Milieu en gezondheid samenvatting

Gezondheid en maatschappij II: Milieu en gezondheid
1. Inleiding
 Medsiche milieukunde
o Invloed van mens op milieu en omgekeerd
 Toyama prefectuur (Japan), veel mijnbouw aan begin van rivier, alles losen hierin ->> beneden
o Itai-itai = pijnlijk -> osteoporose -> Cd kan oorzaak zijn, nierftie ↓
 Dioxinevergifitiging, sevesoramp in Italië
o Ontploffing in pesticidefabriek -> TCDD vrijgekomen in wolk -> veesterfte en chloracnee
o Bleek achteraf carcinogeen
o => sevesowetgeving om rampen in fabrieken zoals deze tegen te gaan
 Maasvallei in België: smog wolk die bleef hangen in maasvallei waarbij mensen stierven
 Pb-problematiek in Hoboken -> intellect ongeboren kinderen daalt enz
 Cd-problematiek in de Noorderkempen -> meer botbreuken en longkanker bij deze mensen
 PFAS door 3M -> schildklierftie, wordt in veel plaatsen gebruikt -> gezondheidseffecten

2. Determinanten van gezondheid
 Vervuiling in de 3 milieucompartimenten
o Luchtvervuiling
 Grootste problematiek binnen populatieniveau
 Auto’s enz
 Binnenshuis (mate van ventilatie)
o Watervervuiling
o Bodemverontreiniging
 Binnenmilieu: 80% van leven zitten we binnen
o Asbest in huizen
o Slecht verluchten -> opstapeling van polluenten
o Vochtige woningen -> schimmel
o Bewonersgedrag (roken in huis, hygiëne)
o Impact extern milieu (veel uitlaatgassen in dichtbevolkte gebieden)
 Genetische component: 50% - andere 50% = omgeving in de ruime zin
 Burden of disease: in heel brede context bekijken van ‘omgeving’
o Heel breed is auto-ongeval ook gevolg van milieu
o In deze context niet -> 5-10% als oorzaak van ziektelast van bevolking
 PM = particular matter = fijnstof = grootste boosdoener: al daling van 45% sinds begin deze
eeuw
 Disease burden meest belangrijk in Afrika en Azië maar blijft ook hier belangrijk
 Luchtverontreiniging gevolgen
o Longkankers (17%)
o Ischemisch hartlijden
o CVA
 Aantal vroegtijdige overlijdens is gedaald met 45% over jaren maar nog niet gezond milieu
 Studiegebied milieugezondheid
o Fysisch, biologisch en chemisch milieu

3. Blootstelling via milieu
 Chemische gevaren

, o Lichaamsvreemde stoffen (geen fysiologische ftie)
 Anorganische
 Organische
o Lichaamseigen stoffen bij te grote dosis
 Cr³⁺, Mn,…
o Man-made en natuurlijk aanwezige stoffen
 Pollutie drinkwater door loden buizen
 Fysische gevaren
o Geluid
 Gewenst (muziek)
 Ongewenst (luchthaven)
o Trilling
o Straling
 Niet ioniserende (CAD-scans, RX)
 Ioniserende (gsm-straling)
o Asbest,…
 Biologische gevaren
o Micro-organismen vb: legionellose in koeltorens, als dit inademen kan besmet w ->
pneumonie kan dodelijk zijn
o Endotoxines -> uitbraak aardappelfabriek, geen sterftes
o Schimmels, vooral indoor
o Pollenallergie

4. Gezondheid
 Gezondheid = volledig welzijn mentaal, fysiek, sociaal
o Medicaliserend want is iemand ooit volledig helemaal gezond
 Vervuiling milieucompartimenten
o Lozing in lucht of water
o Depositie (= vervuiling in lucht komt in bodem terecht)
 Zo ook in groenten
o Percolatie naar grondwater (vervuiling ->> grondwater)
o Sedimentatie
o Atmosferische processen
 Ozonpieken (O₃)
 Fijn stof
o Opname in voedselketen
 Soms verbod op consumeren in zelfgevangen paling
 Vetoplosbare prod gaan naar vette vis
 Blootstelling van milieufactoren
o Inhalatie
o Ingestie
 Vooral aan kinderen (eten meer, drinken meer per kg en heel grondgebonden, steken
alles in mond)
 Voedsel
 Stof, verf, aarde, speelgoed
o Dermale blootstelling <
 Recreatiewater