Visies op de stad
Hoofdstuk 8: De beleving van de stad
8.1 Inleiding
Het leven en werken in een stad is anders dan het leven en werken buiten de stad
- steden hebben een positieve aantrekkingskracht maar staan tegelijkertijd voor
negatieve aspecten zoals armoede en criminaliteit
- in de stad heerst een voortdurende spanning tussen verschillende
belevingswaarden
8.2 Simmel en het grootstedelijk leven
Met de industrialisatie van Europa aan het einde van de achttiende eeuw groeiden ook de
steden, dit veranderde de stad sterk
- net zoals bij vele andere nieuwe ontwikkelingen, ging de groei van de industriesteden
gepaard met angst voor allerlei negatieve invloeden, zoals verpaupering en moreel
verval
- komende van het platteland waren veel mensen geneigd het verschil tussen
stad en land zwart-wit te zien; aan de ene kant maakte ze zich zorgen over
de invloed van der ruimtelijke omstandigheden in de stad op de fysieke en
psychische gezondheid van de stedelingen, aan de andere kant vroegen ze
zich af of de manier van omgaan met elkaar in de stad wel goed was
- hierbij maakte socioloog Ferdinand Tönnies (1887) onderscheid
tussen gemeenschap (Gemeinschaft) en maatschappij (Gesellschaft)
- hij stelde dat je op het platteland voornamelijk het
gemeenschapsgevoel aantrof en in de stad was het contact
veel anoniemer: stedelingen kennen elkaar niet of nauwelijks,
en daardoor weten ze dus ook niet bij voorbaat wat ze aan
elkaar hebben
- filosoof Georg Simmel daarentegen zag de stad als een plaats die een
bepaalde atmosfeer ademt, gevoelens oproept en een esthetische
kwaliteit uitstraalt
- hierbij krijgt de stedelijke ruimte een waarde die de fysieke
aspecten van de stad overstijgt; voor mensen ontstaan er een
overvloed aan nieuwe prikkels die soms als belastend kunnen
worden ervaren
- daarnaast stelde Simmel dat stedelingen vooral zakelijk
en rationeel op elkaar reageren, ze voelen zich in de
stad niet emotioneel betrokken bij anderen en
- hij noemde deze houding ‘intellectualisme’: we
reageren in het stedelijke verkeer met ons verstand en
niet met ons hart, deze afstandelijkheid beschermt ons
en geeft ons de mogelijkheid te zijn wie we zijn
8.3 De psychologie van de stad
Hoofdstuk 8: De beleving van de stad
8.1 Inleiding
Het leven en werken in een stad is anders dan het leven en werken buiten de stad
- steden hebben een positieve aantrekkingskracht maar staan tegelijkertijd voor
negatieve aspecten zoals armoede en criminaliteit
- in de stad heerst een voortdurende spanning tussen verschillende
belevingswaarden
8.2 Simmel en het grootstedelijk leven
Met de industrialisatie van Europa aan het einde van de achttiende eeuw groeiden ook de
steden, dit veranderde de stad sterk
- net zoals bij vele andere nieuwe ontwikkelingen, ging de groei van de industriesteden
gepaard met angst voor allerlei negatieve invloeden, zoals verpaupering en moreel
verval
- komende van het platteland waren veel mensen geneigd het verschil tussen
stad en land zwart-wit te zien; aan de ene kant maakte ze zich zorgen over
de invloed van der ruimtelijke omstandigheden in de stad op de fysieke en
psychische gezondheid van de stedelingen, aan de andere kant vroegen ze
zich af of de manier van omgaan met elkaar in de stad wel goed was
- hierbij maakte socioloog Ferdinand Tönnies (1887) onderscheid
tussen gemeenschap (Gemeinschaft) en maatschappij (Gesellschaft)
- hij stelde dat je op het platteland voornamelijk het
gemeenschapsgevoel aantrof en in de stad was het contact
veel anoniemer: stedelingen kennen elkaar niet of nauwelijks,
en daardoor weten ze dus ook niet bij voorbaat wat ze aan
elkaar hebben
- filosoof Georg Simmel daarentegen zag de stad als een plaats die een
bepaalde atmosfeer ademt, gevoelens oproept en een esthetische
kwaliteit uitstraalt
- hierbij krijgt de stedelijke ruimte een waarde die de fysieke
aspecten van de stad overstijgt; voor mensen ontstaan er een
overvloed aan nieuwe prikkels die soms als belastend kunnen
worden ervaren
- daarnaast stelde Simmel dat stedelingen vooral zakelijk
en rationeel op elkaar reageren, ze voelen zich in de
stad niet emotioneel betrokken bij anderen en
- hij noemde deze houding ‘intellectualisme’: we
reageren in het stedelijke verkeer met ons verstand en
niet met ons hart, deze afstandelijkheid beschermt ons
en geeft ons de mogelijkheid te zijn wie we zijn
8.3 De psychologie van de stad
