Hoofdstuk 7: Evidence-based medicine 2
Je gaat soorten vragen in functie van methodisch handelen stellen.
Je gaat gerichte vragen gebaseerd op de PICO-tabel in elk fase stellen.
Soorten vragen i.f.v. methodisch handelen
- Etiologische vragen: naar oorzaak van ziekte of gevolgen van blootstelling
- Diagnostische vragen: aandoening of beperkingen vaststellen
- Interventie (-preventie) vragen: naar effectiviteit van interventie of preventieve
maatregel
- Prognostische vragen: naar voorspelling van beloop of uitkomst
Diagnostisch vraag: Hoe zeker is de therapeut dat een patiënt een bepaald pathologie
heeft?
Etiologie: wat zijn de risico factoren met de behandeling te gaan of juist geen behandeling?
Casus
Voorbeeld interventie vraag: Zijn oefeningen zinvol voor het versterken van de botten bij
osteoporosepatienten?
P: postmenopausale osteoporosepatiënte
I: spierversterkende oefeningen
C: behandeling met pamidronaat (fosamax)
O: botdensiteit lumbaal en/of heup
S: ?
PICO-vraagstelling:
Leiden spierversterkende oefeningen (I) tot een grotere verbetering van de botdensiteit in
de LWK en/of heup (O) in vergelijking tot pamidronaatbehandeling alleen (C) bij
postmenopausale osteoporosepatiënten (P)?
, Voorbeeld prognose vraag: U vraagt zich af hoe groot het risico is op een low- impact
fractuur indien geen actie wordt ondernomen?
P: postmenopausale osteoporosepatiënte
I: /
C: /
O: kans op low-impact wervelfractuur binnen 10 jaar
S: ?
PICO-vraagstelling: Wat is binnen 10 jaar de kans op een low- impact fractuur (O) bij een
patiënte met postmenopausale osteoporose in de LWK (P).
Voorbeeld diagnostische vraag: U vraagt zich af of een thorakale hyperkyfose wijst op de
aanwezigheid van wervelfracturen.
P: postmenopausale osteoporosepatiënte
E(xposure): thorakale hyperkyfose
C:O: voorspellende waarde voor wervelfractuur
S:?
PICO-vraagstelling: Wat is de voorspellende waarde van thorakale hyperkyfose (E) bij een
patiënte met postmenopausale osteoporose (P) op aanwezigheid van een wervelfractuur
(O).
S= studydesign
Hyperkyfose: super bolle rug
Study design/ onderzoeksopzet
Studies zijn gerelateerd aan de study design. Als je teveel artikels hebt nadat je PICO-tabel
hebt gebruikt, kan je nog altijd study design erbij voegen.
Herkennen van een onderzoeksdesign:
Kijk naar het doel van het onderzoekAantonen van effect, validiteit test, betrouwbaarheid
procedure, relaties tussen eigenschappen, ...
Beoordeel het design aan de hand van de methodesectieZijn er deelnemers? Betreft het
literatuur?Werden de deelnemers onderworpen aan een experiment? Werden de
deelnemers in groepen verdeeld? A priori? A posteriori?
Twee hoofdcategorieën van study designs
- Primaire studies: experimentele- en observatiestudies (met mensen of dieren aan de
slag gaan)
- Secundaire studies: literatuur studies, richtlijnen = samenbrengen van primaire
studies
Meestal start men met observatie van één of enkele personen. Dan gaat men verder willen
onderzoeken door cross-sectioneel. Of men kan interventies doen, als we zien dat sommige
mensen verschillende kenmerken krijgen.
Je gaat soorten vragen in functie van methodisch handelen stellen.
Je gaat gerichte vragen gebaseerd op de PICO-tabel in elk fase stellen.
Soorten vragen i.f.v. methodisch handelen
- Etiologische vragen: naar oorzaak van ziekte of gevolgen van blootstelling
- Diagnostische vragen: aandoening of beperkingen vaststellen
- Interventie (-preventie) vragen: naar effectiviteit van interventie of preventieve
maatregel
- Prognostische vragen: naar voorspelling van beloop of uitkomst
Diagnostisch vraag: Hoe zeker is de therapeut dat een patiënt een bepaald pathologie
heeft?
Etiologie: wat zijn de risico factoren met de behandeling te gaan of juist geen behandeling?
Casus
Voorbeeld interventie vraag: Zijn oefeningen zinvol voor het versterken van de botten bij
osteoporosepatienten?
P: postmenopausale osteoporosepatiënte
I: spierversterkende oefeningen
C: behandeling met pamidronaat (fosamax)
O: botdensiteit lumbaal en/of heup
S: ?
PICO-vraagstelling:
Leiden spierversterkende oefeningen (I) tot een grotere verbetering van de botdensiteit in
de LWK en/of heup (O) in vergelijking tot pamidronaatbehandeling alleen (C) bij
postmenopausale osteoporosepatiënten (P)?
, Voorbeeld prognose vraag: U vraagt zich af hoe groot het risico is op een low- impact
fractuur indien geen actie wordt ondernomen?
P: postmenopausale osteoporosepatiënte
I: /
C: /
O: kans op low-impact wervelfractuur binnen 10 jaar
S: ?
PICO-vraagstelling: Wat is binnen 10 jaar de kans op een low- impact fractuur (O) bij een
patiënte met postmenopausale osteoporose in de LWK (P).
Voorbeeld diagnostische vraag: U vraagt zich af of een thorakale hyperkyfose wijst op de
aanwezigheid van wervelfracturen.
P: postmenopausale osteoporosepatiënte
E(xposure): thorakale hyperkyfose
C:O: voorspellende waarde voor wervelfractuur
S:?
PICO-vraagstelling: Wat is de voorspellende waarde van thorakale hyperkyfose (E) bij een
patiënte met postmenopausale osteoporose (P) op aanwezigheid van een wervelfractuur
(O).
S= studydesign
Hyperkyfose: super bolle rug
Study design/ onderzoeksopzet
Studies zijn gerelateerd aan de study design. Als je teveel artikels hebt nadat je PICO-tabel
hebt gebruikt, kan je nog altijd study design erbij voegen.
Herkennen van een onderzoeksdesign:
Kijk naar het doel van het onderzoekAantonen van effect, validiteit test, betrouwbaarheid
procedure, relaties tussen eigenschappen, ...
Beoordeel het design aan de hand van de methodesectieZijn er deelnemers? Betreft het
literatuur?Werden de deelnemers onderworpen aan een experiment? Werden de
deelnemers in groepen verdeeld? A priori? A posteriori?
Twee hoofdcategorieën van study designs
- Primaire studies: experimentele- en observatiestudies (met mensen of dieren aan de
slag gaan)
- Secundaire studies: literatuur studies, richtlijnen = samenbrengen van primaire
studies
Meestal start men met observatie van één of enkele personen. Dan gaat men verder willen
onderzoeken door cross-sectioneel. Of men kan interventies doen, als we zien dat sommige
mensen verschillende kenmerken krijgen.
