Caro Van Herrewegen M&S: Gezondheid 1PBASOW
Gezondheid
Thema 1: Inleiding
1.1 Wat is gezondheid?
“volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn” (WHO)
Lichamelijk welzijn is meer dan de afwezigheid van ziekte
Voor de hand liggend, het eerste wat je denkt wanneer je het woord ‘gezondheid’ hoort.
Geestelijk welzijn wordt cultureel bepaald
Wie mentaal of geestelijk gezond is, hangt vaak af van cultuur tot cultuur.
Bv. Wie zijn de bewoners hier van een psychiatrie en wie zijn deze in Brazilië?
Maatschappelijk welzijn houdt in: economisch, sociaal en cultureel
Economisch
Je beschikt niet over de middelen.
Bv. Je hebt geen budget om naar de dokter te gaan, je zal dus langer en eventueel ernstiger
ziek zijn.
Sociaal
Je moet mensen rondom je hebben, je moet gedragen worden / je moet ondersteund worden.
Bv. Proberen stoppen met roken
Cultureel
Je thuis voelen in de wereld waarin je leeft, de taal praten, de tradities uitvoeren zoals je ze kent
Bourdieu: sociaal, economisch en cultureel kapitaal
In een nieuwe definitie moet ruimte zijn voor de veerkracht en het vermogen om je aan te passen
aan veranderende maatschappij.
Het zal de mens zelf zijn, vanuit zijn eigen kracht – empowerment
1.2 Wat is ziekte?
Illnes – subjectief ziektegevoel
‘Ik voel me niet goed’
Disease – objectief wetenschappelijk
‘Het is vastgesteld dat ik ziek ben, er is een diagnose gesteld’
Klemtoon op disease heeft ook nadelige gevolgen
- Zorgt dat groepen in de kou blijven staan, het is namelijk niet bewezen dat ze ziek zijn
o Je bent maar ziek als je er een diagnose kan opkleven. Er zijn verschillende ziektes
waar nog geen diagnose op hangt, die nog onduidelijk zijn.
o Bv. geen tussenkomst in medicatie, geen terugbetaling van verzekering
o Bv. CVS (Chronisch VermoeidheidsSyndroom)
- Zorgt dat groepen onnodig wordt behandeld
o Bv. mensen testen op kanker, vaak zijn deze onderzoeken overbodig
Stef Vermeersch Friday 17 May 2024 1
, Caro Van Herrewegen M&S: Gezondheid 1PBASOW
Sickness – het ziektegedrag
‘Naar de dokter gaan, medicatie nemen, thuis blijven…’ => hoe ga je met ziekte om, wat doe je
Gezondheid en ziekte zijn relatief naar tijd en ruimte
Illustratie 1: Gezondheidsverschillen naar geografische ruimte
Gezondheid is sociaal ongelijk verdeeld en loopt parallel met sociale ongelijkheid en armoede.
‘Voel je je gezond’ – subjectieve vraag naar Illness (hoe donkerder, hoe minder gezondheid)
Hoe komt het dat er meer ongezondheid is in het centrum? Meer stress, multiculturaliteit, gebrek
aan natuur, meer lawaai… + ARMOEDE (kaart van armoede is enorm gelijklopend met deze kaart)
Illustratie 2: Tijdsgebondenheid van ziekte (SYLLABUS)
De kijk van je grootvader op gezondheid versus jouw kijk erop
Meer chronische ziektes dan vroeger
2 Determinanten
= bepalende factoren, wat bepaalt onze gezondheid?, de rode draad van onze les
Invloeden micro-meso-macro
Microniveau - groen
Het microniveau is de plek waar het gedrag
wordt uitgevoerd, zoals het gezin, de school
of de werkplek.
Bv. iemand aansturen niet meer
thuis binnen te roken wanneer
kinderen aanwezig zijn
Mesoniveau – rood en oranje
Het mesoniveau zijn de mogelijkheden en
beperkingen van organisatie en
gemeenschap, zoals de clan, de buurt en de
formele instellingen als school, werk en de gemeente.
Bv.
Macroniveau - blauw
Het macroniveau is ‘de maatschappij’ die ons gedrag beïnvloedt. Het gaat om economie, cultuur en
politiek.
Bv. wet maken rond het niet roken in de auto als er kinderen aanwezig zijn
Belangrijkste invloed komt er van de personen rond het individu en de regels die er gelden.
Interventies op 4 niveaus
SOW’ers zijn gezondheidsbevorderaars.
Stef Vermeersch Friday 17 May 2024 2
Gezondheid
Thema 1: Inleiding
1.1 Wat is gezondheid?
“volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn” (WHO)
Lichamelijk welzijn is meer dan de afwezigheid van ziekte
Voor de hand liggend, het eerste wat je denkt wanneer je het woord ‘gezondheid’ hoort.
Geestelijk welzijn wordt cultureel bepaald
Wie mentaal of geestelijk gezond is, hangt vaak af van cultuur tot cultuur.
Bv. Wie zijn de bewoners hier van een psychiatrie en wie zijn deze in Brazilië?
Maatschappelijk welzijn houdt in: economisch, sociaal en cultureel
Economisch
Je beschikt niet over de middelen.
Bv. Je hebt geen budget om naar de dokter te gaan, je zal dus langer en eventueel ernstiger
ziek zijn.
Sociaal
Je moet mensen rondom je hebben, je moet gedragen worden / je moet ondersteund worden.
Bv. Proberen stoppen met roken
Cultureel
Je thuis voelen in de wereld waarin je leeft, de taal praten, de tradities uitvoeren zoals je ze kent
Bourdieu: sociaal, economisch en cultureel kapitaal
In een nieuwe definitie moet ruimte zijn voor de veerkracht en het vermogen om je aan te passen
aan veranderende maatschappij.
Het zal de mens zelf zijn, vanuit zijn eigen kracht – empowerment
1.2 Wat is ziekte?
Illnes – subjectief ziektegevoel
‘Ik voel me niet goed’
Disease – objectief wetenschappelijk
‘Het is vastgesteld dat ik ziek ben, er is een diagnose gesteld’
Klemtoon op disease heeft ook nadelige gevolgen
- Zorgt dat groepen in de kou blijven staan, het is namelijk niet bewezen dat ze ziek zijn
o Je bent maar ziek als je er een diagnose kan opkleven. Er zijn verschillende ziektes
waar nog geen diagnose op hangt, die nog onduidelijk zijn.
o Bv. geen tussenkomst in medicatie, geen terugbetaling van verzekering
o Bv. CVS (Chronisch VermoeidheidsSyndroom)
- Zorgt dat groepen onnodig wordt behandeld
o Bv. mensen testen op kanker, vaak zijn deze onderzoeken overbodig
Stef Vermeersch Friday 17 May 2024 1
, Caro Van Herrewegen M&S: Gezondheid 1PBASOW
Sickness – het ziektegedrag
‘Naar de dokter gaan, medicatie nemen, thuis blijven…’ => hoe ga je met ziekte om, wat doe je
Gezondheid en ziekte zijn relatief naar tijd en ruimte
Illustratie 1: Gezondheidsverschillen naar geografische ruimte
Gezondheid is sociaal ongelijk verdeeld en loopt parallel met sociale ongelijkheid en armoede.
‘Voel je je gezond’ – subjectieve vraag naar Illness (hoe donkerder, hoe minder gezondheid)
Hoe komt het dat er meer ongezondheid is in het centrum? Meer stress, multiculturaliteit, gebrek
aan natuur, meer lawaai… + ARMOEDE (kaart van armoede is enorm gelijklopend met deze kaart)
Illustratie 2: Tijdsgebondenheid van ziekte (SYLLABUS)
De kijk van je grootvader op gezondheid versus jouw kijk erop
Meer chronische ziektes dan vroeger
2 Determinanten
= bepalende factoren, wat bepaalt onze gezondheid?, de rode draad van onze les
Invloeden micro-meso-macro
Microniveau - groen
Het microniveau is de plek waar het gedrag
wordt uitgevoerd, zoals het gezin, de school
of de werkplek.
Bv. iemand aansturen niet meer
thuis binnen te roken wanneer
kinderen aanwezig zijn
Mesoniveau – rood en oranje
Het mesoniveau zijn de mogelijkheden en
beperkingen van organisatie en
gemeenschap, zoals de clan, de buurt en de
formele instellingen als school, werk en de gemeente.
Bv.
Macroniveau - blauw
Het macroniveau is ‘de maatschappij’ die ons gedrag beïnvloedt. Het gaat om economie, cultuur en
politiek.
Bv. wet maken rond het niet roken in de auto als er kinderen aanwezig zijn
Belangrijkste invloed komt er van de personen rond het individu en de regels die er gelden.
Interventies op 4 niveaus
SOW’ers zijn gezondheidsbevorderaars.
Stef Vermeersch Friday 17 May 2024 2
