Construc)e Ruwbouw Vastgoed 2023 – 2024
Constructie Ruwbouw
Hoofdstuk 1: Voorbereidende werken
Het terrein
De ligging
• Bestemming van het terrein à bouwgrond: ja/nee?
• Geschikt voor bewoning à eengezinswoning: ja/nee?
• GrooHe van het terrein à vrijstaande woning/half open/gesloten
• Vorm van het terrein
• Rooilijn/bouwlijn/ bouwzone/bouwvrije zones
• Oriënta)e
• Nutsvoorzieningen: ja/nee?
• Erfdienstbaarheden: ja/nee?
• Overstromingsgevoeligheid: ja/nee?
àAntwoorden: technische dienst van de gemeente/stad, verkoper, immo-kantoor, notaris,
omwonenden, ...
De ondergrond
• Samenstelling van de grondlagen, draagvermogen van de ondergrond en
grondwaterstand bepalen het funderingssysteem en soms zelf de vorm
van het toekoms)g gebouw
o Kan oorzaak zijn van bouwschade
o Hoe bepalen?
§ Terreinverkenning
§ Bodemonderzoek
De terreinverkenning
• Tekenen van grondverschuivingen of sterke erosie
• Tekenen van plaatselijke verzakkingen
• Wijziging van het reliëf
• Aanduidingen omtrent aanwezigheid van aangevoerde grond
o Aanwezigheid ophopingen, storten van afval, ...
• Plotse wijzigingen van de aard van de grond
• Soorten bomen
o Hoogte, omtrek, staat, ...
• Sporen van oude waterloop
• Sporen van eventuele overstromingen
• Waterplanten
De grond
Vereenvoudigde classifica4e: Losse ßà rotsach4ge grond
Losse grond
• Kan doorgaans tss de vingers worden verbrokkeld en zonder voorafgaande verkleining
worden uitgegraven
• Wordt gekenmerkt door:
Elias Laurent 1
,Construc)e Ruwbouw Vastgoed 2023 – 2024
o Korrelsamenstelling, consistenAe (samenhang), gehalte aan organische en
kalkhoudende stoffen
• Soorten: aard – opdeling volgens grote granulaat
o Klei à <0.002mm
o Leem à 0.002 tot 0.06mm
o Zand à 0.06 tot 2mm
o Grind à 2 tot 60mm
o Keien à > 60mm
1. Volgens korrelsamenstelling
• Klei:
o Zacht en ve^g gevoel
o Klee_ aan de handen
o Droogt langzaam + blij_ lange )jd plas)sch
o Trage absorp)e water en opzwellen
o Barsten door de grote krimp na droging
• Leem:
o Ruw gevoel
o Knarsen tussen de tanden
o Absorbeert makkelijk water
o Glanzend uitzicht
• Zand:
o Zichtbaar met bloot oog
o Geen plas)citeit
o Geen cohesie
• Grind:
o Korrels hebben diameter van meer dan 2mm
• Brokken en keien
o Prak)jk à samengestelde mengsels
o Groter dan 60mm
2. Volgens consisten)e
• Onsamenhangende grond à grond uit zand en/of grind
• Samenhangende of cohesieve grond à grond uit leem en/of klei
3. Gehalte organische en kalkhoudende stoffen
• Organisch:
o Plantaardige afvalstoffen in ontbinding, donkerbruine kleur,
geur
o Indien groot gehalte aan organische stoffen à verdacht
funderingsgrond à mogelijk teveel waterabsorp)e à geen
funderingsgrond
• Kalkhoudend
o Zand + kalk = uitzicht van rotgrond (kalkzandsteen)
o Beperkte draagkracht, steeds plaatselijk
RotsachAge grond
• Sterkte = verbinding tussen fragmenten die blokken of banken vormen
• Verkleining nodig ifv uitgraving
• Kunnen verweren tot losse grond
• Gevaar = scheidingsvlakken breuk + verglijden
Elias Laurent 2
, Construc)e Ruwbouw Vastgoed 2023 – 2024
Basisbegrippen over grond
Fysische karakteris)eken
• Samenstelling = korrels + water + lucht (drijfzand)
• In bepaalde verhouding
o Verhouding = dichtheid vd grond
Mechanische karakteris)eken
• Inwendige wrijvingshoek: hoek waarlangs grond afschui_
• Cohesie of samenhang
• Samendrukbaarheid
o Gevolg à zeHen van een construc)e
(klei à zeer lange consolida)e)
(zand à snelle consolida)e)
Natuurlijk talud = de hoek waaronder ontgraven grond uit zichzelf blij_ staan
Draagvermogen van de grond
• Grond-mechanische proeven ter plaatse à bepaling grensdraagvermogen
o Grensdraagvermogen of evenwichtsvermogen = waarbij het bouwwerk wegzakt of
kantelt
o Vervormingsvermogen of vormverandering =
waarbij de ze^ng vh bouwwerk ontoelaatbaar
groot wordt of de vaste stand ten opzicht vd
omgeving niet voldoende gewaarborgd is
• Grensdraagvermogen is ahankelijk van:
o Natuurlijk druk, afme)ngen vd fundering,
cohesie vd betrokken lagen, inwendige
wrijvingshoek + samendrukbaarheid vd lagen,
volumegewicht vd lagen en de grondwaterstand
• Het toelaatbare draagvermogen = grensdraagvermogen
verminderd met veiligheidsfactor 2 of 3
Grondwater, onderscheid tussen;
• Capillair water = opsAjgend water à water s)jgt boven niveau frea)sch oppervlak
• Pendulair water à in bovenste laag grond, ten gevolge van doorzakkend hemelwater
• FreaAsch water/freaAsch vlak à hoogste stand: na winter / laagste stand: na zomer
• UiMredend grondwater à bij hellingen en puHen loopt grondwater uit hoger gelegen delen
àVan belang bij constucite van kelders om stand van grondwater te kennen !!!
Besluit:
• Rotsgesteente = uitstekende bouwgrond bij voldoende dikte
Goed • Zand en grindgronden = goede bouwgronden indien voldoende dik en homogeen, grof zand
hee_ meer draagkracht dan fijn zand, drijfzand is NIET geschikt
• Klei en leegronden = ma)g tot goede bouwgrond bij voldoende dikte, ze^ngsverschijnselen
kunnen zich voordoen
• Veengronden = ongeschikt voor fundering: er moet gezocht worden naar meer
draagkrach)ge onderliggende lagen
Slecht
• Ophopingen = de aard vh materiaal en de graad vd verdichitng zijn van belang,
ophopingsgrond is weinig betrouwbare funderingsgrond die doorgaans een grondige studie
en bijzondere oplossing vereist
• Teelaarde = ongeschikt als funderingsbodem en moet afgegraven worden
Elias Laurent 3
, Construc)e Ruwbouw Vastgoed 2023 – 2024
Grondonderzoek
Waarom noodzakelijk?
• Nu veel sneller gebouwd als vroeger à grond hee_ geen Ajd om te consolideren/
verstevigen
• Er wordt gebouwd met veel grotere overspanningen à grotere geconcentreerde belasAng
op de grond
• Veel minder goede bouwgronden
• Veel schadegevallen wegens slecht ontworpen fundering
• Stabiliteitsingenieur is anders niet verzekerd
Hoe onderzoeken?
• Terreinverkenning
• Bodemonderzoek door gespecialiseerd labo
o De aard, de dikte en het verloop vd verschillende grondlagen
o De diepte vh grondwater
o Bepaling vd mechanische eigenschappen
Verschillende methodes van grondonderzoek
• Put graven
o Oude methode voor samenstelling grond in puntwand
o Nu wel nog voor nazicht van grondwaterpeil
• Slagsondering à dynamische sonderingen
o Een conus (kegel) wordt in de grond geklopt
o Aantal slagen voor bepaalde indringen wordt geteld
§ Hoe meer slagen, hoe beter de grond
o Wordt gebruikt in wegenbouw, voor de controle vd verdich)ng van aanvullingen en
het onderzoeken van lokale oppervlakkige heterogeniteiten
• Diepsondering
o Sta)sche sondering à meest gebruikt voor bepaling van
grensdraagvermogen
o Buis in buis
§ Binnenste buis onderaan met kegelvormige punt
§ Mantelbuis rust op kegel
§ Ze worden samen in grond geperst (stukken van 1m)
à weerstand wordt gemeten
o = druk op kegel (conusweerstand) + wrijving op mantelbuis =
mantelwrijving
o Middelzware sondering = 25/50 kN
o Diepsondering = 100kN of 200kN
o Na elk meetmoment (1m) à binnenste buis met kegel wordt
afzonderlijk ingedrukt
= conusweerstand of stuit
Prijzen
• Voor sondering van 10 ton, zonder voorzorgen
o Voorstel voor 4 punten
§ = 430€
o Voorstel voor 10 punten
§ = 1015€
Elias Laurent 4
Constructie Ruwbouw
Hoofdstuk 1: Voorbereidende werken
Het terrein
De ligging
• Bestemming van het terrein à bouwgrond: ja/nee?
• Geschikt voor bewoning à eengezinswoning: ja/nee?
• GrooHe van het terrein à vrijstaande woning/half open/gesloten
• Vorm van het terrein
• Rooilijn/bouwlijn/ bouwzone/bouwvrije zones
• Oriënta)e
• Nutsvoorzieningen: ja/nee?
• Erfdienstbaarheden: ja/nee?
• Overstromingsgevoeligheid: ja/nee?
àAntwoorden: technische dienst van de gemeente/stad, verkoper, immo-kantoor, notaris,
omwonenden, ...
De ondergrond
• Samenstelling van de grondlagen, draagvermogen van de ondergrond en
grondwaterstand bepalen het funderingssysteem en soms zelf de vorm
van het toekoms)g gebouw
o Kan oorzaak zijn van bouwschade
o Hoe bepalen?
§ Terreinverkenning
§ Bodemonderzoek
De terreinverkenning
• Tekenen van grondverschuivingen of sterke erosie
• Tekenen van plaatselijke verzakkingen
• Wijziging van het reliëf
• Aanduidingen omtrent aanwezigheid van aangevoerde grond
o Aanwezigheid ophopingen, storten van afval, ...
• Plotse wijzigingen van de aard van de grond
• Soorten bomen
o Hoogte, omtrek, staat, ...
• Sporen van oude waterloop
• Sporen van eventuele overstromingen
• Waterplanten
De grond
Vereenvoudigde classifica4e: Losse ßà rotsach4ge grond
Losse grond
• Kan doorgaans tss de vingers worden verbrokkeld en zonder voorafgaande verkleining
worden uitgegraven
• Wordt gekenmerkt door:
Elias Laurent 1
,Construc)e Ruwbouw Vastgoed 2023 – 2024
o Korrelsamenstelling, consistenAe (samenhang), gehalte aan organische en
kalkhoudende stoffen
• Soorten: aard – opdeling volgens grote granulaat
o Klei à <0.002mm
o Leem à 0.002 tot 0.06mm
o Zand à 0.06 tot 2mm
o Grind à 2 tot 60mm
o Keien à > 60mm
1. Volgens korrelsamenstelling
• Klei:
o Zacht en ve^g gevoel
o Klee_ aan de handen
o Droogt langzaam + blij_ lange )jd plas)sch
o Trage absorp)e water en opzwellen
o Barsten door de grote krimp na droging
• Leem:
o Ruw gevoel
o Knarsen tussen de tanden
o Absorbeert makkelijk water
o Glanzend uitzicht
• Zand:
o Zichtbaar met bloot oog
o Geen plas)citeit
o Geen cohesie
• Grind:
o Korrels hebben diameter van meer dan 2mm
• Brokken en keien
o Prak)jk à samengestelde mengsels
o Groter dan 60mm
2. Volgens consisten)e
• Onsamenhangende grond à grond uit zand en/of grind
• Samenhangende of cohesieve grond à grond uit leem en/of klei
3. Gehalte organische en kalkhoudende stoffen
• Organisch:
o Plantaardige afvalstoffen in ontbinding, donkerbruine kleur,
geur
o Indien groot gehalte aan organische stoffen à verdacht
funderingsgrond à mogelijk teveel waterabsorp)e à geen
funderingsgrond
• Kalkhoudend
o Zand + kalk = uitzicht van rotgrond (kalkzandsteen)
o Beperkte draagkracht, steeds plaatselijk
RotsachAge grond
• Sterkte = verbinding tussen fragmenten die blokken of banken vormen
• Verkleining nodig ifv uitgraving
• Kunnen verweren tot losse grond
• Gevaar = scheidingsvlakken breuk + verglijden
Elias Laurent 2
, Construc)e Ruwbouw Vastgoed 2023 – 2024
Basisbegrippen over grond
Fysische karakteris)eken
• Samenstelling = korrels + water + lucht (drijfzand)
• In bepaalde verhouding
o Verhouding = dichtheid vd grond
Mechanische karakteris)eken
• Inwendige wrijvingshoek: hoek waarlangs grond afschui_
• Cohesie of samenhang
• Samendrukbaarheid
o Gevolg à zeHen van een construc)e
(klei à zeer lange consolida)e)
(zand à snelle consolida)e)
Natuurlijk talud = de hoek waaronder ontgraven grond uit zichzelf blij_ staan
Draagvermogen van de grond
• Grond-mechanische proeven ter plaatse à bepaling grensdraagvermogen
o Grensdraagvermogen of evenwichtsvermogen = waarbij het bouwwerk wegzakt of
kantelt
o Vervormingsvermogen of vormverandering =
waarbij de ze^ng vh bouwwerk ontoelaatbaar
groot wordt of de vaste stand ten opzicht vd
omgeving niet voldoende gewaarborgd is
• Grensdraagvermogen is ahankelijk van:
o Natuurlijk druk, afme)ngen vd fundering,
cohesie vd betrokken lagen, inwendige
wrijvingshoek + samendrukbaarheid vd lagen,
volumegewicht vd lagen en de grondwaterstand
• Het toelaatbare draagvermogen = grensdraagvermogen
verminderd met veiligheidsfactor 2 of 3
Grondwater, onderscheid tussen;
• Capillair water = opsAjgend water à water s)jgt boven niveau frea)sch oppervlak
• Pendulair water à in bovenste laag grond, ten gevolge van doorzakkend hemelwater
• FreaAsch water/freaAsch vlak à hoogste stand: na winter / laagste stand: na zomer
• UiMredend grondwater à bij hellingen en puHen loopt grondwater uit hoger gelegen delen
àVan belang bij constucite van kelders om stand van grondwater te kennen !!!
Besluit:
• Rotsgesteente = uitstekende bouwgrond bij voldoende dikte
Goed • Zand en grindgronden = goede bouwgronden indien voldoende dik en homogeen, grof zand
hee_ meer draagkracht dan fijn zand, drijfzand is NIET geschikt
• Klei en leegronden = ma)g tot goede bouwgrond bij voldoende dikte, ze^ngsverschijnselen
kunnen zich voordoen
• Veengronden = ongeschikt voor fundering: er moet gezocht worden naar meer
draagkrach)ge onderliggende lagen
Slecht
• Ophopingen = de aard vh materiaal en de graad vd verdichitng zijn van belang,
ophopingsgrond is weinig betrouwbare funderingsgrond die doorgaans een grondige studie
en bijzondere oplossing vereist
• Teelaarde = ongeschikt als funderingsbodem en moet afgegraven worden
Elias Laurent 3
, Construc)e Ruwbouw Vastgoed 2023 – 2024
Grondonderzoek
Waarom noodzakelijk?
• Nu veel sneller gebouwd als vroeger à grond hee_ geen Ajd om te consolideren/
verstevigen
• Er wordt gebouwd met veel grotere overspanningen à grotere geconcentreerde belasAng
op de grond
• Veel minder goede bouwgronden
• Veel schadegevallen wegens slecht ontworpen fundering
• Stabiliteitsingenieur is anders niet verzekerd
Hoe onderzoeken?
• Terreinverkenning
• Bodemonderzoek door gespecialiseerd labo
o De aard, de dikte en het verloop vd verschillende grondlagen
o De diepte vh grondwater
o Bepaling vd mechanische eigenschappen
Verschillende methodes van grondonderzoek
• Put graven
o Oude methode voor samenstelling grond in puntwand
o Nu wel nog voor nazicht van grondwaterpeil
• Slagsondering à dynamische sonderingen
o Een conus (kegel) wordt in de grond geklopt
o Aantal slagen voor bepaalde indringen wordt geteld
§ Hoe meer slagen, hoe beter de grond
o Wordt gebruikt in wegenbouw, voor de controle vd verdich)ng van aanvullingen en
het onderzoeken van lokale oppervlakkige heterogeniteiten
• Diepsondering
o Sta)sche sondering à meest gebruikt voor bepaling van
grensdraagvermogen
o Buis in buis
§ Binnenste buis onderaan met kegelvormige punt
§ Mantelbuis rust op kegel
§ Ze worden samen in grond geperst (stukken van 1m)
à weerstand wordt gemeten
o = druk op kegel (conusweerstand) + wrijving op mantelbuis =
mantelwrijving
o Middelzware sondering = 25/50 kN
o Diepsondering = 100kN of 200kN
o Na elk meetmoment (1m) à binnenste buis met kegel wordt
afzonderlijk ingedrukt
= conusweerstand of stuit
Prijzen
• Voor sondering van 10 ton, zonder voorzorgen
o Voorstel voor 4 punten
§ = 430€
o Voorstel voor 10 punten
§ = 1015€
Elias Laurent 4
