Leerdoelen Ontwikkelingspsychologie
Week 1: prenatale ontwikkeling en de puberteit
1. De stadia in de prenatale ontwikkeling beschrijven;
• Zygote 2 weken: bevruchting, innesteling, aanleg van placenta
• Embryo 6 weken: ontwikkeling van armen, benen, gezicht, organen en spieren.
Hart begint te kloppen.
• Foetus 30 weken: groei en afronding. Levensvatbaar vanaf 25 weken. Betekent
dat het met bepaalde tempratuur in leven gehouden kan worden bv. warmtekast,
zuurstof.
Voedsel en bescherming in de uterus:
Chorion: beschermende membraan om het amnion (binnenste vlies om vruchtzak met
daarin embryo en vruchtwater)
Placenta zorgt voor uitwisseling van zuurstof en voedingsstoffen tussen moeder en kind. En
ook de afvoer van afvalproducten.
Navelstreng: levert bloed aan het zich ontwikkelde organisme, verwijdert afval uit het
organisme.
Embryonale periode:
Laatste helft van eerste maand:
Ectoderm: zenuwstelsel → neuronen, huid.
Mesoderm: skelet, spieren, hart/vaten, inwendige organen.
Endoderm: spijstvertering, longen, urinewegen en klieren.
Tweede maand:
Snelle groei: ogen oren, neus, kaken en hals.
Knoppen worden armen, benen, vingers, tenen.
Reageert op aanraking.
Foetale periode:
Gedrag vanaf 11 weken: kan schoppen, armen buigen, handen en mond openen en sluiten,
duimzuigen.
Foetale periode: tweede trimester (week 13-26 weken):
- Moeder kan beweging voelen
- Vernix (laagje op de huid) en lanugo (donshaar) ter bescherming van de huid.
- Neuronen brein aanwezig.
- Vanaf 20e week toename glia cellen (zorgen dat zenuwstellen voeding krijgen)
- Hersenen worden van 20ste week tot de geboorte 10 x zo zwaar.
Derde trimester (week 27-42):
- Tussen 22 en 26 weken wordt foetus levensvatbaar
- Hersenschors wordt groter
- Foetus is langer wakker
- Begin van persoonlijkheid
2. Beschrijven welke factoren de prenatale ontwikkeling beïnvloeden en ze kunnen
deze kennis toepassen;
Teratogenen: Middelen die je niet moet gebruiken gedurende zwangerschap:
,Effect hangt af van:
- Dosis
- Erfelijkheid
- Aanwezigheid andere negatieve invloeden
- Leeftijd bij blootstelling:
Zygote: weinig invloed.
Embryo: sterke invloed.
Foetus: enige invloed, met name op hersenen, ogen en geslachtsdelen.
Pagina 95 belangrijke perioden → moraal van het verhaal: Als je een langere sensitieve
periode ervaart is er een grotere kans dat de omgeving schade kan toebrengen. Hierdoor
komen bepaalde afwijkingen/stoornissen/gezondheidsproblemen vaker voor dan anderen.
Bv. het proces van de ontwikkeling van de hersenen is een lange sensitieve periode.
Andere factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van de foetus bij de Moeder:
- Lichaamsbeweging/sporten: door inspanning gaat er veel zuurstof naar je spieren
i.p.v. naar het kind. Lichaamsbeweging moet dus met mate en rust.
- Voeding: wat moeder eet, eet kind ook. Slechte voeding onderdrukt de ontwikkeling
van het immuunsysteem en kan zorgen voor ademhalingsziekte bij de baby.
- Stress/angst: adrenaline, stresshormonen, cortisol komt dan vrij → minder groei van
de baby en zuurstof tekort. Wanneer de baby zuurstof tekort ervaart maakt hij
stresshormonen aan en dit zorgt voor vecht/vlucht gedrag wat positieve invloed
heeft op het omgaan met het zuurstof tekort. Daarnaast is er meer kans op een
miskraam, vroeggeboren baby, ondergewicht, ademhalingsziekte en
spijsverteringziekte bij stress en angst tijdens de zwangerschap.
- Leeftijd van de moeder: meer kans op zwangerschapsvergiftiging, laag
geboortegewicht of dood van foetus.
Prenatale ontwikkeling en latere gezondheid:
- Laag geboortegewicht vergroot de kans op: hartaandoening, hersenbloeding en
diabetes.
- Effecten van alcohol: FAS, P-FAS, ARND. Doordat de aanmaak van neuronen minder
goed gaat krijgt het kind andere gezichtskenmerken zoals een langwerpig hoofd,
kleine ogen, geen kuiltje onder de neus.
- Medicijnen: misvormingen van de embryo’s, vaker miskramen, vervormingen van de
baarmoeder.
- Drugs: gedurende de zwangerschap drugs gebruiken leidt tot veel verschillende
soorten problemen bij het kind. Bijvoorbeeld: te vroeggeboren, laag gewicht,
psychische gebreken, moeilijkheden met ademhalen of zelfs de dood van het kindje
voor de geboorte. En de kinderen worden geboren als drugsverslaafde.
- Roken: roken zorgt voor een laag gewicht bij de baby. Maar ook kan het leiden tot te
vroeggeboren worden, een miskraam, astma etc.
- Straling: straling kan zorgen voor schade in het DNA van de eicellen en de
spermacellen en leidt tot mutaties.
- Vitaminepillen: kan gebruikt worden als de zwangere niet gevarieerd eet wat
belangrijk is, maar het is niet voldoende.
, 3. Uitleggen hoe verschillende geboortecomplicaties het latere functioneren van het
kind beïnvloeden en ze kunnen deze kennis toepassen;
3 geboortestadia:
1. Ontsluiting van de baarmoederhals: langste fase, ongeveer 12 tot 14 uur bij eerste
geboorte en 4 tot 6 uur bij de tweede. Het wijder worden van de baarmoederhals of
de baarmoederopening
2. Uitdrijven van de baby: kortere fase, ongeveer 50 min voor de eerste baby en 20 min
voor de tweede baby. Baby wordt eruit gedreven.
3. Uitdrijven van de placenta: nog enkele weeën, waardoor de placenta eruit wordt
gedreven.
Conditie van de pasgeborene wordt gemeten door de APGAR Score:
- Appearance: uiterlijk bv. blauw door bloedvaten.
- Pulse: heeft het kindje een hartslag?
- Grimace: de reflexen van het kind
- Activity: goede of slechte spiertonus
- Respiration: ademhalen
De score per onderwerp is 0, 1 of 2. 2 is goed. Als het kind in de totaalscore onder de 3
scoort is dit niet goed.
Premature en dismature Baby’s:
Prematuur:
-weken voor de uitgerekende geborene (37 weken)
Kan gewicht hebben dat past bij de duur van de zwangerschap.
Dismatuur:
- Kan op de uitgerekende datum of te vroeggeboren zijn
- Gewicht te laag voor duur van de zwangerschap.
Zuurstoftekort bij geboorte:
Kan komen door:
- Afknelling van navelstreng
- Ruptuur (=scheur) placenta
- Rh+ baby, Rh – moeder (maakt dan antistoffen aan, te behandelen met vaccin)
Kan leiden tot:
- Hersenschade (cooling voorkomt verdere schade)
- Mentale problemen (cognitie, taal)
- Spasticiteit
Interventies bij te vroeggeboren baby’s:
- Couveuse: beademing, voedingssonde, intraveneuze medicatie
- Stimulatie: kangoeroemethode= veel huid op huidcontact waardoor het kind zich
beter zal ontwikkelen dan een kind in de couveuse.
- Oudertraining: ouders die zich afzonderen omdat ze denken dat ze er niks aan
kunnen doen.
Week 1: prenatale ontwikkeling en de puberteit
1. De stadia in de prenatale ontwikkeling beschrijven;
• Zygote 2 weken: bevruchting, innesteling, aanleg van placenta
• Embryo 6 weken: ontwikkeling van armen, benen, gezicht, organen en spieren.
Hart begint te kloppen.
• Foetus 30 weken: groei en afronding. Levensvatbaar vanaf 25 weken. Betekent
dat het met bepaalde tempratuur in leven gehouden kan worden bv. warmtekast,
zuurstof.
Voedsel en bescherming in de uterus:
Chorion: beschermende membraan om het amnion (binnenste vlies om vruchtzak met
daarin embryo en vruchtwater)
Placenta zorgt voor uitwisseling van zuurstof en voedingsstoffen tussen moeder en kind. En
ook de afvoer van afvalproducten.
Navelstreng: levert bloed aan het zich ontwikkelde organisme, verwijdert afval uit het
organisme.
Embryonale periode:
Laatste helft van eerste maand:
Ectoderm: zenuwstelsel → neuronen, huid.
Mesoderm: skelet, spieren, hart/vaten, inwendige organen.
Endoderm: spijstvertering, longen, urinewegen en klieren.
Tweede maand:
Snelle groei: ogen oren, neus, kaken en hals.
Knoppen worden armen, benen, vingers, tenen.
Reageert op aanraking.
Foetale periode:
Gedrag vanaf 11 weken: kan schoppen, armen buigen, handen en mond openen en sluiten,
duimzuigen.
Foetale periode: tweede trimester (week 13-26 weken):
- Moeder kan beweging voelen
- Vernix (laagje op de huid) en lanugo (donshaar) ter bescherming van de huid.
- Neuronen brein aanwezig.
- Vanaf 20e week toename glia cellen (zorgen dat zenuwstellen voeding krijgen)
- Hersenen worden van 20ste week tot de geboorte 10 x zo zwaar.
Derde trimester (week 27-42):
- Tussen 22 en 26 weken wordt foetus levensvatbaar
- Hersenschors wordt groter
- Foetus is langer wakker
- Begin van persoonlijkheid
2. Beschrijven welke factoren de prenatale ontwikkeling beïnvloeden en ze kunnen
deze kennis toepassen;
Teratogenen: Middelen die je niet moet gebruiken gedurende zwangerschap:
,Effect hangt af van:
- Dosis
- Erfelijkheid
- Aanwezigheid andere negatieve invloeden
- Leeftijd bij blootstelling:
Zygote: weinig invloed.
Embryo: sterke invloed.
Foetus: enige invloed, met name op hersenen, ogen en geslachtsdelen.
Pagina 95 belangrijke perioden → moraal van het verhaal: Als je een langere sensitieve
periode ervaart is er een grotere kans dat de omgeving schade kan toebrengen. Hierdoor
komen bepaalde afwijkingen/stoornissen/gezondheidsproblemen vaker voor dan anderen.
Bv. het proces van de ontwikkeling van de hersenen is een lange sensitieve periode.
Andere factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van de foetus bij de Moeder:
- Lichaamsbeweging/sporten: door inspanning gaat er veel zuurstof naar je spieren
i.p.v. naar het kind. Lichaamsbeweging moet dus met mate en rust.
- Voeding: wat moeder eet, eet kind ook. Slechte voeding onderdrukt de ontwikkeling
van het immuunsysteem en kan zorgen voor ademhalingsziekte bij de baby.
- Stress/angst: adrenaline, stresshormonen, cortisol komt dan vrij → minder groei van
de baby en zuurstof tekort. Wanneer de baby zuurstof tekort ervaart maakt hij
stresshormonen aan en dit zorgt voor vecht/vlucht gedrag wat positieve invloed
heeft op het omgaan met het zuurstof tekort. Daarnaast is er meer kans op een
miskraam, vroeggeboren baby, ondergewicht, ademhalingsziekte en
spijsverteringziekte bij stress en angst tijdens de zwangerschap.
- Leeftijd van de moeder: meer kans op zwangerschapsvergiftiging, laag
geboortegewicht of dood van foetus.
Prenatale ontwikkeling en latere gezondheid:
- Laag geboortegewicht vergroot de kans op: hartaandoening, hersenbloeding en
diabetes.
- Effecten van alcohol: FAS, P-FAS, ARND. Doordat de aanmaak van neuronen minder
goed gaat krijgt het kind andere gezichtskenmerken zoals een langwerpig hoofd,
kleine ogen, geen kuiltje onder de neus.
- Medicijnen: misvormingen van de embryo’s, vaker miskramen, vervormingen van de
baarmoeder.
- Drugs: gedurende de zwangerschap drugs gebruiken leidt tot veel verschillende
soorten problemen bij het kind. Bijvoorbeeld: te vroeggeboren, laag gewicht,
psychische gebreken, moeilijkheden met ademhalen of zelfs de dood van het kindje
voor de geboorte. En de kinderen worden geboren als drugsverslaafde.
- Roken: roken zorgt voor een laag gewicht bij de baby. Maar ook kan het leiden tot te
vroeggeboren worden, een miskraam, astma etc.
- Straling: straling kan zorgen voor schade in het DNA van de eicellen en de
spermacellen en leidt tot mutaties.
- Vitaminepillen: kan gebruikt worden als de zwangere niet gevarieerd eet wat
belangrijk is, maar het is niet voldoende.
, 3. Uitleggen hoe verschillende geboortecomplicaties het latere functioneren van het
kind beïnvloeden en ze kunnen deze kennis toepassen;
3 geboortestadia:
1. Ontsluiting van de baarmoederhals: langste fase, ongeveer 12 tot 14 uur bij eerste
geboorte en 4 tot 6 uur bij de tweede. Het wijder worden van de baarmoederhals of
de baarmoederopening
2. Uitdrijven van de baby: kortere fase, ongeveer 50 min voor de eerste baby en 20 min
voor de tweede baby. Baby wordt eruit gedreven.
3. Uitdrijven van de placenta: nog enkele weeën, waardoor de placenta eruit wordt
gedreven.
Conditie van de pasgeborene wordt gemeten door de APGAR Score:
- Appearance: uiterlijk bv. blauw door bloedvaten.
- Pulse: heeft het kindje een hartslag?
- Grimace: de reflexen van het kind
- Activity: goede of slechte spiertonus
- Respiration: ademhalen
De score per onderwerp is 0, 1 of 2. 2 is goed. Als het kind in de totaalscore onder de 3
scoort is dit niet goed.
Premature en dismature Baby’s:
Prematuur:
-weken voor de uitgerekende geborene (37 weken)
Kan gewicht hebben dat past bij de duur van de zwangerschap.
Dismatuur:
- Kan op de uitgerekende datum of te vroeggeboren zijn
- Gewicht te laag voor duur van de zwangerschap.
Zuurstoftekort bij geboorte:
Kan komen door:
- Afknelling van navelstreng
- Ruptuur (=scheur) placenta
- Rh+ baby, Rh – moeder (maakt dan antistoffen aan, te behandelen met vaccin)
Kan leiden tot:
- Hersenschade (cooling voorkomt verdere schade)
- Mentale problemen (cognitie, taal)
- Spasticiteit
Interventies bij te vroeggeboren baby’s:
- Couveuse: beademing, voedingssonde, intraveneuze medicatie
- Stimulatie: kangoeroemethode= veel huid op huidcontact waardoor het kind zich
beter zal ontwikkelen dan een kind in de couveuse.
- Oudertraining: ouders die zich afzonderen omdat ze denken dat ze er niks aan
kunnen doen.
