorten gedragingen uit:
Consideratie = Leider toont vertrouwen, respect voor ideeën medewerker, rekening houden gevoel.
Structuur bieden = eigen rol of die van medewerkers definieert en structureert om doel te halen.
Er zijn effectieve en ineffectieve leiders. Effectieve leiders richten zich op taak en werknemer. Leider
kan bij volgers emotionele reactie uitlokken of invloed op werkomstandigheden hebben.
Participatie en democratie = hoe autocratisch (eensmacht) of democratisch (met inbreng anderen)
een leider is. 3 elementen democratisch leiderschap: Verdeling verantwoordelijkheden(maximale
betrokkenheid leden, ,formuleren doelen), Empowerment(verantwoordelijkheid geven groepsleden,
uitdagende doelen. Zorgt voor medewerkers op gewenst niveau te laten presteren), Hulp verlenen
bij overleg(helpen oplossen groepsproblemen, zonder oplossing voor te schrijven).
Leiderschapsstijl wordt vaak beïnvloed oor eigen ervaringen en mogelijkheden van omstandigheid.
Proberen productiviteit van teams en organisatie te verbeteren zonder veel belasting of
demotivering. Eisen in 21ste eeuw = leiderschap is gericht op monitoren en aansturen, er is alleen
steeds minder supervisie (door verschillende locaties).
Vragen over leiderschap =
Definitie = vermogen van individu anderen te beïnvloeden, motiveren en in staat te stellen bijdrage
te leveren aan effectiviteit en succes van organisatie waar zij deel van uitmaken.
Leider kan benoemd, uitverkozen of informeel verkozen zijn. (werk aansturen, coördineren).
De echte leider van een groep kan iemand anders zijn dan de formeel gekozen.
Hoe effectief leiderschap meten = prestaties van groep te beoordelen (vergelijken met andere leiders
en groepen). (er moeten wel andere groepen beschikbaar zijn, prestaties makkelijk kunnen meten).
Vaak prestaties moeilijk te meten of worden niet bepaald door leiderschap. Evt. klachten of
tevredenheid om te meten. Maar is teveel tevredenheid wel goed (lichte maat van verloop goed). Er
is geen perfecte maatstaf.
Vele theorieën beschreven kenmerken of gedragingen van ‘goede leiders’.
Kenmerken leider = intelligentie, dominantie, zelfvertrouwen, doorzetting, energie, vakkennis.
Dmv. Big five kenmerken: Hoog extraversie, openheid voor ervaringen, consciëntieusheid
(gewetensvol). Laag: neuroticisme (emotionele instabiliteit).
verder: overtuigen, motiveren, besluiten nemen.
Maar geen enkele eigenschap of karaktertrek verklaart leiderschap volledig.
Eigenschappen die zorgen dat men leider wordt kan men ook weer ten onder helpen.
CEO = chief executive officers = hoogste leidinggevende / algemeen directeur. Uit onderzoek: CEO’s
in commerciële bedrijven scoorde lager op ‘macht’ en hoger op ‘sociale verantwoordelijkheid’ dan in
de non-profit.
Welke leiderschapskwaliteiten wenselijk / acceptabel zijn afhankelijk van context / organisatie.
Vriendelijkheid, macht behoefte en succesbehoefte zijn wel in de meeste contexten nodig.
Mannen worden vaak gezien als leiders. Verschil mannen liever outdoor, militair leider etc. vrouwen
liever zakenleven, onderwijs, openbare sector. Effectiviteit wordt lager ingeschat als leider emoties
toont, maar als vrouw woede uit word lager in geschat dan als man woede uit. Bij man wordt het
opgevat als assertiviteit en bij vrouw als agressiviteit of instabiliteit. Sekse maakt geen verschil voor
effectief leiderschap.
Taakgerichtheid en persoonsgerichtheid
Gedrag leiders onderzocht door vragen aan medewerkers, kwamen 2 soorten gedragingen uit:
Consideratie = Leider toont vertrouwen, respect voor ideeën medewerker, rekening houden gevoel.
Structuur bieden = eigen rol of die van medewerkers definieert en structureert om doel te halen.
Er zijn effectieve en ineffectieve leiders. Effectieve leiders richten zich op taak en werknemer. Leider
kan bij volgers emotionele reactie uitlokken of invloed op werkomstandigheden hebben.
Participatie en democratie = hoe autocratisch (eensmacht) of democratisch (met inbreng anderen)
een leider is. 3 elementen democratisch leiderschap: Verdeling verantwoordelijkheden(maximale
betrokkenheid leden, ,formuleren doelen), Empowerment(verantwoordelijkheid geven groepsleden,
uitdagende doelen. Zorgt voor medewerkers op gewenst niveau te laten presteren), Hulp verlenen
bij overleg(helpen oplossen groepsproblemen, zonder oplossing voor te schrijven).
