Communicatiebasics – samenvattend hoorcollege 4
Onderzoek naar effect van massacommunicatie staat centraal en de invloed ervan op
mensen
Vanaf jaren 20
Volgens Lin 1973 omdat:
- Snelle opkomst van radio en later televisie
- Enorme investeringen in advertenties in de media, waardoor mensen onderzoek
gingen doen naar de invloed van media
- Succes van politieke propaganda in dictatoriaal geregeerde landen, waar massamedia
in handen regering zijn (Duitsland, Italië – Hitler, Berlusconi)
Massamedia = slaat dus niet op de hoeveelheid werkelijke ontvangers, maar op de
hoeveelheid mogelijke ontvangers.
Eigen aan massacommunicatie is dat de zender bij het versturen van de boodschap niemand
bij voorbaat van ontvangst uitsluit. In principe kan iedereen bijgevolg ontvanger zijn.
‘Massa een ongeordende hoeveelheid stof’
Massacommunicatie: is lastig onderzoek naar te doen
Geeft de zender weinig indruk van het bereikt effect. VB: jij kijkt wie is de mol, de
daadwerkelijke producenten van dit programma kunnen moeilijk meten wat het uiteindelijke
effect op jou is van dit programma
Fascistische landen: kennen een strenge censuur van omroep en pers, via media probeert
de regering invloed uit te oefenen op de bevolking
Burgerjournalistiek: nieuws dat buiten de gevestigde media verzameld, geschreven en
gepubliceerd wordt. Vb: vrouw zit vast in een overvallende supermarkt en zij doet hier
verslag van vanuit deze supermarkt. De lokale omroep hielp haar hier ook bij.
Tegenwoordig kan iedereen burgerjournalistiek uitoefenen.
Televisie: kan normbevestigend werken. Nooit een primaire beïnvloeder (mensen die dicht
bij ons staan) maar kan er wel voor zorgen dat we anders naar dingen gaan kijken en het
over dingen gaan hebben. Vb: temptation island
Het internet: zet het klassieke zender-ontvangermodel op losse schroeven. Terugkoppeling
is wat vaker mogelijk sinds de komst van het internet. Via internet en sociale media
Nieuws: wanneer is nieuws nou eigenlijk nieuws? Wanneer er sprake is van: Nabijheid. De
gebeurtenis moet dichtbij zijn in geografische of psychologische betekenis. Ook wanneer er
een bekende hoofdpersoon in aanwezig is, is het nieuws. Een verhaal over een bekend
persoon is ‘eerder’ nieuws.
, De injectienaaldtheorie: gaat ervan uit dat het publiek passief en kritiekloos is. Dat we dus
zomaar alles klakkeloos aannemen en als het ware dagelijks geïnjecteerd worden met
nieuws en dit nieuws daarom ook gewoon maar aannemen als betrouwbaar etc.
Maatschappelijke functie van massacommunicatie zijn: problematieken die onder de
bevolking leven op de politieke agenda krijgen. Er zijn meer functies! Goed kennen. Vb: het
kinderpardon via Tim Hofman door verschillende media aangekaart en daardoor meer
aandacht aan besteed door de regering.
Wanneer speelt massamedia de belangrijkste rol als het gaat om de aanvaarding van
nieuwe ideeën? : de eerste fase bewustwording en belangstelling. Via media kan jij op
de hoogte worden gebracht van bepaalde problematiek. Secundaire beinvloeder. Geeft een
soort prikkelende functie in dit proces maar er is geen directe beïnvloeding.
Quasi massacommunicatie: vindt plaats als veel mensen dezelfde boodschap met elkaar
delen via interpersoonlijke communicatie. Wanneer het niet helemaal duidelijk is wanneer
het interpersoonlijke of massacommunicatie is. Vb: wanneer er een grote ramp gebeurd is
en veel mensen die hierbij betrokken zijn (of niet) berichten hierover, is het dus onduidelijk of
er sprake is van interpersoonlijke communicatie of massacommunicatie.
Waarom kunnen we aan massacommunicatie moeilijk een proces of patroon
toeschrijven?: Er is doorgaans een vertraagde, afwezige of onduidelijke reactie van de
ontvangers.
Functies van massacommunicatie
- De functies van massacommunicatie zijn grotendeels afhankelijk van de maatschappij
waarin ze worden gebruikt
- Van bijv. directe beïnvloeding, voornamelijk in de vorm van politieke propaganda, is
sprake in uiterst rechtse of juist uiterst linkse landen.
Voor het individu:
- Informatieve functie: beantwoorden van behoeften aan informatie, educatie, hulp bij
opinie- of meningsvormen.
- Sociale functie: media zorgt ervoor dat men met andere mee kan praten, hun
eenzaamheid kunnen verdrijven, groepsgevoel versterken.
- Recreatieve functie: media voorziet in de behoefte van afleiding, ontspanning,
gezelligheid, spanning/sensatie/romantiek, enz.
Maatschappelijke functies:
- Politiek-informatieve functie (betrouwbare informatie, om kijker te informeren over
politieke standpunten)
- Spreekbuisfunctie (publieke opinie, mening van bevolking die voor politici
noodzakelijk zijn)
- Agendasettingsfunctie (problemen die onder de bevolking leven op de politieke
agenda krijgen of onderwerpen ‘op de kaart zetten’)
- Controlefunctie (waakhondfunctie, media bekritiseerd)
Onderzoek naar effect van massacommunicatie staat centraal en de invloed ervan op
mensen
Vanaf jaren 20
Volgens Lin 1973 omdat:
- Snelle opkomst van radio en later televisie
- Enorme investeringen in advertenties in de media, waardoor mensen onderzoek
gingen doen naar de invloed van media
- Succes van politieke propaganda in dictatoriaal geregeerde landen, waar massamedia
in handen regering zijn (Duitsland, Italië – Hitler, Berlusconi)
Massamedia = slaat dus niet op de hoeveelheid werkelijke ontvangers, maar op de
hoeveelheid mogelijke ontvangers.
Eigen aan massacommunicatie is dat de zender bij het versturen van de boodschap niemand
bij voorbaat van ontvangst uitsluit. In principe kan iedereen bijgevolg ontvanger zijn.
‘Massa een ongeordende hoeveelheid stof’
Massacommunicatie: is lastig onderzoek naar te doen
Geeft de zender weinig indruk van het bereikt effect. VB: jij kijkt wie is de mol, de
daadwerkelijke producenten van dit programma kunnen moeilijk meten wat het uiteindelijke
effect op jou is van dit programma
Fascistische landen: kennen een strenge censuur van omroep en pers, via media probeert
de regering invloed uit te oefenen op de bevolking
Burgerjournalistiek: nieuws dat buiten de gevestigde media verzameld, geschreven en
gepubliceerd wordt. Vb: vrouw zit vast in een overvallende supermarkt en zij doet hier
verslag van vanuit deze supermarkt. De lokale omroep hielp haar hier ook bij.
Tegenwoordig kan iedereen burgerjournalistiek uitoefenen.
Televisie: kan normbevestigend werken. Nooit een primaire beïnvloeder (mensen die dicht
bij ons staan) maar kan er wel voor zorgen dat we anders naar dingen gaan kijken en het
over dingen gaan hebben. Vb: temptation island
Het internet: zet het klassieke zender-ontvangermodel op losse schroeven. Terugkoppeling
is wat vaker mogelijk sinds de komst van het internet. Via internet en sociale media
Nieuws: wanneer is nieuws nou eigenlijk nieuws? Wanneer er sprake is van: Nabijheid. De
gebeurtenis moet dichtbij zijn in geografische of psychologische betekenis. Ook wanneer er
een bekende hoofdpersoon in aanwezig is, is het nieuws. Een verhaal over een bekend
persoon is ‘eerder’ nieuws.
, De injectienaaldtheorie: gaat ervan uit dat het publiek passief en kritiekloos is. Dat we dus
zomaar alles klakkeloos aannemen en als het ware dagelijks geïnjecteerd worden met
nieuws en dit nieuws daarom ook gewoon maar aannemen als betrouwbaar etc.
Maatschappelijke functie van massacommunicatie zijn: problematieken die onder de
bevolking leven op de politieke agenda krijgen. Er zijn meer functies! Goed kennen. Vb: het
kinderpardon via Tim Hofman door verschillende media aangekaart en daardoor meer
aandacht aan besteed door de regering.
Wanneer speelt massamedia de belangrijkste rol als het gaat om de aanvaarding van
nieuwe ideeën? : de eerste fase bewustwording en belangstelling. Via media kan jij op
de hoogte worden gebracht van bepaalde problematiek. Secundaire beinvloeder. Geeft een
soort prikkelende functie in dit proces maar er is geen directe beïnvloeding.
Quasi massacommunicatie: vindt plaats als veel mensen dezelfde boodschap met elkaar
delen via interpersoonlijke communicatie. Wanneer het niet helemaal duidelijk is wanneer
het interpersoonlijke of massacommunicatie is. Vb: wanneer er een grote ramp gebeurd is
en veel mensen die hierbij betrokken zijn (of niet) berichten hierover, is het dus onduidelijk of
er sprake is van interpersoonlijke communicatie of massacommunicatie.
Waarom kunnen we aan massacommunicatie moeilijk een proces of patroon
toeschrijven?: Er is doorgaans een vertraagde, afwezige of onduidelijke reactie van de
ontvangers.
Functies van massacommunicatie
- De functies van massacommunicatie zijn grotendeels afhankelijk van de maatschappij
waarin ze worden gebruikt
- Van bijv. directe beïnvloeding, voornamelijk in de vorm van politieke propaganda, is
sprake in uiterst rechtse of juist uiterst linkse landen.
Voor het individu:
- Informatieve functie: beantwoorden van behoeften aan informatie, educatie, hulp bij
opinie- of meningsvormen.
- Sociale functie: media zorgt ervoor dat men met andere mee kan praten, hun
eenzaamheid kunnen verdrijven, groepsgevoel versterken.
- Recreatieve functie: media voorziet in de behoefte van afleiding, ontspanning,
gezelligheid, spanning/sensatie/romantiek, enz.
Maatschappelijke functies:
- Politiek-informatieve functie (betrouwbare informatie, om kijker te informeren over
politieke standpunten)
- Spreekbuisfunctie (publieke opinie, mening van bevolking die voor politici
noodzakelijk zijn)
- Agendasettingsfunctie (problemen die onder de bevolking leven op de politieke
agenda krijgen of onderwerpen ‘op de kaart zetten’)
- Controlefunctie (waakhondfunctie, media bekritiseerd)
