1
Arbeidsrecht: samenvatting
Inhoudsopgave
1. Inleiding.................................................................................................... 3
Wat is het arbeidsrecht?................................................................................................. 3
Bronnen van het arbeidsrecht........................................................................................3
2. Algemene bepalingen van de arbeidsovereenkomstenwet 3 juli 1978...........5
Begrippen....................................................................................................................... 5
Aangaan van een arbeidsovereenkomst.........................................................................7
Soorten arbeidsovereenkomsten....................................................................................8
Werving, selectie en gelijke behandeling......................................................................10
Taalgebruik en verjaring............................................................................................... 12
3. Inhoud van de arbeidsovereenkomst.........................................................13
Bedingen in de arbeidsovereenkomst...........................................................................13
4. Uitvoering van de arbeidsovereenkomst....................................................16
Verplichtingen van beide partijen.................................................................................16
Privacy van de werknemers..........................................................................................20
Privacy als grondrecht............................................................................................... 20
Bescherming van persoonsgegevens........................................................................20
Internet en e-mail...................................................................................................... 22
Cameracontrole......................................................................................................... 23
Waarde van onrechtmatig verkregen bewijs.................................................................23
Verplichtingen van de werknemer................................................................................23
Verplichtingen van de werkgever..................................................................................24
Aansprakelijkheid van de partijen.................................................................................24
Oefeningen................................................................................................................... 25
5. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst en betaalde
feestdagen.................................................................................................. 27
Schorsing...................................................................................................................... 27
Oorzaken van schorsing van de arbeidsovereenkomst.................................................27
Overmacht................................................................................................................ 27
Het gewaarborgd dagloon......................................................................................... 27
Arbeidsongeschiktheid.............................................................................................. 28
Jaarlijkse vakantie..................................................................................................... 30
Zwangerschaps- en bevallingsrust............................................................................30
Oefeningen zwangerschap........................................................................................31
Kort verzuim.............................................................................................................. 33
Loopbaanonderbreking (thematische verloven) en tijdskrediet.................................34
,2
Verlof om dwingende reden.......................................................................................35
Andere schorsingen................................................................................................... 35
Samenloop arbeidsongeschiktheid en tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.....36
6. Einde van de arbeidsovereenkomst...........................................................36
Algemene (civielrechtelijke) wijzen van beëindiging.....................................................36
Wederzijdse toestemming............................................................................................ 36
Overmacht.................................................................................................................... 37
Ontbindend beding....................................................................................................... 37
Afloop van de termijn of voltooiing van het werk..........................................................38
Overlijden van een van de partijen...............................................................................39
Arbeidsrechtelijke wijzen van beëindiging: ontslag en opzeg.......................................39
Algemeen.................................................................................................................. 39
Opzeg........................................................................................................................ 40
Ontslagcompensatievergoeding...................................................................................45
Outplacement............................................................................................................... 45
Ontslag wegens dringende reden.................................................................................46
Motiveringsplicht van het ontslag en kennelijk onredelijk ontslag................................47
Onregelmatige beëindiging of verbreking van de arbeidsovereenkomst......................47
Bescherming tegen ontslag.......................................................................................... 48
Rechtsmisbruik bij ontslag............................................................................................ 49
Het ontslag van een arbeidsongeschikte werknemer...................................................49
7. Collectief arbeidsrecht..............................................................................49
Inleiding........................................................................................................................ 49
Sociaal organisatierecht............................................................................................... 51
Juridische aspecten................................................................................................... 51
Werknemersorganisties (vakbonden.........................................................................52
Werkgeversorganisaties............................................................................................ 53
Collectieve arbeidsovereenkomsten.............................................................................53
Overlegorganen op ondernemingsniveau.....................................................................55
Vakbondsafvaardiging (syndicale afvaardiging)........................................................55
Ondernemingsraad en Comité voor Preventie en Bescherming op het werk (comité
PBW).......................................................................................................................... 55
Het IPA en de loonnorm................................................................................................ 58
Collectieve conflicten.................................................................................................... 59
Collectieve conflicten en het recht op collectieve actie.............................................59
Juridische regeling van staking en uitsluiting............................................................59
Voorkomen en beëndigen van collectieve conflicten.................................................61
Proefexamen................................................................................................ 61
Vraag 1...................................................................................................................... 61
, 3
Vraag 2...................................................................................................................... 61
Vraag 3: Einde van de arbeidsovereenkomst............................................................62
Vraag 4 zwangerschap.............................................................................................. 63
1. Inleiding
Wat is het arbeidsrecht?
Arbeidsrecht vormt een onderdeel van de sociale wetgeving
Sociale wetgeving bestaat uit:
o Arbeidsrecht
o Sociaal zekerheidsrecht
Bijzonder doel van sociale wetgeving
o Bescherming van belangen van de werknemers
o Bevorderen van hun welzijn
Arbeidsrecht bescherming bieden tegen werkgever
Sociaal zekerheidsrecht menswaardig bestaan verzekeren
Let op!
o Arbeidsrecht niet relevant voor alle statuten
Werknemers arbeidsrecht
Zelfstandigen burgerlijk recht en ondernemingsrecht
Ambtenaren administratiefrecht
Bronnen van het arbeidsrecht
Internationaal
o Bilaterale verdragen
o Multilaterale verdragen
Denk aan de ilo (international labor organisation), evrm, esh (europees
sociaal handvest)
Nationaal
o Sociale grondrechten
Art. 23 gw.
Art. 27 gw.
o Sociale rechtsbronnen
De gekende (wetgeving, rechtspraak, rechtsleer, arb’s)
Collectieve arbeidsovereenkomsten
Overeenkomsten tussen wg’ers en wn’ers organisaties
Gewoonte
Moet vast – algemeen – bestendig zijn
Vast steeds hetzelfde voordeel toekennen
, 4
Algemeen voordeel wordt uitgekeerd aan alle werknemers
die zich in dezelfde situatie bevinden
Bestendig voordeel wordt gedurende voldoende lange tijd
toegekend
Voorbeelden
o Een eindejaarspremie wordt slechts toegekend aan de
helft van de werknemers.
Kunnen andere werknemers op basis van dit
gebruik ook eindejaarspremie afdwingen?
Zij hebben dan geen recht op premie want is
niet algemeen
o Een werkgever geeft gedurende 3 opeenvolgende jaren
naar aanleiding van sinterklaas een cadeaubon van fnac
aan al zijn werknemers.
Is de werkgever ook het vierde jaar gehouden
deze cadeaubon te geven?
Ja want dit is een gebruik die vast, bestendig en
algemeen is
o Conclusie: nationale regulering van het arbeidsrecht door:
Overheid: wet, kb, mb
Sociale partners: cao
Wg en wn: individuele. Arbeidsovereenksomt, arbeidsreglement en
gebruik
Hiërarchie der rechtsnormen volgens art. 51 cao-wet:
Arbeidsrecht: samenvatting
Inhoudsopgave
1. Inleiding.................................................................................................... 3
Wat is het arbeidsrecht?................................................................................................. 3
Bronnen van het arbeidsrecht........................................................................................3
2. Algemene bepalingen van de arbeidsovereenkomstenwet 3 juli 1978...........5
Begrippen....................................................................................................................... 5
Aangaan van een arbeidsovereenkomst.........................................................................7
Soorten arbeidsovereenkomsten....................................................................................8
Werving, selectie en gelijke behandeling......................................................................10
Taalgebruik en verjaring............................................................................................... 12
3. Inhoud van de arbeidsovereenkomst.........................................................13
Bedingen in de arbeidsovereenkomst...........................................................................13
4. Uitvoering van de arbeidsovereenkomst....................................................16
Verplichtingen van beide partijen.................................................................................16
Privacy van de werknemers..........................................................................................20
Privacy als grondrecht............................................................................................... 20
Bescherming van persoonsgegevens........................................................................20
Internet en e-mail...................................................................................................... 22
Cameracontrole......................................................................................................... 23
Waarde van onrechtmatig verkregen bewijs.................................................................23
Verplichtingen van de werknemer................................................................................23
Verplichtingen van de werkgever..................................................................................24
Aansprakelijkheid van de partijen.................................................................................24
Oefeningen................................................................................................................... 25
5. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst en betaalde
feestdagen.................................................................................................. 27
Schorsing...................................................................................................................... 27
Oorzaken van schorsing van de arbeidsovereenkomst.................................................27
Overmacht................................................................................................................ 27
Het gewaarborgd dagloon......................................................................................... 27
Arbeidsongeschiktheid.............................................................................................. 28
Jaarlijkse vakantie..................................................................................................... 30
Zwangerschaps- en bevallingsrust............................................................................30
Oefeningen zwangerschap........................................................................................31
Kort verzuim.............................................................................................................. 33
Loopbaanonderbreking (thematische verloven) en tijdskrediet.................................34
,2
Verlof om dwingende reden.......................................................................................35
Andere schorsingen................................................................................................... 35
Samenloop arbeidsongeschiktheid en tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.....36
6. Einde van de arbeidsovereenkomst...........................................................36
Algemene (civielrechtelijke) wijzen van beëindiging.....................................................36
Wederzijdse toestemming............................................................................................ 36
Overmacht.................................................................................................................... 37
Ontbindend beding....................................................................................................... 37
Afloop van de termijn of voltooiing van het werk..........................................................38
Overlijden van een van de partijen...............................................................................39
Arbeidsrechtelijke wijzen van beëindiging: ontslag en opzeg.......................................39
Algemeen.................................................................................................................. 39
Opzeg........................................................................................................................ 40
Ontslagcompensatievergoeding...................................................................................45
Outplacement............................................................................................................... 45
Ontslag wegens dringende reden.................................................................................46
Motiveringsplicht van het ontslag en kennelijk onredelijk ontslag................................47
Onregelmatige beëindiging of verbreking van de arbeidsovereenkomst......................47
Bescherming tegen ontslag.......................................................................................... 48
Rechtsmisbruik bij ontslag............................................................................................ 49
Het ontslag van een arbeidsongeschikte werknemer...................................................49
7. Collectief arbeidsrecht..............................................................................49
Inleiding........................................................................................................................ 49
Sociaal organisatierecht............................................................................................... 51
Juridische aspecten................................................................................................... 51
Werknemersorganisties (vakbonden.........................................................................52
Werkgeversorganisaties............................................................................................ 53
Collectieve arbeidsovereenkomsten.............................................................................53
Overlegorganen op ondernemingsniveau.....................................................................55
Vakbondsafvaardiging (syndicale afvaardiging)........................................................55
Ondernemingsraad en Comité voor Preventie en Bescherming op het werk (comité
PBW).......................................................................................................................... 55
Het IPA en de loonnorm................................................................................................ 58
Collectieve conflicten.................................................................................................... 59
Collectieve conflicten en het recht op collectieve actie.............................................59
Juridische regeling van staking en uitsluiting............................................................59
Voorkomen en beëndigen van collectieve conflicten.................................................61
Proefexamen................................................................................................ 61
Vraag 1...................................................................................................................... 61
, 3
Vraag 2...................................................................................................................... 61
Vraag 3: Einde van de arbeidsovereenkomst............................................................62
Vraag 4 zwangerschap.............................................................................................. 63
1. Inleiding
Wat is het arbeidsrecht?
Arbeidsrecht vormt een onderdeel van de sociale wetgeving
Sociale wetgeving bestaat uit:
o Arbeidsrecht
o Sociaal zekerheidsrecht
Bijzonder doel van sociale wetgeving
o Bescherming van belangen van de werknemers
o Bevorderen van hun welzijn
Arbeidsrecht bescherming bieden tegen werkgever
Sociaal zekerheidsrecht menswaardig bestaan verzekeren
Let op!
o Arbeidsrecht niet relevant voor alle statuten
Werknemers arbeidsrecht
Zelfstandigen burgerlijk recht en ondernemingsrecht
Ambtenaren administratiefrecht
Bronnen van het arbeidsrecht
Internationaal
o Bilaterale verdragen
o Multilaterale verdragen
Denk aan de ilo (international labor organisation), evrm, esh (europees
sociaal handvest)
Nationaal
o Sociale grondrechten
Art. 23 gw.
Art. 27 gw.
o Sociale rechtsbronnen
De gekende (wetgeving, rechtspraak, rechtsleer, arb’s)
Collectieve arbeidsovereenkomsten
Overeenkomsten tussen wg’ers en wn’ers organisaties
Gewoonte
Moet vast – algemeen – bestendig zijn
Vast steeds hetzelfde voordeel toekennen
, 4
Algemeen voordeel wordt uitgekeerd aan alle werknemers
die zich in dezelfde situatie bevinden
Bestendig voordeel wordt gedurende voldoende lange tijd
toegekend
Voorbeelden
o Een eindejaarspremie wordt slechts toegekend aan de
helft van de werknemers.
Kunnen andere werknemers op basis van dit
gebruik ook eindejaarspremie afdwingen?
Zij hebben dan geen recht op premie want is
niet algemeen
o Een werkgever geeft gedurende 3 opeenvolgende jaren
naar aanleiding van sinterklaas een cadeaubon van fnac
aan al zijn werknemers.
Is de werkgever ook het vierde jaar gehouden
deze cadeaubon te geven?
Ja want dit is een gebruik die vast, bestendig en
algemeen is
o Conclusie: nationale regulering van het arbeidsrecht door:
Overheid: wet, kb, mb
Sociale partners: cao
Wg en wn: individuele. Arbeidsovereenksomt, arbeidsreglement en
gebruik
Hiërarchie der rechtsnormen volgens art. 51 cao-wet:
