Geschiedenis 2: Klassieke oudheid - Romeinen
,H1 Verantwoording _______________________________________________________ 3
1.1 De klassieke oudheid (Rome) in historisch perspectief _______________________________ 3
1.2 De klassieke oudheid (Rome) in dit opleidingsonderdeel______________________________ 7
H2 Rome: de vorming van een grootrijk_______________________________________ 8
2.1 De onuitstaanbare opmars van de Romeinen _______________________________________ 8
2.2 De verklaring van de Romeinen _________________________________________________ 10
2.3 De reële historische factoren ___________________________________________________ 13
H3 De economie van het Romeinse grootrijk __________________________________ 20
3.1 De mediterrane wereld vóór de Romeinse expansie ________________________________ 20
3.2 De grootstad Rome in het centrum van de grootrijkeconomie ________________________ 21
3.3 Midden-Italië in de grootrijkeconomie ___________________________________________ 30
3.4 De provincies in de Romeinse grootrijkeconomie ___________________________________ 33
H4 De cultuur van het Romeinse grootrijk ____________________________________ 37
4.1 Cultuurverspreiding versus cultuurvermenging ____________________________________ 37
4.2 De Romeinse religie __________________________________________________________ 38
4.3 De Romeinse geletterde cultuur onder Griekse invloed ______________________________ 45
4.4 De Romeinse architectuur _____________________________________________________ 48
4.5 Beeldhouwkunst _____________________________________________________________ 56
4.6 Culturele romanisering buiten Rome _____________________________________________ 60
H5 De politiek van het Romeinse grootrijk____________________________________ 63
5.1 Perspectieven op de Romeinse politiek ___________________________________________ 63
5.2 Het beperkte terrein van de Romeinse politieke macht ______________________________ 64
5.3 De organisatie van de Romeinse publieke macht in de republiek ______________________ 68
5.4 De politieke gevolgen van Romeinse expansie _____________________________________ 78
5.5 De weg naar de alleenheerschappij ______________________________________________ 82
5.6 De organisatie van de Romeinse publieke macht in de keizertijd ______________________ 87
2
,H1 Verantwoording
Syllabus p9-16 + p102
1.1 De klassieke oudheid (Rome) in historisch perspectief
Klassieke oudheid: 800 v.C. – 500 n.C.
è “Hoogstaande beschaving”
Periode met veel (geschreven) bronnen:
• Geeft een kijk op gedachten, organisatie, opvattingen, …
è Mensen die de Romeinse of Griekse samenleving niet deelden waren barbaren en inferieur
3de - 6de eeuw:
Continuïteit Discontinuïteit
(onder invloed van het christendom)
• Taal • Politiek
(Latijn is de ‘ligua franca’)
• Cultuur • Economie
3
, 15de - 16de eeuw
Heropleving van de belangstelling:
Humanisme (politiek)
(= geestelijke beweging in de 14de-16de eeuw die vooral de
hernieuwde studie van de klassieken betrof)
• De Romeinsen oudheid (en langs die weg ook de Griekse erfenis) was de inspiratiebron
Renaissance (cultureel)
• Kunstenaar zochten actief naar resten uit klassieke oudheid (ter inspiratie)
17de - 18de eeuw
Absolutisme (politiek)
• Ambitieuze vorsten spiegelden zich graag aan Griekse en Romeinse veldheren die hun rijk
vergroot en met sterke hand bestuurd hadden
• Bewondering imperialistische prestaties
Classicisme (cultureel) (17de – 19de eeuw)
• Navolging van de Grieks-Romeinse oudheid in kunst en letteren
4
,H1 Verantwoording _______________________________________________________ 3
1.1 De klassieke oudheid (Rome) in historisch perspectief _______________________________ 3
1.2 De klassieke oudheid (Rome) in dit opleidingsonderdeel______________________________ 7
H2 Rome: de vorming van een grootrijk_______________________________________ 8
2.1 De onuitstaanbare opmars van de Romeinen _______________________________________ 8
2.2 De verklaring van de Romeinen _________________________________________________ 10
2.3 De reële historische factoren ___________________________________________________ 13
H3 De economie van het Romeinse grootrijk __________________________________ 20
3.1 De mediterrane wereld vóór de Romeinse expansie ________________________________ 20
3.2 De grootstad Rome in het centrum van de grootrijkeconomie ________________________ 21
3.3 Midden-Italië in de grootrijkeconomie ___________________________________________ 30
3.4 De provincies in de Romeinse grootrijkeconomie ___________________________________ 33
H4 De cultuur van het Romeinse grootrijk ____________________________________ 37
4.1 Cultuurverspreiding versus cultuurvermenging ____________________________________ 37
4.2 De Romeinse religie __________________________________________________________ 38
4.3 De Romeinse geletterde cultuur onder Griekse invloed ______________________________ 45
4.4 De Romeinse architectuur _____________________________________________________ 48
4.5 Beeldhouwkunst _____________________________________________________________ 56
4.6 Culturele romanisering buiten Rome _____________________________________________ 60
H5 De politiek van het Romeinse grootrijk____________________________________ 63
5.1 Perspectieven op de Romeinse politiek ___________________________________________ 63
5.2 Het beperkte terrein van de Romeinse politieke macht ______________________________ 64
5.3 De organisatie van de Romeinse publieke macht in de republiek ______________________ 68
5.4 De politieke gevolgen van Romeinse expansie _____________________________________ 78
5.5 De weg naar de alleenheerschappij ______________________________________________ 82
5.6 De organisatie van de Romeinse publieke macht in de keizertijd ______________________ 87
2
,H1 Verantwoording
Syllabus p9-16 + p102
1.1 De klassieke oudheid (Rome) in historisch perspectief
Klassieke oudheid: 800 v.C. – 500 n.C.
è “Hoogstaande beschaving”
Periode met veel (geschreven) bronnen:
• Geeft een kijk op gedachten, organisatie, opvattingen, …
è Mensen die de Romeinse of Griekse samenleving niet deelden waren barbaren en inferieur
3de - 6de eeuw:
Continuïteit Discontinuïteit
(onder invloed van het christendom)
• Taal • Politiek
(Latijn is de ‘ligua franca’)
• Cultuur • Economie
3
, 15de - 16de eeuw
Heropleving van de belangstelling:
Humanisme (politiek)
(= geestelijke beweging in de 14de-16de eeuw die vooral de
hernieuwde studie van de klassieken betrof)
• De Romeinsen oudheid (en langs die weg ook de Griekse erfenis) was de inspiratiebron
Renaissance (cultureel)
• Kunstenaar zochten actief naar resten uit klassieke oudheid (ter inspiratie)
17de - 18de eeuw
Absolutisme (politiek)
• Ambitieuze vorsten spiegelden zich graag aan Griekse en Romeinse veldheren die hun rijk
vergroot en met sterke hand bestuurd hadden
• Bewondering imperialistische prestaties
Classicisme (cultureel) (17de – 19de eeuw)
• Navolging van de Grieks-Romeinse oudheid in kunst en letteren
4
