PDK oudste kind – Constructiespel als leidende spelvorm
Spel als drager van de ontwikkeling
Starpunt ontwikkeling v/d kleuter = manipuleren, experimenteren, exploreren, bewegen,…
Hieruit vloeit constructie- en rollenspel voort = leidende spelvormen voor kleuters!
Het manipulerend spel gaat soepel over in het manipuleren met een doel: van dozen een
trein maken, met de blokken een huis bouwen, … De materialen worden gevormd en
bewerkt tot ze lijken op wat het kind wil uitbeelden.
Daartoe is kennis nodig:
• Kennis van technieken!
➢ Bouwen = wanneer je materialen niet kan hechten.
➢ Construeren = wanneer er hechtingsmaterialen voorzien zijn.
• Kennis van materialen!
• Kennis van de wereld!
• Toenemend vermogen tot mentaal representeren!
= Zich in het hoofd vooronderstellingen kunnen vormen van een object of een gebeurtenis.
Intellectuele ontwikkeling
Hogere mentale functies bij kleuters volgens Vygotsky
• Bewust richten van aandacht
• Logisch nadenken
• Planmatig werken
• Systematisch onderzoeken
• …
Kinderen maken hierbij gebruik van hulpmiddelen: ‘mentaal gereedschap’ = culturele
instrumenten
• Taal, tekens en symbolen
• Schema’s, modellen en grafieken
Voorbereiden op het rekenen, lezen, schrijven!
, De ontwikkeling van het constructiespel
Exploratief spel
• De aandacht gaat in de eerste plaats uit naar de voorwerpen zelf.
• Uitbreiding naar: wat mensen met deze voorwerpen doen, hoe de materialen in
elkaar zitten, waarvan ze gemaakt zijn, wat ze kunnen en of ze stuk gaan,…
• Van willekeurig handelen naar doelgericht experiment
• Experimenteren gaat samen met vormgeven: stapelen, lange rijen maken, aan elkaar
bevestigen, …
Aandacht voor producten: herkenningsmomenten lijden tot bewuster samenstellen van
producten
• Het experimenteren brengt eerst toevallige producten voort die niet speciaal ergens
op lijken.
• Tot er herkenningsmomenten ontstaan – AHA!!
• Deze herkenningsmomenten wekken belangstelling op voor het bewuster
samenstellen van producten.
➢ Proberen iets opnieuw te maken
➢ Proberen een ander resultaat te bekomen
= Van minder toevallig naar meer doelgerichte constructies (plan-idee)
• Resultaat moet aan bepaalde eisen voldoen.
• Als kleuters een doel hebben, zal het product ook met zorg gemaakt worden!
• Oudere kleuters willen ook zelf dat het product aan de eisen beantwoordt die zij zelf
hebben gesteld.
• De stap is gezet naar doelgerichtere constructieve activiteiten, maar het manipuleren
of experimenteren blijft een vertrekpunt.
Nauwkeurige constructies met aandacht voor schematiseren en voor culturele vaardigheden
• Aandacht voor symbolen, tekens en betekenissen daarvan, nl. via het maken en
lezen van werktekeningen en bouwtekeningen.
• Het rekenen altijd stimuleren!
• Culturele vaardigheden
= Overgang naar bewuste leeractiviteit
Spel als drager van de ontwikkeling
Starpunt ontwikkeling v/d kleuter = manipuleren, experimenteren, exploreren, bewegen,…
Hieruit vloeit constructie- en rollenspel voort = leidende spelvormen voor kleuters!
Het manipulerend spel gaat soepel over in het manipuleren met een doel: van dozen een
trein maken, met de blokken een huis bouwen, … De materialen worden gevormd en
bewerkt tot ze lijken op wat het kind wil uitbeelden.
Daartoe is kennis nodig:
• Kennis van technieken!
➢ Bouwen = wanneer je materialen niet kan hechten.
➢ Construeren = wanneer er hechtingsmaterialen voorzien zijn.
• Kennis van materialen!
• Kennis van de wereld!
• Toenemend vermogen tot mentaal representeren!
= Zich in het hoofd vooronderstellingen kunnen vormen van een object of een gebeurtenis.
Intellectuele ontwikkeling
Hogere mentale functies bij kleuters volgens Vygotsky
• Bewust richten van aandacht
• Logisch nadenken
• Planmatig werken
• Systematisch onderzoeken
• …
Kinderen maken hierbij gebruik van hulpmiddelen: ‘mentaal gereedschap’ = culturele
instrumenten
• Taal, tekens en symbolen
• Schema’s, modellen en grafieken
Voorbereiden op het rekenen, lezen, schrijven!
, De ontwikkeling van het constructiespel
Exploratief spel
• De aandacht gaat in de eerste plaats uit naar de voorwerpen zelf.
• Uitbreiding naar: wat mensen met deze voorwerpen doen, hoe de materialen in
elkaar zitten, waarvan ze gemaakt zijn, wat ze kunnen en of ze stuk gaan,…
• Van willekeurig handelen naar doelgericht experiment
• Experimenteren gaat samen met vormgeven: stapelen, lange rijen maken, aan elkaar
bevestigen, …
Aandacht voor producten: herkenningsmomenten lijden tot bewuster samenstellen van
producten
• Het experimenteren brengt eerst toevallige producten voort die niet speciaal ergens
op lijken.
• Tot er herkenningsmomenten ontstaan – AHA!!
• Deze herkenningsmomenten wekken belangstelling op voor het bewuster
samenstellen van producten.
➢ Proberen iets opnieuw te maken
➢ Proberen een ander resultaat te bekomen
= Van minder toevallig naar meer doelgerichte constructies (plan-idee)
• Resultaat moet aan bepaalde eisen voldoen.
• Als kleuters een doel hebben, zal het product ook met zorg gemaakt worden!
• Oudere kleuters willen ook zelf dat het product aan de eisen beantwoordt die zij zelf
hebben gesteld.
• De stap is gezet naar doelgerichtere constructieve activiteiten, maar het manipuleren
of experimenteren blijft een vertrekpunt.
Nauwkeurige constructies met aandacht voor schematiseren en voor culturele vaardigheden
• Aandacht voor symbolen, tekens en betekenissen daarvan, nl. via het maken en
lezen van werktekeningen en bouwtekeningen.
• Het rekenen altijd stimuleren!
• Culturele vaardigheden
= Overgang naar bewuste leeractiviteit
