Waarderen
Hoofdstuk 1: Institutionele context
1. Doel van de taxatieopdracht
Waarom?
Basis voor latere beslissing – schakel in het besluitvormingsproces v/d
opdrachtgever
Second opinion
Als verplichting
Aankoop en verkoop
Op basis van waardering met kennis van zaken handelen
Is de vraagprijs redelijk en aanvaardbaar
o Prijsvork en relatie met marktprijzen = prijszetting
o Beperkte schattingsmethodes
o Uitgebreid schattingsverslag
o Deontologie
Schattingsverslagen i.k.v transacties door gemeenten, provincies,
gemeentelijke en provinciale verzelfstandige agentschappen, OCMW’s en sociale
woonorganisaties:
< 2 jaar
Min.- en maxwaarde, apply or explain
Toekennen van krediet door de bank
Bepalen van de waarde met het oog op toekennen van lening
o Loondienst, zelfstandig of losse medewerker
o Gedwongen verkoopwaarde
,Ruiling
Verschil in waarde (opleg/aftrek)
Projectontwikkelaars (fiscaal voordeel)
Ruilrecht shm’s
o Gelijkwaardig indien niet meer dan ¼ prijsverschil
Enkel registratierecht op hoogste waarde!
Aangifte in nalatenschap
Grondslag voor erfbelasting
Waardeoordeel van taxateur niet bindend voor administratie
→ schatter-expert (kwaliteitscharter))
Gratis schatting obv econometrisch model = bindend, maar beroep mogelijk
Tekortschatting bij verschil van 10% of meer
Verkoop 2 jaar na aangifte
Regularisatie mogelijk
Onteigening
Gedwongen eigendomsontzettingen genomen vanuit algemeen belang
o Grondwettelijk verankerd
o Onteigeningsvergoeding: venale waarde + vergoedingen uit rechtspraak
(wederbeleggingsvergoeding)
o In der minne
o Gerechtelijke onteigeningsprocedure
Planschade bepalen
≠ onteigeningen tot algemeen nut
o Billijke en voorafgaandelijke vergoeding
Instrumentendecreet van de Vlaamse regering
o “betonstop” of “bouwshift”
Schadevergoeding door bestemmingswijziging
o Schade moet ontstaan binnen de 5 jaar na bestemmingswijziging!
o Vroeger: 80% van de waardevermindering (start: geïndexeerde
oorspronkelijke verwervingsprijs)
o Nu: voorstel goedgekeurd om 100% te vergoeden
Doel van de taxatieopdracht
Verdeling
Afsluiten van verzekeringspolis en na schadegevallen
o Nieuwbouwwaarde en/of werkelijke waarde
Bij vennootschappen
o In- en uitbreng van onroerende goederen (belasten als VAA)
o Waardering vruchtgebruik
Jaarrekening van beursgenoteerde bedrijven
o GVV: 4 keer per jaar
Controletaxatie
o Prijsbewimpeling
Bij gerechtelijke geschillen of juridische problemen
Bij huurprijsherziening
o 20% of 15% stijging of daling ten gevolge van nieuwe omstandigheden
2. Beroep van taxateur
,Vastgoedmakelaar
Beschermde titel
Waardevolle marktkennis
Concurrentie
o Prijszetting (appraisal)
o Gratis?
o Informatieplicht
Tuchtprocedures BIV → contractueel verantwoordelijk
“De vastgoedmakelaar begaat een zware contractuele fout
wanneer hij een verkoopopdracht aanvaardt waarvan de
vraagprijs niet realistisch is en hij hiervan de opdrachtgevers niet
informeert.”
Taxatie-afdeling los van makelaarsafdeling
Landmeter-expert
Terreinen afpalen, grenserkenning, …
Beschermde titel
Vroeger: nalatenschappen, openbare besturen
Ook makelaarsactiviteiten. Schatting nooit gratis.
De vastgoedexpert en schatter-expert
Kamer van Vastgoed-Experten (Kavex)
o Beroepsvereniging
o Geen titelbescherming
Schatter-expert: decreet Vlabel
o Het schattingsverslag moet opgesteld zijn door een Vlabel erkende
schatter-expert
o De schatting wordt degelijk gemotiveerd in een deskundig verslag dat
voldoet aan de wettelijke voorwaarden qua opbouw en inhoud
o Dat verslag wordt toegevoegd aan de aangifte nalatenschap
Online ‘taxateurs’
, Computermodel
Immoprice, Realo, Immoweb, Zimmo, …
“Online schattingen kunnen tot 20 procent afwijken van verkoopprijs”
Andere beroepspartijen
Architect (kostenbenadering)
Notaris
Financiële instellingen
Interne taxateurs (Cushman & Wakefield, CBRE)
…
3. Taxatieproces: opdrachtgever
Formuleren van de opdracht
Informatiebron (opgepast met aannames)
4. Grondslagen van taxatieleer
a. Geschiedenis van de prijsvorming
Klassieke denken
1775-1850: grondslagen voor waardeleer of waardetheorie
Klassieke economen zoals Adam Smith
Vraag en aanbod automatisch naar een evenwicht
o Invisible hand, geen overheidsinterventie
Waarde = arbeidskosten, later productiekosten (kostprijswaarde)
o Objectieve waardeleer
Aanbodkant van de economie
Neo-klassieke denken
1870: Oostenrijkse School
Alfred Marshall
Vraagkant van de economie
Prijs wordt verklaard uit het nut van het goed of
dienst
o Subjectieve waardeleer
1900: combinatie (grens)nut en (grens)kosten
o School van Cambridge
Neo-institutioneel denken
Economische veronderstellingen (neo)klassieken
o Actoren handelen rationeel en zijn volledig geïnformeerd
Handelen volledig objectief zonder subjectiviteit
o V&A bewegen naar een evenwicht
o Perfecte markt met volkomen concurrentie
Realiteit
o Geen of onvolledige kennis (!)
o Irrationeel en onvoorzichtig
o Financiering bepaalt bestedingsruimte
o Overheidsoptreden (subsidies, belastingen, maximumprijzen, …)
Werking van het gehele economische systeem
Markten en overheden falen
Hoofdstuk 1: Institutionele context
1. Doel van de taxatieopdracht
Waarom?
Basis voor latere beslissing – schakel in het besluitvormingsproces v/d
opdrachtgever
Second opinion
Als verplichting
Aankoop en verkoop
Op basis van waardering met kennis van zaken handelen
Is de vraagprijs redelijk en aanvaardbaar
o Prijsvork en relatie met marktprijzen = prijszetting
o Beperkte schattingsmethodes
o Uitgebreid schattingsverslag
o Deontologie
Schattingsverslagen i.k.v transacties door gemeenten, provincies,
gemeentelijke en provinciale verzelfstandige agentschappen, OCMW’s en sociale
woonorganisaties:
< 2 jaar
Min.- en maxwaarde, apply or explain
Toekennen van krediet door de bank
Bepalen van de waarde met het oog op toekennen van lening
o Loondienst, zelfstandig of losse medewerker
o Gedwongen verkoopwaarde
,Ruiling
Verschil in waarde (opleg/aftrek)
Projectontwikkelaars (fiscaal voordeel)
Ruilrecht shm’s
o Gelijkwaardig indien niet meer dan ¼ prijsverschil
Enkel registratierecht op hoogste waarde!
Aangifte in nalatenschap
Grondslag voor erfbelasting
Waardeoordeel van taxateur niet bindend voor administratie
→ schatter-expert (kwaliteitscharter))
Gratis schatting obv econometrisch model = bindend, maar beroep mogelijk
Tekortschatting bij verschil van 10% of meer
Verkoop 2 jaar na aangifte
Regularisatie mogelijk
Onteigening
Gedwongen eigendomsontzettingen genomen vanuit algemeen belang
o Grondwettelijk verankerd
o Onteigeningsvergoeding: venale waarde + vergoedingen uit rechtspraak
(wederbeleggingsvergoeding)
o In der minne
o Gerechtelijke onteigeningsprocedure
Planschade bepalen
≠ onteigeningen tot algemeen nut
o Billijke en voorafgaandelijke vergoeding
Instrumentendecreet van de Vlaamse regering
o “betonstop” of “bouwshift”
Schadevergoeding door bestemmingswijziging
o Schade moet ontstaan binnen de 5 jaar na bestemmingswijziging!
o Vroeger: 80% van de waardevermindering (start: geïndexeerde
oorspronkelijke verwervingsprijs)
o Nu: voorstel goedgekeurd om 100% te vergoeden
Doel van de taxatieopdracht
Verdeling
Afsluiten van verzekeringspolis en na schadegevallen
o Nieuwbouwwaarde en/of werkelijke waarde
Bij vennootschappen
o In- en uitbreng van onroerende goederen (belasten als VAA)
o Waardering vruchtgebruik
Jaarrekening van beursgenoteerde bedrijven
o GVV: 4 keer per jaar
Controletaxatie
o Prijsbewimpeling
Bij gerechtelijke geschillen of juridische problemen
Bij huurprijsherziening
o 20% of 15% stijging of daling ten gevolge van nieuwe omstandigheden
2. Beroep van taxateur
,Vastgoedmakelaar
Beschermde titel
Waardevolle marktkennis
Concurrentie
o Prijszetting (appraisal)
o Gratis?
o Informatieplicht
Tuchtprocedures BIV → contractueel verantwoordelijk
“De vastgoedmakelaar begaat een zware contractuele fout
wanneer hij een verkoopopdracht aanvaardt waarvan de
vraagprijs niet realistisch is en hij hiervan de opdrachtgevers niet
informeert.”
Taxatie-afdeling los van makelaarsafdeling
Landmeter-expert
Terreinen afpalen, grenserkenning, …
Beschermde titel
Vroeger: nalatenschappen, openbare besturen
Ook makelaarsactiviteiten. Schatting nooit gratis.
De vastgoedexpert en schatter-expert
Kamer van Vastgoed-Experten (Kavex)
o Beroepsvereniging
o Geen titelbescherming
Schatter-expert: decreet Vlabel
o Het schattingsverslag moet opgesteld zijn door een Vlabel erkende
schatter-expert
o De schatting wordt degelijk gemotiveerd in een deskundig verslag dat
voldoet aan de wettelijke voorwaarden qua opbouw en inhoud
o Dat verslag wordt toegevoegd aan de aangifte nalatenschap
Online ‘taxateurs’
, Computermodel
Immoprice, Realo, Immoweb, Zimmo, …
“Online schattingen kunnen tot 20 procent afwijken van verkoopprijs”
Andere beroepspartijen
Architect (kostenbenadering)
Notaris
Financiële instellingen
Interne taxateurs (Cushman & Wakefield, CBRE)
…
3. Taxatieproces: opdrachtgever
Formuleren van de opdracht
Informatiebron (opgepast met aannames)
4. Grondslagen van taxatieleer
a. Geschiedenis van de prijsvorming
Klassieke denken
1775-1850: grondslagen voor waardeleer of waardetheorie
Klassieke economen zoals Adam Smith
Vraag en aanbod automatisch naar een evenwicht
o Invisible hand, geen overheidsinterventie
Waarde = arbeidskosten, later productiekosten (kostprijswaarde)
o Objectieve waardeleer
Aanbodkant van de economie
Neo-klassieke denken
1870: Oostenrijkse School
Alfred Marshall
Vraagkant van de economie
Prijs wordt verklaard uit het nut van het goed of
dienst
o Subjectieve waardeleer
1900: combinatie (grens)nut en (grens)kosten
o School van Cambridge
Neo-institutioneel denken
Economische veronderstellingen (neo)klassieken
o Actoren handelen rationeel en zijn volledig geïnformeerd
Handelen volledig objectief zonder subjectiviteit
o V&A bewegen naar een evenwicht
o Perfecte markt met volkomen concurrentie
Realiteit
o Geen of onvolledige kennis (!)
o Irrationeel en onvoorzichtig
o Financiering bepaalt bestedingsruimte
o Overheidsoptreden (subsidies, belastingen, maximumprijzen, …)
Werking van het gehele economische systeem
Markten en overheden falen