Medische bacteriologie: samenvatting theorie
HOOFDSTUK 4: BIOCHEMISCHE IDENTIFICATIEMETHODEN
BIOCHEMISCHE TESTEN IN EEN STRATEGIE
Een medisch staal wordt op de afdeling bacteriologie onderzocht
Doel:
- Identificatie van de bacteriële ziektekiem
- Bepaling van werkzame antibiotica (antibiogram)
Hoe:
- Kweek: reincultuur bereiden (objectieve kenmerken)
- Biochemische testen op kolonie of MALDI-TOF
Biochemische testen à identificatie van een onbekende kiem (fenotypische methoden!)
PRIMAIRE KENMERKEN
Kenmerken die reeds van bij de isolatie op de isolatieplaat opgemerkt of opgespoord kunnen worden 5binnen
de 24u na enting van het staal). Er is geen 2e incubatie vereist.
- Op primaire plaat
o Objectieve kenmerken
§ Kleur
§ Groei/geen groei
§ Hemolyse
o Subjectieve kenmerken
§ Uitzicht kolonie
§ Geur
o Gram-kleuring
o Snelle testen
MORFOLOGISCHE KENMERKEN
Morfologie van kolonies à macroscopisch Morfologie van bacteriële cellen à microscopisch
- Kleur - Vorm, grootte cellen, ligging
- Grootte - Gram +, Gram -, zuurvast
- Type (R, S, D, M) - Sporen (vooral in oudere culturen) + ligging
28
, Medische bacteriologie: samenvatting theorie
GROEIVOORWAARDEN
Omgevingsfactoren
Men neemt waar onder welke omstandigheden (aëroob/anaëroob/verhoogde CO2-spanning) de bacterie groeit
of niet groeit
Temperatuurtolerantie
De meeste bacteriën groeien goed bij 36°C
Dimorfisme
- 36°C mucoïde gistvorm
- 25°C pluizige schimmel
Zouttolerantie en zoutdependentie
Zouttolerantie test = een test om na te gaan of het isolaat kan groeien in hoge zout concentraties. Wordt gebruikt
om een onderscheid te maken tussen:
- Enterokokken (Gram+) (zouttolerant)
- Niet-enterokokken (Gram-)
Test medium is Heart Brain Infusion broth bevattende 6,5% NaCl en kleine hoeveelheid glucose.
Negatief Positief
- Geen troebeling - Zichtbare troebeling
- Niet-enterokokken - Enterokokken
- Geen groei in zout - Groei in zout
Galtolerantie en galstimulatie
McConkey bevat galzouten en is dan ook een selectieve bodem voor Gram - Enterobacteriaceae (commensalen
die de darm overleven), zo ook HEA
GEVOELIGHEID VOOR CHEMISCHE STOFFEN EN ANTIBIOTICA
Antibiotica
- Bacitracine
- Novobiocine
- Colistine
- Erythromycine
- Optochine
- Kaliumtelluriet
- Briljantgroen
29
HOOFDSTUK 4: BIOCHEMISCHE IDENTIFICATIEMETHODEN
BIOCHEMISCHE TESTEN IN EEN STRATEGIE
Een medisch staal wordt op de afdeling bacteriologie onderzocht
Doel:
- Identificatie van de bacteriële ziektekiem
- Bepaling van werkzame antibiotica (antibiogram)
Hoe:
- Kweek: reincultuur bereiden (objectieve kenmerken)
- Biochemische testen op kolonie of MALDI-TOF
Biochemische testen à identificatie van een onbekende kiem (fenotypische methoden!)
PRIMAIRE KENMERKEN
Kenmerken die reeds van bij de isolatie op de isolatieplaat opgemerkt of opgespoord kunnen worden 5binnen
de 24u na enting van het staal). Er is geen 2e incubatie vereist.
- Op primaire plaat
o Objectieve kenmerken
§ Kleur
§ Groei/geen groei
§ Hemolyse
o Subjectieve kenmerken
§ Uitzicht kolonie
§ Geur
o Gram-kleuring
o Snelle testen
MORFOLOGISCHE KENMERKEN
Morfologie van kolonies à macroscopisch Morfologie van bacteriële cellen à microscopisch
- Kleur - Vorm, grootte cellen, ligging
- Grootte - Gram +, Gram -, zuurvast
- Type (R, S, D, M) - Sporen (vooral in oudere culturen) + ligging
28
, Medische bacteriologie: samenvatting theorie
GROEIVOORWAARDEN
Omgevingsfactoren
Men neemt waar onder welke omstandigheden (aëroob/anaëroob/verhoogde CO2-spanning) de bacterie groeit
of niet groeit
Temperatuurtolerantie
De meeste bacteriën groeien goed bij 36°C
Dimorfisme
- 36°C mucoïde gistvorm
- 25°C pluizige schimmel
Zouttolerantie en zoutdependentie
Zouttolerantie test = een test om na te gaan of het isolaat kan groeien in hoge zout concentraties. Wordt gebruikt
om een onderscheid te maken tussen:
- Enterokokken (Gram+) (zouttolerant)
- Niet-enterokokken (Gram-)
Test medium is Heart Brain Infusion broth bevattende 6,5% NaCl en kleine hoeveelheid glucose.
Negatief Positief
- Geen troebeling - Zichtbare troebeling
- Niet-enterokokken - Enterokokken
- Geen groei in zout - Groei in zout
Galtolerantie en galstimulatie
McConkey bevat galzouten en is dan ook een selectieve bodem voor Gram - Enterobacteriaceae (commensalen
die de darm overleven), zo ook HEA
GEVOELIGHEID VOOR CHEMISCHE STOFFEN EN ANTIBIOTICA
Antibiotica
- Bacitracine
- Novobiocine
- Colistine
- Erythromycine
- Optochine
- Kaliumtelluriet
- Briljantgroen
29
