Samenvatting Kennistoets 1.1: Leerdoelen voor Geneeskunde Kwartiel 1

Kennistoets 1.1
Leerdoelen voor geneeskunde

Les 1.1 Functies, organisatieniveaus en homeostase
Wat zijn de verschillende niveaus waaruit het menselijk lichaam is
opgebouwd?
Van klein naar groot
Chemisch niveau
 Deze bestaat uit atomen en moleculen
Celniveau
 Deze bestaat uit cellen
Weefselniveau
 Deze bestaat uit Bindweefsel
 Spierweefsel
 Epitheelweefsel
 Bloed
 Botweefsel
 Zenuwen
 Vet
 Kraakbeen
Orgaanniveau
 Deze bestaat uit organen
Orgaanstelselniveau
 Deze bestaat uit de Huid
 Botten
 Spieren
 Zenuwen
 Endocrien
 Cardiovasculair
 Lymfe
 Ademhaling
 Spijsvertering
 Urine
 Voorplanting
Organismeniveau
 Deze bestaat uit organismen




Wat zijn de belangrijkste functies van de 11 orgaanstelsels?

,Huid:
 Warmteregulatie
 Zweten
 Bescherming tegen ziekteverwekkers
Botten:
 Bescherming van de organen
 Maken bewegen mogelijk
 Maken bloedcellen aan
Spieren
 Maken bewegen mogelijk
Zenuwen
 Signalen geven
 Signalen opvangen
Endocrien
 Maken hormonen
 Geven signalen af aan het lichaam
Cardiovasculair
 O2 vervoeren naar organen
 CO2 vervoeren naar de longen
Ademhaling
 O2 het lichaam in
 CO2 het lichaam uit
Lymfe
 Vochtafvoer
 Afweer
Spijsvertering
 Aanvoer van voedingsstoffen
Urine
 Afval vervoeren
 Reguleren van de bloedsamenstelling
Voortplanting
 Zorgen ervoor dat we kunnen voortplanten

Hoe zorgen de orgaanstelsels ervoor om hun onderlinge evenwicht te
behouden door middel van homeostase?
Homeostase wordt behaald door negatieve terugkoppeling en soms positieve
terugkoppeling. Negatieve terugkoppeling: ongeacht of de prikkel bij de receptor toe of
afneemt, wekt een variatie buiten de normale grenzen een automatische reactie op
waardoor de situatie wordt gecorrigeerd. Bij positieve terugkoppeling brengt de
aanvankelijke prikkel een reactie teweeg waardoor die prikkel wordt versterkt. De systemen
werken samen om een stabiel intern milieu te handhaven.

,Les 1.2 cel, weefsel, groei en ontwikkeling
Uit welke organellen bestaat en cel en wat zijn de functies?
 Mitochondriën
o Maken energie (ATP) zodat de cel blijft leven
 Endoplasmatisch reticulum
o Netwerk van kanalen, omgeven door een membraan, die zich over het hele
cytoplasma uitstrekt
o Synthese van secretieproducten: intracellulaire opslag en transport
o Ruw ER modificeert en verpakt nieuw gesynthetiseerde proteïnen
o Glad ER synthetiseert lipiden en koolhydraten
 Golgi-apparaat
o Slaan enzymen en hormonen op
 Peroxisomen
o Vesikels (blaasjes) met enzymen voor afbraak van stoffen
o Katabolisme van vetzuren en andere organische verbindingen en neutralisatie
van daarbij ontstane toxische verbinden
 Lysosomen
o Vesikels (blaasjes) met spijsverteringsenzymen
o Intracellulaire verwijdering van beschadigde organellen of pathogene micro-
organismen
 Ribosomen
o RNA+ proteïnen; vaste ribosomen zijn gebonden aan ruw ER, vrije ribosomen
zijn verspreid over het cytoplasma
 Proteasomen
o Holle cilinders van proteolytische enzymen met regulerende proteïnen aan
hun uiteinden
o Afbraak van recycling van beschadigde of abnormale intracellulaire proteïnen
 Cilia
o Lange uitsteeksels die doubletten van microtubuli bevatten in een 9+2
ordening
o Beweging van stoffen over het celoppervlak
 Microvilli
o Uitstulpingen van de membraan die microfilamenten bevatten
o Vergroting van het celoppervlak waardoor absorptie van extracellulaire
stoffen beter verloopt
 Centriolen
o Het cytoplasma bevat twee centriolen die haaks op elkaar staan: elk centriool
bestaat uit microtubuli in een 9+0 ordening
 Cel skelet
o Proteïnen die tot fijne filamenten of dunne buisjes zijn gegroepeerd
o Stevigheid en steun: beweging van cellulaire structuren en stoffen
 Plasmamembraan
o Dubbellaag van lipiden, waarin fosfolipiden, proteïnen en koolhydraten zich
bevinden
o Isolatie; bescherming; gevoeligheid; regelt het in- en uitgaan van stoffen

, Hoe verloopt celdeling (mitose)?
1. Profase
o Begint wanneer het DNA zo strak is opgerold dat de chromosomen met een
lichtmicroscoop als afzonderlijke structuren zichtbaar zijn
o Als gevolg van DNA-replicatie zijn nu 2 exemplaren van elk chromosoom
aanwezig
o Elk exemplaar een zo genoemd chromatide of zusterchromatide is op een
enkel punt, het centromeer, met zijn kopie verbonden
o Terwijl de chromosomen zichtbaar worden, verdwijnen de kernlichaampjes
en beginnen de twee paren centriolen zich te verplaatsen naar de
tegenovergelegen polen van de cel
o Een groep microtubuli, de zogenoemde spoeldraden, loopt van het ene naar
het andere centriolenpaar
o Aan het einde van de Profase verdwijnt het kernmembraan en hechten de
chromatide zich aan de spoeldraden
2. Prometafase
o Chromosomen rollen zich nog verder op
3. Metafase
o Metafase begint als de chromosomen zich naar een smalle centrale zone, het
zogenoemde equatorvlak verplaatsen
o De Metafase eindigt wanneer alle chromosomen in het equatorvlak liggen
o Elk chromosoom bestaat in deze fase nog steeds uit 2 chromatiden
4. Anafase
o Anafase begint wanneer het centromeer van elk zusterchromatidenpaar zich
splitst en de zusterchromatiden van elkaar worden gescheiden
o De twee resulterende dochterchromosomen worden nu naar de
tegenovergelegen uiteinden van de cel getrokken
o De anafase eindigt wanneer de dochterchromosomen bij de centriolen
aankomen die aan de tegenover elkaar gelegen uiteinden van de cel liggen
5. Telofase
o Tijdens de telofase bereidt de cel zich voor op een terugkeer naar de interfase
o De kernmembranen worden opnieuw gevormd, de kernen worden groter en
het DNA van de chromosomen ontrolt zich geleidelijk
o Zodra de fijne filamenten van het chromatine zichtbaar worden verschijnen
de kernlichaampjes weer en zien de kernen er net zo uit als in de interfase