Caro Van Herrewegen M&S: Leren 1PBASOW
Mens & samenleving: Leren
Levensdimensies staan niet los van elkaar
Kernbegrippen:
- Theorie van het menselijke kapitaal
o Onderwijs of een opleiding zorgt ervoor dat je kennis en vaardigheden op doet die
nuttig zijn bij je toekomstige job. Deze doe je niet op zonder diploma.
o De werkgever gaat ervan uit dat je met die kennis en vaardigheden je je werk beter
doet, en dat je productiever bent dan iemand zonder diploma waardoor je meer kans
maakt op deze job.
- Signaaltheorie
o Werkgevers zien diploma’s als een teken van aangeboren talenten en vaardigheden.
o Het hogeronderwijsdiploma wordt gezien als een teken van intelligentie of een
signaal dat deze persoon meer ambitie heeft.
o Ook dit leidt tot betere kansen en hogere lonen voor hoogopgeleiden.
- Ondertewerkstelling
o Binnen bepaalde beroepen verdien je minder met een hoger onderwijs diploma dan
bij anderen. Bij knelpunt beroepen zal je bv. meer verdienen.
Vragen:
- Welke risico’s lopen kortgeschoolden?
o Dat ze minder vaak gevraagd worden voor een sollicitatiegesprek.
o Ze verliezen van concurrenten bij sollicitaties doordat de ander hun diploma hoger is
en deze dus meer gewild zijn bij werkgevers.
- Komt het succes van hooggeschoolden door hun diploma?
o Het succes is niet de grootste factor hierbij. Ze zullen wel meer kansen krijgen om
hun succes uit te bouwen dan iemand met een lager diploma.
- Waarom zou je een diploma hoger onderwijs willen halen?
o Je startloon ligt hoger dan bij iemand zonder diploma.
o Je verdient per geslaagd studiejaar ongeveer 7% meer op lange termijn. Hierdoor
verdien je gemiddeld 20% meer loon door een diploma hoger onderwijs.
Effectiviteit van het onderwijs
Een spreidstand
(1) Onderwijs is essentieel voor onze economische groei. Uit wetenschappelijk onderzoek dat
cognitieve skills linkt aan economische groei, blijkt dat een algemene stijging van de PISA-resultaten
een enorme impact heeft op het bbp.
(2) Dat maakt meteen duidelijk dat onze dalende onderwijskwaliteit erg problematisch is, (3)
nochtans spenderen we in het secundair onderwijs meer per leerling dan de meeste andere landen.
(4) Deze spreidstand tussen output en input is niet langer te verantwoorden. (5) We kunnen ons dus
de vraag stellen of we de middelen wel goed beheren.
ð Dit is een passage uit de inleiding. Enerzijds steken we erg veel geld in het onderwijs en we
willen daar anderzijds genoeg rendement uit halen. We investeren steeds meer doordat
steeds meer jongeren in het secundair onderwijs terecht komen (12%). In ruil zien we een
onderwijskwaliteit dat de laatste jaren steeds meer daalt en dit is moeilijk te aanvaarden. We
Stijn Van de Perre 1
,Caro Van Herrewegen M&S: Leren 1PBASOW
zouden dus beter ons onderwijs grondig screenen en met de middelen die er zijn alles
voldoende benutten.
Input
(3) nochtans spenderen we in het secundair onderwijs meer per leerling dan de meeste andere
landen.
(4) Deze spreidstand tussen output en input is niet langer te verantwoorden.
(5) We kunnen ons dus de vraag stellen of we de middelen wel goed beheren.
Input: onderwijsuitgaven
Federaal: vooral pensioenen van leerkrachten
Vooral Vlaanderen stopt geld in het onderwijs. Hier zal
volgens VOKA het verschil moeten gerealiseerd worden.
Grootste budget gaat naar onderwijs & vorming (18 miljard) op 2 miljoen voor welzijn,
volksgezondheid. Cultuur & sport krijgt 2 miljoen.
Volgens de demografische vooruitzichten zullen er
in 2027 6% meer schoolgaande kinderen (2,5
jaar tot 17 jaar) zijn dan in 2017. Deze stijging
komt vooral door het secundair onderwijs waar
een stijging verwacht wordt van 12% (ten
opzichte van 5% in kleuter- en 2% in lager
onderwijs).
Dat laat zich ook voelen in de meerjarenraming die
stijgt van ca 16 miljard bij de begrotingsaanpassing
2022 naar 19, miljard in 2027.
We geven het meeste geld uit aan leerplichtonderwijs
wat op zich niet zo onlogisch is want het is een
maatschappelijke verplichting tussen ons 5 de en 18de
levensjaar.
Hoger onderwijs ook al jarenlang tekort in budget
1) Hoger onderwijs wordt slachtoffer van eigen succes, democratisering van hoger onderwijs =
massificatie (veel meer doorstroom van BSO, TSO…)
2) Democratie: hoe meer mensen een diploma halen, hoe minder het waard zal zijn.
Stijn Van de Perre 2
, Caro Van Herrewegen M&S: Leren 1PBASOW
3) Enveloppe financiering: Vlaamse regering geeft bepaald gedrag aan alle instellingen en die
moeten het maar verdelen over hun.
Als je het internationaal bekijkt zie je dat België zeer veel geld
investeert in ons secundair –en basisonderwijs. Als geheel geeft
België een stuk meer uit aan onderwijs dan het OESO-gemiddelde. In
de hele discussie kijken we vooral naar het secundair onderwijs.
Onderwijsbudget: leerplichtonderwijs
Alles draait om middelen: hoe zorgen we ervoor dat we met de beschikbare middelen in kwaliteitsvol
onderwijs voorzien?
De investeringsuitgaven hebben te maken met de capital expenditure: investeren in digitalisering en
een laagdrempelige toegankelijkheid via openbaar vervoer, infrastructuur.
FINANCIËN: Je hebt zoiets als current expenditure: uitgaven die jaar na jaar moeten hernomen
worden zoals lonen van personeel. Er bestaat ook een open end financiering: op voorhand weten we
niet hoeveel we gaan uitgeven aan leerplichtonderwijs tot nadat we weten hoeveel leerlingen er zijn.
Stijgt het aantal leerlingen dan stijgt het budget.
Daarnaast heb je natuurlijk ook werkingsmiddelen. Er is het idee dat er meer werkingsmiddelen
moeten zijn op scholen waar veel kansarmoede is.
- Men kijkt naar de sociaal economische status (SES) van een gezin
- Opleiding moeder: het is vaak de moeder die toeziet op de studieprestaties van de kinderen
- Thuistaal: in bepaalde gemeenschappen met een etnische achtergrond die verschilt van het
AN dan zorgt dat voor bijkomende problemen (ze begrijpen de communicatie van de school
niet)
- Buurt: het vertelt iets over de SES van mensen en hun achtergrond
Op grond daarvan worden de lopende uitgaven bepaald
Kostendrijvers lonen
Mogelijke maatregelen
Versnippering aanpakken
Loonkost verminderen
Aanpassing van werkingsmiddelen
Een verhoging van private bijdragen
Een daling van het aantal zittenblijvers
Efficiëntiewinsten via digitalisering
Efficiëntiewinsten via samenwerking met bedrijfsleven
Stijn Van de Perre 3
Mens & samenleving: Leren
Levensdimensies staan niet los van elkaar
Kernbegrippen:
- Theorie van het menselijke kapitaal
o Onderwijs of een opleiding zorgt ervoor dat je kennis en vaardigheden op doet die
nuttig zijn bij je toekomstige job. Deze doe je niet op zonder diploma.
o De werkgever gaat ervan uit dat je met die kennis en vaardigheden je je werk beter
doet, en dat je productiever bent dan iemand zonder diploma waardoor je meer kans
maakt op deze job.
- Signaaltheorie
o Werkgevers zien diploma’s als een teken van aangeboren talenten en vaardigheden.
o Het hogeronderwijsdiploma wordt gezien als een teken van intelligentie of een
signaal dat deze persoon meer ambitie heeft.
o Ook dit leidt tot betere kansen en hogere lonen voor hoogopgeleiden.
- Ondertewerkstelling
o Binnen bepaalde beroepen verdien je minder met een hoger onderwijs diploma dan
bij anderen. Bij knelpunt beroepen zal je bv. meer verdienen.
Vragen:
- Welke risico’s lopen kortgeschoolden?
o Dat ze minder vaak gevraagd worden voor een sollicitatiegesprek.
o Ze verliezen van concurrenten bij sollicitaties doordat de ander hun diploma hoger is
en deze dus meer gewild zijn bij werkgevers.
- Komt het succes van hooggeschoolden door hun diploma?
o Het succes is niet de grootste factor hierbij. Ze zullen wel meer kansen krijgen om
hun succes uit te bouwen dan iemand met een lager diploma.
- Waarom zou je een diploma hoger onderwijs willen halen?
o Je startloon ligt hoger dan bij iemand zonder diploma.
o Je verdient per geslaagd studiejaar ongeveer 7% meer op lange termijn. Hierdoor
verdien je gemiddeld 20% meer loon door een diploma hoger onderwijs.
Effectiviteit van het onderwijs
Een spreidstand
(1) Onderwijs is essentieel voor onze economische groei. Uit wetenschappelijk onderzoek dat
cognitieve skills linkt aan economische groei, blijkt dat een algemene stijging van de PISA-resultaten
een enorme impact heeft op het bbp.
(2) Dat maakt meteen duidelijk dat onze dalende onderwijskwaliteit erg problematisch is, (3)
nochtans spenderen we in het secundair onderwijs meer per leerling dan de meeste andere landen.
(4) Deze spreidstand tussen output en input is niet langer te verantwoorden. (5) We kunnen ons dus
de vraag stellen of we de middelen wel goed beheren.
ð Dit is een passage uit de inleiding. Enerzijds steken we erg veel geld in het onderwijs en we
willen daar anderzijds genoeg rendement uit halen. We investeren steeds meer doordat
steeds meer jongeren in het secundair onderwijs terecht komen (12%). In ruil zien we een
onderwijskwaliteit dat de laatste jaren steeds meer daalt en dit is moeilijk te aanvaarden. We
Stijn Van de Perre 1
,Caro Van Herrewegen M&S: Leren 1PBASOW
zouden dus beter ons onderwijs grondig screenen en met de middelen die er zijn alles
voldoende benutten.
Input
(3) nochtans spenderen we in het secundair onderwijs meer per leerling dan de meeste andere
landen.
(4) Deze spreidstand tussen output en input is niet langer te verantwoorden.
(5) We kunnen ons dus de vraag stellen of we de middelen wel goed beheren.
Input: onderwijsuitgaven
Federaal: vooral pensioenen van leerkrachten
Vooral Vlaanderen stopt geld in het onderwijs. Hier zal
volgens VOKA het verschil moeten gerealiseerd worden.
Grootste budget gaat naar onderwijs & vorming (18 miljard) op 2 miljoen voor welzijn,
volksgezondheid. Cultuur & sport krijgt 2 miljoen.
Volgens de demografische vooruitzichten zullen er
in 2027 6% meer schoolgaande kinderen (2,5
jaar tot 17 jaar) zijn dan in 2017. Deze stijging
komt vooral door het secundair onderwijs waar
een stijging verwacht wordt van 12% (ten
opzichte van 5% in kleuter- en 2% in lager
onderwijs).
Dat laat zich ook voelen in de meerjarenraming die
stijgt van ca 16 miljard bij de begrotingsaanpassing
2022 naar 19, miljard in 2027.
We geven het meeste geld uit aan leerplichtonderwijs
wat op zich niet zo onlogisch is want het is een
maatschappelijke verplichting tussen ons 5 de en 18de
levensjaar.
Hoger onderwijs ook al jarenlang tekort in budget
1) Hoger onderwijs wordt slachtoffer van eigen succes, democratisering van hoger onderwijs =
massificatie (veel meer doorstroom van BSO, TSO…)
2) Democratie: hoe meer mensen een diploma halen, hoe minder het waard zal zijn.
Stijn Van de Perre 2
, Caro Van Herrewegen M&S: Leren 1PBASOW
3) Enveloppe financiering: Vlaamse regering geeft bepaald gedrag aan alle instellingen en die
moeten het maar verdelen over hun.
Als je het internationaal bekijkt zie je dat België zeer veel geld
investeert in ons secundair –en basisonderwijs. Als geheel geeft
België een stuk meer uit aan onderwijs dan het OESO-gemiddelde. In
de hele discussie kijken we vooral naar het secundair onderwijs.
Onderwijsbudget: leerplichtonderwijs
Alles draait om middelen: hoe zorgen we ervoor dat we met de beschikbare middelen in kwaliteitsvol
onderwijs voorzien?
De investeringsuitgaven hebben te maken met de capital expenditure: investeren in digitalisering en
een laagdrempelige toegankelijkheid via openbaar vervoer, infrastructuur.
FINANCIËN: Je hebt zoiets als current expenditure: uitgaven die jaar na jaar moeten hernomen
worden zoals lonen van personeel. Er bestaat ook een open end financiering: op voorhand weten we
niet hoeveel we gaan uitgeven aan leerplichtonderwijs tot nadat we weten hoeveel leerlingen er zijn.
Stijgt het aantal leerlingen dan stijgt het budget.
Daarnaast heb je natuurlijk ook werkingsmiddelen. Er is het idee dat er meer werkingsmiddelen
moeten zijn op scholen waar veel kansarmoede is.
- Men kijkt naar de sociaal economische status (SES) van een gezin
- Opleiding moeder: het is vaak de moeder die toeziet op de studieprestaties van de kinderen
- Thuistaal: in bepaalde gemeenschappen met een etnische achtergrond die verschilt van het
AN dan zorgt dat voor bijkomende problemen (ze begrijpen de communicatie van de school
niet)
- Buurt: het vertelt iets over de SES van mensen en hun achtergrond
Op grond daarvan worden de lopende uitgaven bepaald
Kostendrijvers lonen
Mogelijke maatregelen
Versnippering aanpakken
Loonkost verminderen
Aanpassing van werkingsmiddelen
Een verhoging van private bijdragen
Een daling van het aantal zittenblijvers
Efficiëntiewinsten via digitalisering
Efficiëntiewinsten via samenwerking met bedrijfsleven
Stijn Van de Perre 3
