Hoofdstuk 7 – Gedragsaanpassing door motivatie en taakontwerp
Motief = iemands reden om iets te doen.
Motivatie = heeft te maken met factoren die aanzetten tot handelen. En bestaat uit: Richting(keuze),
inspanning en volharding(duur). beïnvloeden kwaliteit van werkprestaties.
Richting (mensen worden gemotiveerd iets te doen maar dat kan ook zijn werk vermijden). Niet
alleen motivatie is bepalende factor, ook: vermogen, kwaliteit apparatuur, coördinatie team).
Inhoudstheorieën (content-theorieën) = wat de motivatie van iemand is.
Procestheorieën = hoe de motivatie gedrag beïnvloed.
Op gezond verstand gebaseerde benaderingen: theorie X en theorie Y en sociale benadering.
Theorie x = mensen zijn onbetrouwbaar moeten motivatie in geld vinden, streven eigen doelen na.
Theorie Y = mensen zoeken onafhankelijkheid, ontwikkeling en creativiteit, kunnen aanpassen, zetten
zich in voor de werkgever.
Sociale benadering = mensen zoeken sociale relaties, gevoelig voor verwachtingen van anderen ipv €.
Behoeftetheorieën = menselijk gedrag veroorzaakt door psychologische behoeften.
Maslow 5 klassen menselijke behoeften
1. Fysiologisch = voedsel, water, gemeenschap.
2. Veiligheid = voorspelbare niet dreigende omgeving.
3. Toebehoren = ergens bij horen.
4. Achting = erkenning, respect.
5. Zelfrealisatie = vervullen eigen potentieel, ontwikkelen/ aantonen eigen vermogens.
Tekortkomingen behoeftetheorieën = leken zich niet te groeperen, konden niet voorspellen wanneer
welke behoeften, geen duidelijke relatie behoefte – gedrag, weinig specifieke behoeften.
Deze theorieën dus beperkt bruikbaar voor verklaren en aansturen gedrag.
Volgens Murray 20 basisbehoeften, 1 daarvan = prestatiebehoeften (wens obstakels uit de weg te
gaan en macht uit te oefenen). Taak moet moeilijk maar niet onmogelijk zijn. prestatiebehoefte is
basis voor McClellands theorie. 6 taakvoorkeuren die op grote prestatiebehoefte duiden:
1. Taken met onzekerheden 2. Ingewikkelde taken. 3. Taken met persoonlijke
verantwoordelijkheid. 4. Taken met ingecalculeerde risico’s. 5. Taken die probleemoplossend
vermogen of inventiviteit omvatten. 6. Taken die voldoen aan behoefte om te slagen.
Prestatiebehoefte (in westerse culturen) voldoende specifieke en valide manier.
Verwachtingstheorie = (vroom) ookwel VIE theorie. Probeert te verklaren hoe mensen voor
bepaalde manier van handelen kiezen. 3 factoren Verwachting (gaat het me lukken),
instrumentaliteit (zou manier van handelen waarneembaar resultaat hebben), Valentie (hoeveel
waarde aan het resultaat). Als een nul is, is motivatie nul.
VIE-theorie richt zich op proces, niet op inhoud. (Vragen hoeveel waarde iemand eraan hecht, niet
waarom).
Kritiek = metingen door zelfrapportage slecht, theorie zou beter werken als gemeten uitkomst
attitude is. vaak verschillende mensen vergeleken ipv verschillende uitkomsten bij zelfde persoon.
Rechtvaardigheidstheorieën = gericht op cognitieve processen bij iemands beslissing wel of niet
inspanning te leveren (lijkt op verwachtingstheorie) maar deze theorie ook procestheorie
(verwachtingstheorie niet). Eerlijkheid hoogste goed. Als verhouding verschilt met anderen wordt dit
als onrechtvaardig ervaren, hoe groter onrechtvaardigheid meer stress. harder werken om
Motief = iemands reden om iets te doen.
Motivatie = heeft te maken met factoren die aanzetten tot handelen. En bestaat uit: Richting(keuze),
inspanning en volharding(duur). beïnvloeden kwaliteit van werkprestaties.
Richting (mensen worden gemotiveerd iets te doen maar dat kan ook zijn werk vermijden). Niet
alleen motivatie is bepalende factor, ook: vermogen, kwaliteit apparatuur, coördinatie team).
Inhoudstheorieën (content-theorieën) = wat de motivatie van iemand is.
Procestheorieën = hoe de motivatie gedrag beïnvloed.
Op gezond verstand gebaseerde benaderingen: theorie X en theorie Y en sociale benadering.
Theorie x = mensen zijn onbetrouwbaar moeten motivatie in geld vinden, streven eigen doelen na.
Theorie Y = mensen zoeken onafhankelijkheid, ontwikkeling en creativiteit, kunnen aanpassen, zetten
zich in voor de werkgever.
Sociale benadering = mensen zoeken sociale relaties, gevoelig voor verwachtingen van anderen ipv €.
Behoeftetheorieën = menselijk gedrag veroorzaakt door psychologische behoeften.
Maslow 5 klassen menselijke behoeften
1. Fysiologisch = voedsel, water, gemeenschap.
2. Veiligheid = voorspelbare niet dreigende omgeving.
3. Toebehoren = ergens bij horen.
4. Achting = erkenning, respect.
5. Zelfrealisatie = vervullen eigen potentieel, ontwikkelen/ aantonen eigen vermogens.
Tekortkomingen behoeftetheorieën = leken zich niet te groeperen, konden niet voorspellen wanneer
welke behoeften, geen duidelijke relatie behoefte – gedrag, weinig specifieke behoeften.
Deze theorieën dus beperkt bruikbaar voor verklaren en aansturen gedrag.
Volgens Murray 20 basisbehoeften, 1 daarvan = prestatiebehoeften (wens obstakels uit de weg te
gaan en macht uit te oefenen). Taak moet moeilijk maar niet onmogelijk zijn. prestatiebehoefte is
basis voor McClellands theorie. 6 taakvoorkeuren die op grote prestatiebehoefte duiden:
1. Taken met onzekerheden 2. Ingewikkelde taken. 3. Taken met persoonlijke
verantwoordelijkheid. 4. Taken met ingecalculeerde risico’s. 5. Taken die probleemoplossend
vermogen of inventiviteit omvatten. 6. Taken die voldoen aan behoefte om te slagen.
Prestatiebehoefte (in westerse culturen) voldoende specifieke en valide manier.
Verwachtingstheorie = (vroom) ookwel VIE theorie. Probeert te verklaren hoe mensen voor
bepaalde manier van handelen kiezen. 3 factoren Verwachting (gaat het me lukken),
instrumentaliteit (zou manier van handelen waarneembaar resultaat hebben), Valentie (hoeveel
waarde aan het resultaat). Als een nul is, is motivatie nul.
VIE-theorie richt zich op proces, niet op inhoud. (Vragen hoeveel waarde iemand eraan hecht, niet
waarom).
Kritiek = metingen door zelfrapportage slecht, theorie zou beter werken als gemeten uitkomst
attitude is. vaak verschillende mensen vergeleken ipv verschillende uitkomsten bij zelfde persoon.
Rechtvaardigheidstheorieën = gericht op cognitieve processen bij iemands beslissing wel of niet
inspanning te leveren (lijkt op verwachtingstheorie) maar deze theorie ook procestheorie
(verwachtingstheorie niet). Eerlijkheid hoogste goed. Als verhouding verschilt met anderen wordt dit
als onrechtvaardig ervaren, hoe groter onrechtvaardigheid meer stress. harder werken om
