GERIATRIE SAMENVATTING
Zourab Code
, Zourab ©
2017- 2018
1. Module Algemene inzichten in de geriatrische revalidatie (Prof Bekwee) ......................... 2
Inleiding ............................................................................................................................................. 2
Frailty (Fragiliteit – kwetsbaarheid) ............................................................................................. 16
Modellen & Pathofysiologie ........................................................................................................................ 16
Kwetsbare systemen .................................................................................................................................... 20
Ongunstige gevolgen ................................................................................................................................... 21
Assessment .................................................................................................................................................. 22
Interventie .................................................................................................................................................... 24
Sarcopenie ........................................................................................................................................ 28
Spiermassa en spierkacht ............................................................................................................................. 28
Spierkrachtbeoordeling ................................................................................................................................ 32
Interventie voor sarcopenie ......................................................................................................................... 35
Psychogeriatrie – Dementie ............................................................................................................ 40
Inleiding: Wat is dementie? ......................................................................................................................... 40
Hoe omgaan met dementie? ........................................................................................................................ 43
Motoriek en dementie .................................................................................................................................. 48
Physical Activity .............................................................................................................................. 50
2. Klinische aspecten van Gerontologie en Geriatrie (Prof Mets) ......................................... 68
1. Geriatrisch patiënt ...................................................................................................................... 68
Zorgprogramma Geriatrische Patiënt (examenvraag juni 2018) .................................................................. 68
2. Voedingsproblemen .................................................................................................................... 74
3. Vallen – osteoporose – fracturen – OA ..................................................................................... 79
Recidiverend vallen bij ouderen .................................................................................................................. 79
Osteoporose ................................................................................................................................................. 80
Osteo – artrose (OA).................................................................................................................................... 81
4. Doorligwonden – huidziekten..................................................................................................... 81
5. Infecties – incontinentie .............................................................................................................. 84
6. Cardiovasculaire ziekten ............................................................................................................ 85
7. Bindweefseldegeneratie .............................................................................................................. 86
8. Kanker ......................................................................................................................................... 86
9. Diabetes mellitus ......................................................................................................................... 87
10. Frailty ......................................................................................................................................... 88
, Zourab ©
2017- 2018
1. Module Algemene inzichten in de geriatrische revalidatie (Prof
Bekwee)
Inleiding
Gerontologie: studie van veroudering
Geriatrie: medische behandeling van ouder wordende personen
Er is behoefte aan vertaling van wetenschappelijk onderzoek naar de praktijk
Klinische besluitvorming (=clinical decision making) -> Training & praktijk
Leeftijd alleen is een factor om te overwegen, maar generalisatie moet worden vermeden.
Casus
Mevrouw S is een 82-jarige gepensioneerde leraar, die alleen woont in een appartement met
twee verdiepingen. Ze was thuis gevallen en brak haar linker femurkop. Na een 5-daagse
hospitalisatie voor een linker hemi-artroplastie, gevolgd door een verblijf van 2 weken in een
bekwaam verpleeghuis werd ze doorverwezen naar een home. De fysiotherapeut is gepland
om deze zaak te openen de dag nadat mevrouw S thuiskomt.
(Zie uitleg casus op pagina 11)
Geriatrische fysiotherapie: behoefte aan correcte perceptie! -> genezend en preventief
Het WHO-rapport is bedoeld om de gevolgen van de snelle vergrijzing te anticiperen :
Als basis voor de aanbevelingen, bekijkt het rapport wat het nieuwste bewijs te zeggen heeft
over het verouderingsproces, waarbij opgemerkt wordt dat veel voorkomende percepties en
veronderstellingen over ouderen gebaseerd zijn op verouderde stereotypen.
1. Gezondheid toevoegen aan jaren (3)
2. Gezond-Ouder-worden (Healthy Ageing) (25)
3. Gezondheid op oudere leeftijd (43)
4. Gezondheidssystemen (89)
5. Langdurige zorgsystemen (127)
6. Op weg naar een leeftijdsvriendelijke wereld (159)
7. Volgende stappen (211)
Belangrijke gebieden voor actie op gezondheidsveroudering:
- Zorgsystemen in lijn brengen met de behoeften van de oudere bevolkingsgroepen die
ze nu bedienen
- Ontwikkelen van systemen voor een langdurige zorg
- “Age-friendly” - omgevingen creëren
- Verbeteren van de meting, monitoring en begrip
Verbeteren van de meting, monitoring en begrip
Vooruitgang boeken op het gebied van Gezond-Ouder-Worden (= Healthy Ageing) vereist
een veel beter begrip van leeftijdsgerelateerde problemen en trends. Er zijn nog veel
fundamentele vragen die moeten worden beantwoord.
, Zourab ©
2017- 2018
• Wat zijn de huidige patronen van Gezond-Ouder-Worden en veranderen deze in de
loop van de tijd?
• Wat zijn de determinanten van Gezond-Ouder-Worden? Worden ongelijkheden groter
of kleiner?
• Welke interventies werken om Gezond-Ouder-Worden te bevorderen? In welke
subgroepen van populaties werken ze? Wat is de juiste timing en volgorde van deze
interventies om de intrinsieke capaciteit en het functionele vermogen te behouden en
te vergroten?
Sleutelbenaderingen omvatten de volgende:
1. Maak afspraken over meeteenheden, meetmethoden en analytische benaderingen voor
Gezond-Ouder-Worden
2. Verbeter het inzicht in de gezondheidsstatus en behoeften van oudere
bevolkingsgroepen en hoe goed hun behoeften worden vervuld
3. Vergroot het inzicht in de trajecten van Gezond-Ouder-Worden (= Healthy Ageing) en
wat kan worden gedaan om ze te verbeteren
Vergroot het inzicht in de trajecten
van Gezond-Ouder-Worden (= Healthy
Ageing) en wat kan worden gedaan om
ze te verbeteren
Het bevorderen van Gezond-Ouder-
Worden vereist een veel beter begrip van
gemeenschappelijke trajecten van
intrinsieke capaciteit en functioneel
vermogen, van de determinanten en de
effectiviteit van interventies om deze te
wijzigen. Kernacties om dit inzicht te
bereiken zijn:
• Identificatie van het bereik en de
soorten trajecten van intrinsieke capaciteit en functionele capaciteit en hun
determinanten in verschillende populaties
• Kwantificering van de impact van gezondheidszorg, langdurige zorg en
omgevingsinterventies op trajecten van Gezond-Ouder-Worden, en identificeren van
de trajecten waarmee ze functioneren
• Betere kwantificering van de economische bijdrage van ouderen en de kosten van het
leveren van de diensten die zij nodig hebben, zowel als het ontwikkelen van
rigoureuze, valide en vergelijkbare manieren om het rendement van investeringen te
analyseren.
Kosten worden groter door vergrijzing!
Gezond-Ouder-Worden is het proces van het ontwikkelen en behouden van functioneel
vermogen dat welzijn op oudere leeftijd mogelijk maakt
X = biologisch leeftijd
Zourab Code
, Zourab ©
2017- 2018
1. Module Algemene inzichten in de geriatrische revalidatie (Prof Bekwee) ......................... 2
Inleiding ............................................................................................................................................. 2
Frailty (Fragiliteit – kwetsbaarheid) ............................................................................................. 16
Modellen & Pathofysiologie ........................................................................................................................ 16
Kwetsbare systemen .................................................................................................................................... 20
Ongunstige gevolgen ................................................................................................................................... 21
Assessment .................................................................................................................................................. 22
Interventie .................................................................................................................................................... 24
Sarcopenie ........................................................................................................................................ 28
Spiermassa en spierkacht ............................................................................................................................. 28
Spierkrachtbeoordeling ................................................................................................................................ 32
Interventie voor sarcopenie ......................................................................................................................... 35
Psychogeriatrie – Dementie ............................................................................................................ 40
Inleiding: Wat is dementie? ......................................................................................................................... 40
Hoe omgaan met dementie? ........................................................................................................................ 43
Motoriek en dementie .................................................................................................................................. 48
Physical Activity .............................................................................................................................. 50
2. Klinische aspecten van Gerontologie en Geriatrie (Prof Mets) ......................................... 68
1. Geriatrisch patiënt ...................................................................................................................... 68
Zorgprogramma Geriatrische Patiënt (examenvraag juni 2018) .................................................................. 68
2. Voedingsproblemen .................................................................................................................... 74
3. Vallen – osteoporose – fracturen – OA ..................................................................................... 79
Recidiverend vallen bij ouderen .................................................................................................................. 79
Osteoporose ................................................................................................................................................. 80
Osteo – artrose (OA).................................................................................................................................... 81
4. Doorligwonden – huidziekten..................................................................................................... 81
5. Infecties – incontinentie .............................................................................................................. 84
6. Cardiovasculaire ziekten ............................................................................................................ 85
7. Bindweefseldegeneratie .............................................................................................................. 86
8. Kanker ......................................................................................................................................... 86
9. Diabetes mellitus ......................................................................................................................... 87
10. Frailty ......................................................................................................................................... 88
, Zourab ©
2017- 2018
1. Module Algemene inzichten in de geriatrische revalidatie (Prof
Bekwee)
Inleiding
Gerontologie: studie van veroudering
Geriatrie: medische behandeling van ouder wordende personen
Er is behoefte aan vertaling van wetenschappelijk onderzoek naar de praktijk
Klinische besluitvorming (=clinical decision making) -> Training & praktijk
Leeftijd alleen is een factor om te overwegen, maar generalisatie moet worden vermeden.
Casus
Mevrouw S is een 82-jarige gepensioneerde leraar, die alleen woont in een appartement met
twee verdiepingen. Ze was thuis gevallen en brak haar linker femurkop. Na een 5-daagse
hospitalisatie voor een linker hemi-artroplastie, gevolgd door een verblijf van 2 weken in een
bekwaam verpleeghuis werd ze doorverwezen naar een home. De fysiotherapeut is gepland
om deze zaak te openen de dag nadat mevrouw S thuiskomt.
(Zie uitleg casus op pagina 11)
Geriatrische fysiotherapie: behoefte aan correcte perceptie! -> genezend en preventief
Het WHO-rapport is bedoeld om de gevolgen van de snelle vergrijzing te anticiperen :
Als basis voor de aanbevelingen, bekijkt het rapport wat het nieuwste bewijs te zeggen heeft
over het verouderingsproces, waarbij opgemerkt wordt dat veel voorkomende percepties en
veronderstellingen over ouderen gebaseerd zijn op verouderde stereotypen.
1. Gezondheid toevoegen aan jaren (3)
2. Gezond-Ouder-worden (Healthy Ageing) (25)
3. Gezondheid op oudere leeftijd (43)
4. Gezondheidssystemen (89)
5. Langdurige zorgsystemen (127)
6. Op weg naar een leeftijdsvriendelijke wereld (159)
7. Volgende stappen (211)
Belangrijke gebieden voor actie op gezondheidsveroudering:
- Zorgsystemen in lijn brengen met de behoeften van de oudere bevolkingsgroepen die
ze nu bedienen
- Ontwikkelen van systemen voor een langdurige zorg
- “Age-friendly” - omgevingen creëren
- Verbeteren van de meting, monitoring en begrip
Verbeteren van de meting, monitoring en begrip
Vooruitgang boeken op het gebied van Gezond-Ouder-Worden (= Healthy Ageing) vereist
een veel beter begrip van leeftijdsgerelateerde problemen en trends. Er zijn nog veel
fundamentele vragen die moeten worden beantwoord.
, Zourab ©
2017- 2018
• Wat zijn de huidige patronen van Gezond-Ouder-Worden en veranderen deze in de
loop van de tijd?
• Wat zijn de determinanten van Gezond-Ouder-Worden? Worden ongelijkheden groter
of kleiner?
• Welke interventies werken om Gezond-Ouder-Worden te bevorderen? In welke
subgroepen van populaties werken ze? Wat is de juiste timing en volgorde van deze
interventies om de intrinsieke capaciteit en het functionele vermogen te behouden en
te vergroten?
Sleutelbenaderingen omvatten de volgende:
1. Maak afspraken over meeteenheden, meetmethoden en analytische benaderingen voor
Gezond-Ouder-Worden
2. Verbeter het inzicht in de gezondheidsstatus en behoeften van oudere
bevolkingsgroepen en hoe goed hun behoeften worden vervuld
3. Vergroot het inzicht in de trajecten van Gezond-Ouder-Worden (= Healthy Ageing) en
wat kan worden gedaan om ze te verbeteren
Vergroot het inzicht in de trajecten
van Gezond-Ouder-Worden (= Healthy
Ageing) en wat kan worden gedaan om
ze te verbeteren
Het bevorderen van Gezond-Ouder-
Worden vereist een veel beter begrip van
gemeenschappelijke trajecten van
intrinsieke capaciteit en functioneel
vermogen, van de determinanten en de
effectiviteit van interventies om deze te
wijzigen. Kernacties om dit inzicht te
bereiken zijn:
• Identificatie van het bereik en de
soorten trajecten van intrinsieke capaciteit en functionele capaciteit en hun
determinanten in verschillende populaties
• Kwantificering van de impact van gezondheidszorg, langdurige zorg en
omgevingsinterventies op trajecten van Gezond-Ouder-Worden, en identificeren van
de trajecten waarmee ze functioneren
• Betere kwantificering van de economische bijdrage van ouderen en de kosten van het
leveren van de diensten die zij nodig hebben, zowel als het ontwikkelen van
rigoureuze, valide en vergelijkbare manieren om het rendement van investeringen te
analyseren.
Kosten worden groter door vergrijzing!
Gezond-Ouder-Worden is het proces van het ontwikkelen en behouden van functioneel
vermogen dat welzijn op oudere leeftijd mogelijk maakt
X = biologisch leeftijd
