Kindergeneeskunde – semeiologie
Neonatologie
Anamnese
- Maternale VG (medisch, verloskundig): ziekten, hospitalisaties, allergie, medicatie,
vorige zwangerschappen, complicaties en outcome, prematuriteit, bloedgroep, Rh-
incompatibiliteit, borstvoeding
- Familiale VG: congenitale afwijkingen, metabole afwijkingen, allergie
- Psychosociale omgeving: structuur gezin, netwerk, huisvesting,
transportmogelijkheden, taal, etniciteit, opleidingsniveau, middelengebruik, geweld
- Verloop zwangerschap: meerling, conceptiewijze, prenatale zorg, bloedgroep, rh-factor,
GBS of andere infecties, blootstelling teratogenen, genetisch onderzoek,
zwangerschapsverwikkelingen, medicatie
- Verloop bevalling: spontaan of geïnduceerd, duur, breken vliezen, vruchtwater,
infecties, AB of andere medicatie, foetale monitoring
- Neonatale aanpassing: geboorte en presentatie, APGAR, reanimatie, placenta,
navelstreng pH, medicatie (vit K, oogdruppels), afwijkingen
- Postnataal: biometrie, gewichtsevolutie, hydratatietoestand, vitale parameters,
glucose, icterus, alertheid, tonus, borstvoeding, stoelgang en urine
Klinisch onderzoek
- Verloskamer screening: neonatale adaptatie (ademhaling, klaring longvocht, circulatie)
uitsluiten majeure congenitale afwijkingen (imperforatio ani, slokdarmatresie,
hermafrodiet), risico early onset sepsis
- Uitgebreid onderzoek: na 24u, vragen beantwoorden ouders, observatie verplaatsen baby,
auscultatie, manipulaties als laatste wegens huilen baby, praten met baby tijdens onderzoek
o SGA, LGA, AGA, micro- of macrocefalie, slaapstadium, biometrie en verhouding
- Probleemgericht onderzoek: indien problemen optreden! → cardiorespiratoire
stabiliteit, neurologische toestand, alertheid, hydratatietoestand, verloop voeding, urine
en stoelgang, icterus
- Onderzoek bij ontslag uit zkh: zoals uitgebreid onderzoek, aanvullen
Slaapstadia
Stadium 1 Stadium 2 Stadium 3 Stadium 4 Stadium 5
Ogen Dicht Dicht Open Open Open/dicht
Ademhaling Regelmatig Onregelmatig / / /
Bewegingen Geen Klein Klein Groot /
Huilen / / / / Huilen
1
, Specifiek onderzoek
Huid
- Cyanose, anemie, icterus
- Oedeem, mottling, capillaire refill (cave > 3 sec)
- Transient: sebumklier hyperplasie, Epstein parel, Bohn nodule, mila, miliaria crystallina,
erythema toxicum, pustulaire melanosis, zuigblaar, vernix caseosa, salmon patch,
seborreische dermatitis
o DD: epidermolysis bullosa, congenitale ichtyosis, wijnvlek, atopisch eczeem
- Petechiën, purpura, ecchymosen
o Wegdrukbaar: hemangioom, vasculaire naevus
o DD: mongolian spot
Schedel, gelaat
- Caput succedaneum, cefaalhematoom, subgaleaal hematoom
- Microcefalie, macrocefalie, hydrocefalie, anencefalie
- Weerborstel (cave > 2)
- Fontanel en schedelnaden (zie verder), craniomalacie
- OGEN: microftalmie, down- of upslanting, conjunctiva, dacryocoele, synophris, ptosis,
strabisme, hypertelorisme, inwendige delen (cornea, sclera, iris, pupil)
- MOND: filtrum, stand, frenulum, mucosa, verhemelte, tanden, schisis (zie verder)
- OREN: positie (dysplasie, microtie, kieuwboog, pre-auriculaire pit), afmeting, vorm, oriëntatie
Hals
- Webbed neck, torticollis, kieuwboogcyste of fistel, claviculafractuur
Thorax
- Hart en longen (neuscongestie, hoesten, stridor, heesheid), tepels, vorm (klok, ton)
- Respiratoire distress: neusvleugelen, kreunen, retracties, tachypnee, apnee, cyanose
- Uitsluiten cardiomyopathie, sepsis, hypovolemie, anemie, hypoglycemie
Abdomen, genitaliën
- Navelbreuk, navelgranuloom, congenitale hernia diafragmatica, polycystische nieren,
omfalocoele, gastroschisis
- Fimosis, hypospadie, hydrocoele, cryptorchidie, gepigmenteerd scrotum
- Vaginale mucosatag, imperforatio van hymen, hydrocolpos, ambigue genitalia
- Spina bifida occulta, meningomyelocoele, sacrococcygeaal teratoom
Schouder, bekkengordel, ledematen
- Polydactylie (pre-axiaal: duim; post-axiaal: pink), amniotic bands, klompvoet
- Heupluxatie, congenitale heupdysplasie, Erb’s parese, floppy infant
Syndromen
- Down syndroom, foetaal alcohol syndroom, Noonan syndroom, Turner syndroom
2
Neonatologie
Anamnese
- Maternale VG (medisch, verloskundig): ziekten, hospitalisaties, allergie, medicatie,
vorige zwangerschappen, complicaties en outcome, prematuriteit, bloedgroep, Rh-
incompatibiliteit, borstvoeding
- Familiale VG: congenitale afwijkingen, metabole afwijkingen, allergie
- Psychosociale omgeving: structuur gezin, netwerk, huisvesting,
transportmogelijkheden, taal, etniciteit, opleidingsniveau, middelengebruik, geweld
- Verloop zwangerschap: meerling, conceptiewijze, prenatale zorg, bloedgroep, rh-factor,
GBS of andere infecties, blootstelling teratogenen, genetisch onderzoek,
zwangerschapsverwikkelingen, medicatie
- Verloop bevalling: spontaan of geïnduceerd, duur, breken vliezen, vruchtwater,
infecties, AB of andere medicatie, foetale monitoring
- Neonatale aanpassing: geboorte en presentatie, APGAR, reanimatie, placenta,
navelstreng pH, medicatie (vit K, oogdruppels), afwijkingen
- Postnataal: biometrie, gewichtsevolutie, hydratatietoestand, vitale parameters,
glucose, icterus, alertheid, tonus, borstvoeding, stoelgang en urine
Klinisch onderzoek
- Verloskamer screening: neonatale adaptatie (ademhaling, klaring longvocht, circulatie)
uitsluiten majeure congenitale afwijkingen (imperforatio ani, slokdarmatresie,
hermafrodiet), risico early onset sepsis
- Uitgebreid onderzoek: na 24u, vragen beantwoorden ouders, observatie verplaatsen baby,
auscultatie, manipulaties als laatste wegens huilen baby, praten met baby tijdens onderzoek
o SGA, LGA, AGA, micro- of macrocefalie, slaapstadium, biometrie en verhouding
- Probleemgericht onderzoek: indien problemen optreden! → cardiorespiratoire
stabiliteit, neurologische toestand, alertheid, hydratatietoestand, verloop voeding, urine
en stoelgang, icterus
- Onderzoek bij ontslag uit zkh: zoals uitgebreid onderzoek, aanvullen
Slaapstadia
Stadium 1 Stadium 2 Stadium 3 Stadium 4 Stadium 5
Ogen Dicht Dicht Open Open Open/dicht
Ademhaling Regelmatig Onregelmatig / / /
Bewegingen Geen Klein Klein Groot /
Huilen / / / / Huilen
1
, Specifiek onderzoek
Huid
- Cyanose, anemie, icterus
- Oedeem, mottling, capillaire refill (cave > 3 sec)
- Transient: sebumklier hyperplasie, Epstein parel, Bohn nodule, mila, miliaria crystallina,
erythema toxicum, pustulaire melanosis, zuigblaar, vernix caseosa, salmon patch,
seborreische dermatitis
o DD: epidermolysis bullosa, congenitale ichtyosis, wijnvlek, atopisch eczeem
- Petechiën, purpura, ecchymosen
o Wegdrukbaar: hemangioom, vasculaire naevus
o DD: mongolian spot
Schedel, gelaat
- Caput succedaneum, cefaalhematoom, subgaleaal hematoom
- Microcefalie, macrocefalie, hydrocefalie, anencefalie
- Weerborstel (cave > 2)
- Fontanel en schedelnaden (zie verder), craniomalacie
- OGEN: microftalmie, down- of upslanting, conjunctiva, dacryocoele, synophris, ptosis,
strabisme, hypertelorisme, inwendige delen (cornea, sclera, iris, pupil)
- MOND: filtrum, stand, frenulum, mucosa, verhemelte, tanden, schisis (zie verder)
- OREN: positie (dysplasie, microtie, kieuwboog, pre-auriculaire pit), afmeting, vorm, oriëntatie
Hals
- Webbed neck, torticollis, kieuwboogcyste of fistel, claviculafractuur
Thorax
- Hart en longen (neuscongestie, hoesten, stridor, heesheid), tepels, vorm (klok, ton)
- Respiratoire distress: neusvleugelen, kreunen, retracties, tachypnee, apnee, cyanose
- Uitsluiten cardiomyopathie, sepsis, hypovolemie, anemie, hypoglycemie
Abdomen, genitaliën
- Navelbreuk, navelgranuloom, congenitale hernia diafragmatica, polycystische nieren,
omfalocoele, gastroschisis
- Fimosis, hypospadie, hydrocoele, cryptorchidie, gepigmenteerd scrotum
- Vaginale mucosatag, imperforatio van hymen, hydrocolpos, ambigue genitalia
- Spina bifida occulta, meningomyelocoele, sacrococcygeaal teratoom
Schouder, bekkengordel, ledematen
- Polydactylie (pre-axiaal: duim; post-axiaal: pink), amniotic bands, klompvoet
- Heupluxatie, congenitale heupdysplasie, Erb’s parese, floppy infant
Syndromen
- Down syndroom, foetaal alcohol syndroom, Noonan syndroom, Turner syndroom
2
