LEH 4 – Celdeling
BEGRIPPENLIJST
Doorheen de cursus worden nieuwe en/of moeilijke begrippen gebruikt. Met behulp van onderstaand kader kan je deze woorden bijhouden
en instuderen. Het gebruik van deze begrippenlijst is vrijblijvend, maar is een goede voorbereiding op het examen.
Geen exacte woordenlijsten op examen, dus vooral begrijpen, niet letterlijk van buiten leren.
Celcyclus
Betekenis = alle fasen die cel doorloopt vanaf ontstaan tot nieuwe celdeling.
= interfase + mitose + cytokinese
Komt voor bij:
Ongeslachtelijke vermeerdering v organisme
Aangroei v cellen v organisme:
o Bv. groeipunten v plant produceren constant nieuwe cellen
o Bv. huidcellen v dier worden constant vernieuwd door celdeling
Doel:
2 dochtercellen bekomen die genetisch en initieel structureel identiek zijn
aan moedercel & aan elkaar.
G0
Groot aantal cellen zal zich na vorming niet meer verder delen:
Ze vervullen bepaalde functie differentiëren zich meestal tot
weefselcellen
Celcyclus valt schijnbaar stil: blijven hangen in G1 gaan over naar G0
Kunnen na bepaalde tijd celcyclus verderzetten
Bv. weefselkweek (planten), celkerntransplantatie (dieren).
Extra info (synoniem, Tijdsduur volledige celcyclus: ± 22u
tegenovergestelde, niet
verwarren met, …) Beïnvloed door:
Type cel (dierlijk vs plantaardig) Plantencellen M-fase langer (2-4u) dan bij dierlijke cellen (1u)
Externe factoren zoals T° en beschikbaarheid v nutriënten
Interfase
Betekenis = G1 + S + G2 (±20u)
G1-fase: Groei & replicatie v cytoplasmatische organellen1
1
(=celvolume neemt toe) vacuole, mitochondriën, ribosomen, …
S-fase: in celkern DNA verdubbeld
= DNA synthese d.m.v. DNA-replicatie
uit 1 DNA-streng, ontstaan twee identieke strengen
zie LEH2, DNA-polymerase & helicase nodig
G2-fase: finale voorbereiding voor mitose.
O.a. vorming van spoeldraden en membranen.
Extra info (synoniem, = voorbereiding
tegenovergestelde, niet
verwarren met, …) Grootste deel v cyclus
Mitose
Betekenis = kerndeling = gewone celdeling = M-fase (±2u)
= Profase + metafase + anafase + telofase
, Cel deelt zich ontstaan v 2 identieke dochterkernen.
Extra info (synoniem, Identiek aan elkaar & aan moedercel.
tegenovergestelde, niet
verwarren met, …) Kleinste deel v celcyclus
Profase
Betekenis Ontstaan chromosomen
Chromatiden zijn identiek
(qua uitzicht + bevatten identieke DNA-strengen, want tijdens S-fase vond DNA-replicatie plaats)
Vorming v spoelfiguur
Voorbeeld(en)
Extra info (synoniem,
tegenovergestelde, niet Tijdens mitose
verwarren met, …)
Spoelfiguur
Betekenis Gevormd tijdens mitose & meiose (profase).
= netwerk v draden bestaan uit microtubuli
Omspannen gehele celkern
Spoeldraden = een aantal evenwijdig lopende microtubuli vormen bundels
De draden zitten vast aan de chromatiden en spelen belangrijke rol bij het uit
elkaar gaan vd 2 chromatiden, die aan elkaar zijn verbonden door een
centromeer.
Voorbeeld(en)
Metafase
Betekenis Chromosomen leggen zich in 1 vlak (evenaarsvlak)
BEGRIPPENLIJST
Doorheen de cursus worden nieuwe en/of moeilijke begrippen gebruikt. Met behulp van onderstaand kader kan je deze woorden bijhouden
en instuderen. Het gebruik van deze begrippenlijst is vrijblijvend, maar is een goede voorbereiding op het examen.
Geen exacte woordenlijsten op examen, dus vooral begrijpen, niet letterlijk van buiten leren.
Celcyclus
Betekenis = alle fasen die cel doorloopt vanaf ontstaan tot nieuwe celdeling.
= interfase + mitose + cytokinese
Komt voor bij:
Ongeslachtelijke vermeerdering v organisme
Aangroei v cellen v organisme:
o Bv. groeipunten v plant produceren constant nieuwe cellen
o Bv. huidcellen v dier worden constant vernieuwd door celdeling
Doel:
2 dochtercellen bekomen die genetisch en initieel structureel identiek zijn
aan moedercel & aan elkaar.
G0
Groot aantal cellen zal zich na vorming niet meer verder delen:
Ze vervullen bepaalde functie differentiëren zich meestal tot
weefselcellen
Celcyclus valt schijnbaar stil: blijven hangen in G1 gaan over naar G0
Kunnen na bepaalde tijd celcyclus verderzetten
Bv. weefselkweek (planten), celkerntransplantatie (dieren).
Extra info (synoniem, Tijdsduur volledige celcyclus: ± 22u
tegenovergestelde, niet
verwarren met, …) Beïnvloed door:
Type cel (dierlijk vs plantaardig) Plantencellen M-fase langer (2-4u) dan bij dierlijke cellen (1u)
Externe factoren zoals T° en beschikbaarheid v nutriënten
Interfase
Betekenis = G1 + S + G2 (±20u)
G1-fase: Groei & replicatie v cytoplasmatische organellen1
1
(=celvolume neemt toe) vacuole, mitochondriën, ribosomen, …
S-fase: in celkern DNA verdubbeld
= DNA synthese d.m.v. DNA-replicatie
uit 1 DNA-streng, ontstaan twee identieke strengen
zie LEH2, DNA-polymerase & helicase nodig
G2-fase: finale voorbereiding voor mitose.
O.a. vorming van spoeldraden en membranen.
Extra info (synoniem, = voorbereiding
tegenovergestelde, niet
verwarren met, …) Grootste deel v cyclus
Mitose
Betekenis = kerndeling = gewone celdeling = M-fase (±2u)
= Profase + metafase + anafase + telofase
, Cel deelt zich ontstaan v 2 identieke dochterkernen.
Extra info (synoniem, Identiek aan elkaar & aan moedercel.
tegenovergestelde, niet
verwarren met, …) Kleinste deel v celcyclus
Profase
Betekenis Ontstaan chromosomen
Chromatiden zijn identiek
(qua uitzicht + bevatten identieke DNA-strengen, want tijdens S-fase vond DNA-replicatie plaats)
Vorming v spoelfiguur
Voorbeeld(en)
Extra info (synoniem,
tegenovergestelde, niet Tijdens mitose
verwarren met, …)
Spoelfiguur
Betekenis Gevormd tijdens mitose & meiose (profase).
= netwerk v draden bestaan uit microtubuli
Omspannen gehele celkern
Spoeldraden = een aantal evenwijdig lopende microtubuli vormen bundels
De draden zitten vast aan de chromatiden en spelen belangrijke rol bij het uit
elkaar gaan vd 2 chromatiden, die aan elkaar zijn verbonden door een
centromeer.
Voorbeeld(en)
Metafase
Betekenis Chromosomen leggen zich in 1 vlak (evenaarsvlak)
