Anatomie, fysiologie en pathologie gynaecologie
Gynaecologische
aandoeningen
B/ bepaling, definitie D/ diagnose
E/ ethologie, oorzaken R/ behandeling
S/ symptomen C/ complicaties
Cogenitale afwijkingen van de geslachtsorganen
Genotype XX gangen van Müller differentiëren tot eileiders, uterus en vagina
Genotype XY gangen van Wolff differentiëren tot bijbal, zaadleider, zaadblaasjes en
prostaat
Syndroom van Turner: 2e geslachtshormoon is niet aanwezig
Gekenmerkt door klein gestalte met korte nek en huidplooi in de nek
Geen menstruele cyclus hormonen bijgeven
Mannelijk pseudohermafroditisme: gangen van wolff regresseren MAAR ook gangen van
Müller differentiëren niet
uitwendig zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen maar geen uterus, eileiders
of ovaria testes verwijderen (kunnen kwaadaardig worden) + hormonen bijgeven
Hymen imperforatus: menstrueel bloed kan niet weg omdat maagdenvlies niet doorbroken
is lekkage naar buikholte heelkundig klieven van het hymen
Misvormingen van vagina en uterus: vagina aplasie (geen vagina/uterus), septum vaginae
(vaginaal tussenschot), uterusanomaliëen door fusiestoornissen van gangen van muller…
heelkunde voor zwangerschap
1
,Anatomie, fysiologie en pathologie gynaecologie
Liggingsafwijkingen van de vrouwelijke genitalia
Retroflexio uteri
B/ uterus ligt naar achter gekanteld
S/ vaak geen fixatie door endometriose
R/ heelkunde
Descensus uteri en prolapsus vaginae
B/ uitzakken van klein-bekken-structuren door verzwakking van omliggend steun- en
bindweefsel.
Descendus uteri (baarmoeder)- prolapsus vaginae (vagina) – rectocoele (rectum) –
enterocoele (dunne darm, douglasholte) – cystocoele (blaas)
S/ iets voelen uithangen, mictieproblemen, defecatieproblemen, lage rugklachten
Problemen bij seksuele betrekkingen
D/ klinisch onderzoek
R/ ring-pessarium kan leiden tot vergroeiing (elke 3 maand controle)
Operatieve correctie plaatsen van netje (enkel bij klachten)
Stress incontinentie
B/ urineverlies bij druk op de blaas omdat structuren uitgezakt zijn
S/ urineverlies bij hoesten, persen, lachen, heffen,…
E/ hormonen postmenstruele fase bevallingen
D/ anamnese, klinisch onderzoek, urodynamisch onderzoek
R/ heelkundige ingreep
2
,Anatomie, fysiologie en pathologie gynaecologie
Cyclusstoornissen
B/ primaire amenorroe: nog geen menstruatie op 18 Jaar
oligomenorroe (te sporadisch), menorragie (langdurig), metroragie (tussentijds en te lang),
dysmenorroe (pijnlijk)
E/ centrale oorzaak vb. hypofysetumor
Ovariële oorzaak vb. polycystisch ovariumsyndroom (PCOS), ovariumtumor…
Uteriene oorzaak vb. cervicitis, cervixcarcinoom, zwangerschapsverwikkelingen
3
, Anatomie, fysiologie en pathologie gynaecologie
Gynaecologische infecties
Pelvic inflammatory disease (CAVE)
B/ ontsteking in het kleine bekken als gevolg van verspreiding micro-organismen kan zich
verspreiden in eileiders (ontsteking) en buikholte
E/ SOA
Micro-organismen
S/ onderbuikpijn die sterk verergerd bij bimanueel onderzoek (slingerpijn, opdrukpijn)
Hyperthermie + gestegen bloedbezinkingssnelheid
Purulente afscheiding vanuit cervix
D/ klinisch onderzoek
Labo
C/ uitvallen reproductie-organen
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap ruptuur eileiders).
Peritonitis
SOA’s
! Steeds testen bij risicogroepen (endemisch gebied, sekswerkers, <25 jarigen,
partnerwaarschuwing, seksueel geweld, symptomen, MSM…)
!steeds partner mee behandelen (behalve bij candida-infectie) (anonieme)
partnerwaarschuwing + 1 week na behandeling geen seks
Chlamydia
E/ bacterie chlamydia trachomatisch
S/ urethritis - epidydimitis – cervicitis – urethritis
Mucosale inflammatie bij LGV (MSM)
D/ test op plaats waar er seks geweest is
o Vaginale/anorectale self-swab bij vrouwen/transmannen
o 1e straal-urinestaal bij mannen
o Volledige SOA-screening 4x per jaar bij MSM (urethra, anus, farynx)
R/ afhankelijk van plaats van infectie (anorectaal, vaginaal, oraal)
Antibiotica (doxycycline/azithromycine)
C/ infertiliteit bij meerdere infecties
Gonokok
B/ meest voorkomende SOA bij MSM, druiper
E/ neisseria gonorrea na direct genitaal contact of via genitaal vocht
moeder-kind besmetting tijdens zwangerschap
4
Gynaecologische
aandoeningen
B/ bepaling, definitie D/ diagnose
E/ ethologie, oorzaken R/ behandeling
S/ symptomen C/ complicaties
Cogenitale afwijkingen van de geslachtsorganen
Genotype XX gangen van Müller differentiëren tot eileiders, uterus en vagina
Genotype XY gangen van Wolff differentiëren tot bijbal, zaadleider, zaadblaasjes en
prostaat
Syndroom van Turner: 2e geslachtshormoon is niet aanwezig
Gekenmerkt door klein gestalte met korte nek en huidplooi in de nek
Geen menstruele cyclus hormonen bijgeven
Mannelijk pseudohermafroditisme: gangen van wolff regresseren MAAR ook gangen van
Müller differentiëren niet
uitwendig zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen maar geen uterus, eileiders
of ovaria testes verwijderen (kunnen kwaadaardig worden) + hormonen bijgeven
Hymen imperforatus: menstrueel bloed kan niet weg omdat maagdenvlies niet doorbroken
is lekkage naar buikholte heelkundig klieven van het hymen
Misvormingen van vagina en uterus: vagina aplasie (geen vagina/uterus), septum vaginae
(vaginaal tussenschot), uterusanomaliëen door fusiestoornissen van gangen van muller…
heelkunde voor zwangerschap
1
,Anatomie, fysiologie en pathologie gynaecologie
Liggingsafwijkingen van de vrouwelijke genitalia
Retroflexio uteri
B/ uterus ligt naar achter gekanteld
S/ vaak geen fixatie door endometriose
R/ heelkunde
Descensus uteri en prolapsus vaginae
B/ uitzakken van klein-bekken-structuren door verzwakking van omliggend steun- en
bindweefsel.
Descendus uteri (baarmoeder)- prolapsus vaginae (vagina) – rectocoele (rectum) –
enterocoele (dunne darm, douglasholte) – cystocoele (blaas)
S/ iets voelen uithangen, mictieproblemen, defecatieproblemen, lage rugklachten
Problemen bij seksuele betrekkingen
D/ klinisch onderzoek
R/ ring-pessarium kan leiden tot vergroeiing (elke 3 maand controle)
Operatieve correctie plaatsen van netje (enkel bij klachten)
Stress incontinentie
B/ urineverlies bij druk op de blaas omdat structuren uitgezakt zijn
S/ urineverlies bij hoesten, persen, lachen, heffen,…
E/ hormonen postmenstruele fase bevallingen
D/ anamnese, klinisch onderzoek, urodynamisch onderzoek
R/ heelkundige ingreep
2
,Anatomie, fysiologie en pathologie gynaecologie
Cyclusstoornissen
B/ primaire amenorroe: nog geen menstruatie op 18 Jaar
oligomenorroe (te sporadisch), menorragie (langdurig), metroragie (tussentijds en te lang),
dysmenorroe (pijnlijk)
E/ centrale oorzaak vb. hypofysetumor
Ovariële oorzaak vb. polycystisch ovariumsyndroom (PCOS), ovariumtumor…
Uteriene oorzaak vb. cervicitis, cervixcarcinoom, zwangerschapsverwikkelingen
3
, Anatomie, fysiologie en pathologie gynaecologie
Gynaecologische infecties
Pelvic inflammatory disease (CAVE)
B/ ontsteking in het kleine bekken als gevolg van verspreiding micro-organismen kan zich
verspreiden in eileiders (ontsteking) en buikholte
E/ SOA
Micro-organismen
S/ onderbuikpijn die sterk verergerd bij bimanueel onderzoek (slingerpijn, opdrukpijn)
Hyperthermie + gestegen bloedbezinkingssnelheid
Purulente afscheiding vanuit cervix
D/ klinisch onderzoek
Labo
C/ uitvallen reproductie-organen
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap ruptuur eileiders).
Peritonitis
SOA’s
! Steeds testen bij risicogroepen (endemisch gebied, sekswerkers, <25 jarigen,
partnerwaarschuwing, seksueel geweld, symptomen, MSM…)
!steeds partner mee behandelen (behalve bij candida-infectie) (anonieme)
partnerwaarschuwing + 1 week na behandeling geen seks
Chlamydia
E/ bacterie chlamydia trachomatisch
S/ urethritis - epidydimitis – cervicitis – urethritis
Mucosale inflammatie bij LGV (MSM)
D/ test op plaats waar er seks geweest is
o Vaginale/anorectale self-swab bij vrouwen/transmannen
o 1e straal-urinestaal bij mannen
o Volledige SOA-screening 4x per jaar bij MSM (urethra, anus, farynx)
R/ afhankelijk van plaats van infectie (anorectaal, vaginaal, oraal)
Antibiotica (doxycycline/azithromycine)
C/ infertiliteit bij meerdere infecties
Gonokok
B/ meest voorkomende SOA bij MSM, druiper
E/ neisseria gonorrea na direct genitaal contact of via genitaal vocht
moeder-kind besmetting tijdens zwangerschap
4
