Lesnotities burgerlijk procesrecht les 7

VAKGROEP METAJURIDICA, PRIVAAT- EN ONDERNEMINGSRECH T
INSTITUUT VOOR PROCESRECHT




BURGERLIJK PROCESRECHT




1

, WERKING VAN EEN GERECHTELIJKE UITSPRAAK
Inter partes

- gezag van gewijsde (l’autorité de la chose jugée)

Het gezag van het rechterlijk gewijsde is een – om reden van dwingende
maatschappelijke noodwendigheid (lites finiri oportet) – door de wet, aan een
rechterlijke beslissing ten gunste van partijen toegekende eigenschap, ter
bescherming van de bindende kracht van de rechterlijk uitspraak.

Deze eigenschap bestaat hierin dat, zo er door een partij (terecht) een beroep op
wordt gedaan, er verhinderd zal worden dat wat het voorwerp van de beslissing
heeft uitgemaakt – in hetzelfde geding of in een navolgende procedure –
andermaal wordt berecht, onder voorbehoud van de werking van de (gewone en
buitengewone) rechtsmiddelen.

2




3) Gezag van gewijsde:

Wat is de bestaansreden van het gezag van gewijsde? → Het is een dwingende reden
van maatschappelijke noodwendigheid dat een rechterlijke beslissing een einde
maakt aan een betwisting tussen partijen. → Als je altijd maar opnieuw met
hetzelfde probleem naar de rechter zou kunnen stappen, dan zou rechtspreken geen
nut meer hebben. Om dit te vermijden is het gezag van gewijsde ingevoerd.

Het gezag van gewijsde is dus gwn een techniek om te verhinderen dat wat een
rechter heeft beslist in definitieve uitspraak (=eindbeslissing), opnieuw ter discussie
zou worden gesteld.

Concreet: De rechter in eerste aanleg doet over een bepaald geschilpunten
eindbeslissing. Tegen die beslissing kan je hoger beroep aantekenen. De
appelrechter gaat dan over datzelfde geschilpunt een uitspraak kunnen doen.
Die appelrechter kan een andere beslissing nemen dan de rechter in eerste
aanleg. De uitspraak van de appelrechter zal dan dus in de plaats komen van
de uitspraak van de rechter in eerste aanleg. De uitspraak van de appelrechter
is dan bekleed met gezag van gewijsde. → Dus: gezag van gewijsde zorgt ervoor dat




2

,wat beslecht is geworden, niet nog eens opnieuw in vraag zou worden gesteld. Alleen
de rechtsmiddelen van hoger beroep enz vormen hier een soort uitzondering op.




2

, GEZAG VAN GEWIJSDE – ART. 23 GER.W.

Het gezag van het rechterlijk gewijsde strekt zich niet verder uit dan tot
hetgeen het voorwerp van de beslissing heeft uitgemaakt. Vereist wordt
dat de gevorderde zaak dezelfde is; [dat de vordering op dezelfde
oorzaak berust, ongeacht de ingeroepen rechtsgrond; (PP I)] dat de
vordering tussen dezelfde partijen bestaat, en door hen en tegen hen in
dezelfde hoedanigheid gedaan is. [Het gezag van het rechterlijk gewijsde
strekt zich evenwel niet uit tot de vordering die berust op dezelfde
oorzaak maar waarvan de rechter geen kennis kon nemen gelet op de
rechtsgrond waarop ze steunt. (PP VII)]



3




Art 23 geeft een definitie:

Recent is dit artikel twee keer gewijzigd:

- Rode tekst = gewijzigd via Potpourri 1
- Paars = gewijzigd via potpourri 7

Gezag van gewijsde = Het gezag van het rechterlijk gewijsde strekt zich niet verder uit
dan tot hetgeen het voorwerp van de beslissing heeft uitgemaakt. Vereist wordt dat
de gevorderde zaak dezelfde is; [dat de vordering op dezelfde oorzaak berust,
ongeacht de ingeroepen rechtsgrond] dat de vordering tussen dezelfde partijen
bestaat, en door hen en tegen hen in dezelfde hoedanigheid gedaan is. [Het gezag
van het rechterlijk gewijsde strekt zich evenwel niet uit tot de vordering die berust op
dezelfde oorzaak maar waarvan de rechter geen kennis kon nemen gelet op de
rechtsgrond waarop ze steunt

Eerste deel: “Het gezag van het rechterlijk gewijsde strekt zich niet verder uit dan tot
hetgeen het voorwerp van de beslissing heeft uitgemaakt” → Dit is logisch. De
rechter heeft uitspraak gedaan over hetgeen de partijen hem hebben voorgelegd. De




3