EBD – diabetes
1. inleiding
Diabetes komt steeds vaker voor
- 2020: 1/10 volwassenen
- 2045: 1/8
1/3 weet niet dat hij diabetes heeft
1.1 soorten diabetes
1.1.1 diabetes type 1
= auto-immuunaandoening
- eigen afweersysteem valt de bèta-cellen van de pancreas aan en vernietigt ze
- toediening van insuline noodzakelijk
meestal bij kinderen of jongvolwassenen < 40 jaar
1.1.2 diabetes type 2
- 90-95% van alle mensen met diabetes
- 2 problemen
o Insulineresistentie
o Daling insuline aanmaak
1.1.3 zwangerschapsdiabetes
Pagina 1 van 28
, - Ontstaat in de tweede helft van de zwangerschap
- Oorzaak: hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap ->
insulineresistentie ontstaat
- Verdwijnt meestal na de zwangerschap
- Bijna de helft van de vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad,
ontwikkelen type 2 diabetes binnen de 5-10 jaar
1.1.4 bijzondere vormen van diabetes
- Monogenetische diabetessyndromen (bv MODY)
- MIDD
- LADA
- Diabetes type 3c NODAT/PTDM
- Drugs of medicatiegeïnduceerde diabetes
MODY = maturity onset diabetes of the young
- Sterk familiaal karakter
- Ontstaat vrij vroeg (< 25 jaar)
- Niet-insulineafhankelijk
MIDD = maternally inherited diabetes and deafness
- Zeldzame erfelijke aandoening
- Via de mama overgedragen
LADA = latent auto-immune diabetes in adults
- Latere leeftijd (> 35 jaar)
- Duurt vaak 6 maand tot 6 jaar vooraleer insulinebehandeling nodig is
Type 3c
- Door ontsteking of gedeeltelijke wegname pancreas
- Eerste 5 jaar vaak insulinebehandeling nodig
PTDM = post transplant diabetes mellitus
- Na orgaantransplantatie hyperglycemie door stress en behandeling
- Mogelijk resulteren in ontsteking, afstoting, opname ziekenhuis
NODAT = new onset diabetes after transplantation
Medicatiegeïnduceerde diabetes
- Tijdelijk/blijvend diabetes uitlokken bv schildklier, epilepsie, cortisone
1.2. diagnose
Nuchtere HbA1c Random glycemie OGTT-test
glycemie
> 126 mg/dL > 6,5% Niet nuchter Nuchter: 75 g
2 metingen op 2 Liefst ook 2 > 200 mg/dL glucose drinken
verschillende metingen
momenten Na 2u glycemie
meten
> 200 mg/dL =
diabetes
Pagina 2 van 28
, 1.3. risico analyse – FINDRISC
= vragenlijst die 8 gegevens opvraagt
- Leeftijd
- Man/vrouw
- Middelomtrek
- Gezonde voeding (fruit en groenten)
- Bloeddruk
- Fysieke activiteit
- Bloedsuikerwaarde
- Erfelijkheid
Obv deze gegevens wordt een score berekend. Deze score leidt tt een schatting van het risico
om binnen de 10 jaar diabetes te krijgen
Wordt gedaan door huisarts
1.4. complicaties
1.4.1 korte termijn
1.4.2 lange termijn
- Macro-angiopathie
- Micro-angiopathie
- Neuropathie (diabetische voet, gastroparese, impotentie)
1.4.3 risicofactoren
Diabetes type 1 -> ongekend
Diabetes type 2
- Erfelijkheid/familiale voorgeschiedenis
- Leeftijd
- OG/OB
- Verhoogde bloedglucosewaarde (bv zwangerschapsdiabetes, stresshyperglycemie
bij chirurgische ingreep)
- Hypertensie
- Ongezonde leefstijl (voeding, beweging, roken, alcohol)
Pagina 3 van 28
1. inleiding
Diabetes komt steeds vaker voor
- 2020: 1/10 volwassenen
- 2045: 1/8
1/3 weet niet dat hij diabetes heeft
1.1 soorten diabetes
1.1.1 diabetes type 1
= auto-immuunaandoening
- eigen afweersysteem valt de bèta-cellen van de pancreas aan en vernietigt ze
- toediening van insuline noodzakelijk
meestal bij kinderen of jongvolwassenen < 40 jaar
1.1.2 diabetes type 2
- 90-95% van alle mensen met diabetes
- 2 problemen
o Insulineresistentie
o Daling insuline aanmaak
1.1.3 zwangerschapsdiabetes
Pagina 1 van 28
, - Ontstaat in de tweede helft van de zwangerschap
- Oorzaak: hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap ->
insulineresistentie ontstaat
- Verdwijnt meestal na de zwangerschap
- Bijna de helft van de vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad,
ontwikkelen type 2 diabetes binnen de 5-10 jaar
1.1.4 bijzondere vormen van diabetes
- Monogenetische diabetessyndromen (bv MODY)
- MIDD
- LADA
- Diabetes type 3c NODAT/PTDM
- Drugs of medicatiegeïnduceerde diabetes
MODY = maturity onset diabetes of the young
- Sterk familiaal karakter
- Ontstaat vrij vroeg (< 25 jaar)
- Niet-insulineafhankelijk
MIDD = maternally inherited diabetes and deafness
- Zeldzame erfelijke aandoening
- Via de mama overgedragen
LADA = latent auto-immune diabetes in adults
- Latere leeftijd (> 35 jaar)
- Duurt vaak 6 maand tot 6 jaar vooraleer insulinebehandeling nodig is
Type 3c
- Door ontsteking of gedeeltelijke wegname pancreas
- Eerste 5 jaar vaak insulinebehandeling nodig
PTDM = post transplant diabetes mellitus
- Na orgaantransplantatie hyperglycemie door stress en behandeling
- Mogelijk resulteren in ontsteking, afstoting, opname ziekenhuis
NODAT = new onset diabetes after transplantation
Medicatiegeïnduceerde diabetes
- Tijdelijk/blijvend diabetes uitlokken bv schildklier, epilepsie, cortisone
1.2. diagnose
Nuchtere HbA1c Random glycemie OGTT-test
glycemie
> 126 mg/dL > 6,5% Niet nuchter Nuchter: 75 g
2 metingen op 2 Liefst ook 2 > 200 mg/dL glucose drinken
verschillende metingen
momenten Na 2u glycemie
meten
> 200 mg/dL =
diabetes
Pagina 2 van 28
, 1.3. risico analyse – FINDRISC
= vragenlijst die 8 gegevens opvraagt
- Leeftijd
- Man/vrouw
- Middelomtrek
- Gezonde voeding (fruit en groenten)
- Bloeddruk
- Fysieke activiteit
- Bloedsuikerwaarde
- Erfelijkheid
Obv deze gegevens wordt een score berekend. Deze score leidt tt een schatting van het risico
om binnen de 10 jaar diabetes te krijgen
Wordt gedaan door huisarts
1.4. complicaties
1.4.1 korte termijn
1.4.2 lange termijn
- Macro-angiopathie
- Micro-angiopathie
- Neuropathie (diabetische voet, gastroparese, impotentie)
1.4.3 risicofactoren
Diabetes type 1 -> ongekend
Diabetes type 2
- Erfelijkheid/familiale voorgeschiedenis
- Leeftijd
- OG/OB
- Verhoogde bloedglucosewaarde (bv zwangerschapsdiabetes, stresshyperglycemie
bij chirurgische ingreep)
- Hypertensie
- Ongezonde leefstijl (voeding, beweging, roken, alcohol)
Pagina 3 van 28
