Samenvatting Suïcidepreventie - David De Clercq

David De Clercq




SUÏCIDEPREVENTIE
1. SUÏCID ALITEIT – SUÏCIDE

 ernstig en complex volksgezondheidsprobleem wat veel persoonlijk leed en hoge maatschappelijke
kosten met zich meebrengt

Om de hoge cijfers in Vlaanderen terug te dringen werd een tweede Vlaamse Actieplan
Suïcidepreventie (VAS) gelanceerd waarin suïcidaliteit vanuit een brede invalshoek wordt benaderd.

1.1 PREVALENTIE


1.1.1 CIJFERS IN VLAANDEREN

- Gemiddeld 3 personen overlijden per dag
 suïcidecijfer ligt 1,5 keer hoger dan het EU-gemiddelde
- 28 suïcidepogingen per dag
- 13% van de Vlamingen van 15 jaar en ouder hebben ooit suïcide overwogen
- Mannen tussen 20 en 59 jaar  hoogst suïcide-incidentie

1.2 DEFINITIES


1.2.1 DEFINITIE SUÏCIDE

= een daad met dodelijke afloop die de overledene in de wetenschap of de verwachting van een
potentiële dodelijke afloop heeft geïnitieerd en uitgevoerd met als doel gewenste veranderingen te
bewerkstelligen

Zelfdoding, suïcide en zelfmoord  zelfde betekenis maar ‘zelfmoord’ klinkt veroordelend


1.2.2 DEFINITIE SUÏC IDEPOGING

= een niet-habitueel gedrag zonder dodelijke afloop dat de persoon initieert en uitvoert met de
verwachting of het risico om te overlijden of lichamelijke schade te veroorzaken met als doel gewenste
veranderingen te bewerkstelligen. Het is geen habitueel gedrag en verschilt dus van automutilatie.


1.2.3 SUÏCIDAAL GEDRAG OF SUÏCIDALITEIT

= het geheel van gedachten (vaag tot concrete plannen), voorbereidende handelingen,
suïcidepogingen en suïcide

 de term verwijst naar zowel handelingen als naar gedachten!

Suïcidegedachten: het actief denken aan of overwegen van suïcide of een suïcidepoging als gedrag
om ervaren problemen te verminderen of op te lossen

Suïcidevoorbereiding: het stellen van concrete handelingen ter realisatie van een
zelfmoordgedachte

, David De Clercq

1.3 SUÏCIDAAL PROCES




I. Het suïcidaal proces begint met (vage)
suïcidegedachten (vb. hoe zou het zijn als ik dood was?)
II. Daarna worden deze gedachten omgezet in een suïcidewens (vb. ik wil er niet meer zijn; ik
wil dood)
III. Nog een stap verder in dit proces heb je de suïcidedreiging of het suïcideplan (vb. ik ga
suïcide plegen door vanavond pillen te nemen). De plannen en gedachten worden concreter
en de kans op een suïcide(poging) neemt toe.

 deze eerste fasen duiden we aan met suïcidale ideatie: het zijn gedachten en plannen die
zich in het hoofd van de suïcidale persoon afspelen. Er zijn nog geen duidelijk zichtbare
suïcidegedragingen. Tijdens deze suïcidale ideatie zijn signalen door de omgeving heel
moeilijk waar te nemen.

IV. Pas in een volgende fase van het proces gaat de persoon over tot een suïcide(poging). Nu
zijn de gedragingen zichtbaar en makkelijker waar te nemen door de omgeving.

Zo’n poging gebeurt zelden impulsief! Vaak is er een hele periode aan vooraf gegaan…
De eerste gedachten kunnen verdwijnen na een tijdje, maar ook opnieuw opduiken bij een
nieuwe confrontatie met stresserende of moeilijke gebeurtenissen. Suïcidaliteit wordt bijgevolg
beschouwd als een proces en niet zozeer als een toestand.




Vaak zijn
suïcidale gedachten of
plannen niet zichtbaar voor
de omgeving, maar de meeste suïcidale personen geven wel signalen van hun suïcidaliteit  onder
de stippellijn. Het suïcidaal proces kan op een bepaald moment zichtbaar worden voor de omgeving
wanneer componenten aanwezig zijn zoals suïcidale communicatie en suïcidaal gedrag, met andere
woorden wanneer de persoon uiting geeft aan zijn gedachten en plannen of wanneer hij een poging