Heren van de thee
Hella S. Haasse
, Samenvatting
Gamboeng, de eerste dag, 1 januari 1873
Rudolf Kerkhoven, 24 jaar, beleeft zijn eerste dag op Java. Hij is afgestudeerd chemisch technoloog
en is naar Indië gekomen om een theeplantage te beginnen. Hij kiest voor Gamboeng, een mooie,
maar verwilderde koffieplantage midden in de rimboe. Hij treedt daarmee in de voetsporen van zijn
familie, die al eerder naar Java is vertrokken.
Taferelen van voorbereiding, 1869-1873
Rudolf woont nu in Delft en studeert. Rudolf is door het enthousiasme van brieven van zijn familie er
nu zeker van: zijn toekomst ligt in Indië!
Omdat zijn familie geen moeite doet om hem naar Indië te krijgen, gaat hij op eigen initiatief. Hij
neemt eerst afscheid van een aantal mensen. Eenmaal in Indië legt hij, op verzoek van zijn ouders,
eerst wat kennismakingsbezoeken af bij familieleden in Batavia. Hij doet tijdens die bezoeken veel
ervaring op. Zo krijgt hij de verantwoordelijkheid over de plantage ‘Sinagar’ als zijn oom Eduard een
tijdje naar Nederland is. Als zijn zus Bertha haar tweede kind heeft gekregen en zijn ouders naar haar
toe gaan krijgt hij de verantwoording over Ardjasari, de plantage van zijn vader. Maar als Rudolf dan
even weg is van de plantage neemt zijn vader een andere hulp aan. Rudolf is dan weer werkeloos.
Cateau, de andere zus van Rudolf heeft zich inmiddels verloofd met landsadvocaat Joan Henny.
Dan wordt het tijd voor een eigen plantage. Samen met zijn vader gaat hij op zoek en hij vindt een
afgeschreven koffieplantage: Gamboeng. Deze plek bevalt hem prima.
De ontginning, 1873-1876
Op 6 mei 1876 wordt het contract ondertekend. Gamboeng is voor de helft van Rudolf, 1/4 e van Van
Santen en voor 1/4e van Rudolfs vader. Rudolf gaat gelijk enthousiast aan het werk met het
ontginnen, maar het is heel zwaar werk. Hij doet er van alles aan om zich aan te passen aan de
arbeiders: Hij leert Soendaans, leert de namen van de arbeiders uit zijn hoofd en bouwt huisjes voor
de nieuwkomers. Hij legt een proeftuin aan voor theeplanten.
Rudolfs vader laat dan weten dat hij hem niet meer financieel kan steunen en Van Santen wil hem
ook niet meer steunen. Rudolf probeert van diverse kanten hulp te krijgen, maar tevergeefs. Kort
daarna sterft Rudolfs zus Bertha na de geboorte van haar derde zoontje. Zijn ouders vertrekken
opnieuw naar Batavia en Rudolf krijgt wederom de leiding over Ardjasari. Bij thuiskomst hebben ze
goed nieuws: Van Santen is toch bereid om financiële hulp te blijven bieden.
Rudolf schrijft zijn ouders vaak of ze langskomen op Gamboeng, ze zijn hem alleen niet één keer
komen opzoeken. Hij wordt onzeker. Wil zijn vader hem niet naast zich op Ardjasari, maar op liever
op veilige afstand?
Het paar, 1876-1879
Rudolf verlangt naar vrouwelijk gezelschap, maar wil niet met een Indische vrouw trouwen. Zijn
ouders adviseren hem om op bezoek te gaan bij de familie Henny in Batavia.
Bertha’s kinderen komen bij Cateau en haar man Joan Henny wonen. Bij de verzorging worden ze
geholpen door de zeventienjarige Jenny. Jenny is de middelste dochter van Roosegaarde Bisschop,
vicepresident van het hooggerechtshof.
Als Rudolf bij zijn zus Cateau op bezoek gaat ontmoet hij Jenny en wordt gelijk verliefd. Omdat Jenny
in eerste instantie nog te jong is besluiten ze eerst te gaan corresponderen. Jenny denkt dat haar
vader hiervoor geen toestemming zal geven, dus Rudolf stuurt de brieven naar zijn zus Cateau. Na
een half jaar ontmoeten ze elkaar weer en ze zijn nog steeds verliefd.
Jenny’s vader geeft echter geen toestemming voor een huwelijk. Jenny is te jong. Rudolf is gebroken
en vindt het werk op de plantage niet meer boeiend. Maar na een tijdje wordt hij weer enthousiast
Hella S. Haasse
, Samenvatting
Gamboeng, de eerste dag, 1 januari 1873
Rudolf Kerkhoven, 24 jaar, beleeft zijn eerste dag op Java. Hij is afgestudeerd chemisch technoloog
en is naar Indië gekomen om een theeplantage te beginnen. Hij kiest voor Gamboeng, een mooie,
maar verwilderde koffieplantage midden in de rimboe. Hij treedt daarmee in de voetsporen van zijn
familie, die al eerder naar Java is vertrokken.
Taferelen van voorbereiding, 1869-1873
Rudolf woont nu in Delft en studeert. Rudolf is door het enthousiasme van brieven van zijn familie er
nu zeker van: zijn toekomst ligt in Indië!
Omdat zijn familie geen moeite doet om hem naar Indië te krijgen, gaat hij op eigen initiatief. Hij
neemt eerst afscheid van een aantal mensen. Eenmaal in Indië legt hij, op verzoek van zijn ouders,
eerst wat kennismakingsbezoeken af bij familieleden in Batavia. Hij doet tijdens die bezoeken veel
ervaring op. Zo krijgt hij de verantwoordelijkheid over de plantage ‘Sinagar’ als zijn oom Eduard een
tijdje naar Nederland is. Als zijn zus Bertha haar tweede kind heeft gekregen en zijn ouders naar haar
toe gaan krijgt hij de verantwoording over Ardjasari, de plantage van zijn vader. Maar als Rudolf dan
even weg is van de plantage neemt zijn vader een andere hulp aan. Rudolf is dan weer werkeloos.
Cateau, de andere zus van Rudolf heeft zich inmiddels verloofd met landsadvocaat Joan Henny.
Dan wordt het tijd voor een eigen plantage. Samen met zijn vader gaat hij op zoek en hij vindt een
afgeschreven koffieplantage: Gamboeng. Deze plek bevalt hem prima.
De ontginning, 1873-1876
Op 6 mei 1876 wordt het contract ondertekend. Gamboeng is voor de helft van Rudolf, 1/4 e van Van
Santen en voor 1/4e van Rudolfs vader. Rudolf gaat gelijk enthousiast aan het werk met het
ontginnen, maar het is heel zwaar werk. Hij doet er van alles aan om zich aan te passen aan de
arbeiders: Hij leert Soendaans, leert de namen van de arbeiders uit zijn hoofd en bouwt huisjes voor
de nieuwkomers. Hij legt een proeftuin aan voor theeplanten.
Rudolfs vader laat dan weten dat hij hem niet meer financieel kan steunen en Van Santen wil hem
ook niet meer steunen. Rudolf probeert van diverse kanten hulp te krijgen, maar tevergeefs. Kort
daarna sterft Rudolfs zus Bertha na de geboorte van haar derde zoontje. Zijn ouders vertrekken
opnieuw naar Batavia en Rudolf krijgt wederom de leiding over Ardjasari. Bij thuiskomst hebben ze
goed nieuws: Van Santen is toch bereid om financiële hulp te blijven bieden.
Rudolf schrijft zijn ouders vaak of ze langskomen op Gamboeng, ze zijn hem alleen niet één keer
komen opzoeken. Hij wordt onzeker. Wil zijn vader hem niet naast zich op Ardjasari, maar op liever
op veilige afstand?
Het paar, 1876-1879
Rudolf verlangt naar vrouwelijk gezelschap, maar wil niet met een Indische vrouw trouwen. Zijn
ouders adviseren hem om op bezoek te gaan bij de familie Henny in Batavia.
Bertha’s kinderen komen bij Cateau en haar man Joan Henny wonen. Bij de verzorging worden ze
geholpen door de zeventienjarige Jenny. Jenny is de middelste dochter van Roosegaarde Bisschop,
vicepresident van het hooggerechtshof.
Als Rudolf bij zijn zus Cateau op bezoek gaat ontmoet hij Jenny en wordt gelijk verliefd. Omdat Jenny
in eerste instantie nog te jong is besluiten ze eerst te gaan corresponderen. Jenny denkt dat haar
vader hiervoor geen toestemming zal geven, dus Rudolf stuurt de brieven naar zijn zus Cateau. Na
een half jaar ontmoeten ze elkaar weer en ze zijn nog steeds verliefd.
Jenny’s vader geeft echter geen toestemming voor een huwelijk. Jenny is te jong. Rudolf is gebroken
en vindt het werk op de plantage niet meer boeiend. Maar na een tijdje wordt hij weer enthousiast
