Betoog tentamen Rechtswetenschap:
Beperkte belediging
Hoe groot kan je bereik op Twitter en Facebook zijn? Volgens het Gerechtshof in Den
Haag groter dan je denkt. Dit blijkt uit voorliggende zaak die de Hoge Raad der
Nederlanden heeft gewezen op 10 april 2018. In deze zaak wordt een arrest van het Hof
in Den Haag besproken. In deze zaak staat een 36-jarige verdachte centraal. De
verdachte wordt verweten op 10 en 11 juni 2014 Tweets en Facebookposts te hebben
geplaatst op voornoemde sociale media, waarbij de verdachte middels deze online
berichten beledigende uitspraken zou hebben gedaan jegens (A). Het Twitteraccount
van verdachte heeft slechts 418 volgers, een aantal dat volgens de maatschappelijke
termen van de laatste jaren niets meer voorstelt. Toch is het Hof van mening dat deze
beledigende uitlatingen in het openbaar zijn gedaan, mede vanwege het feit dat het
Twitteraccount openbaar toegankelijk is. Hierdoor zou volgens het Hof sprake zijn van
opzet om (A) te beledigen, deze belediging wijd te verspreiden en dus veel mensen te
bereiken met deze beledigende woorden. De omstreden vraag in deze zaak is of de
verdachte juist gebruik heeft gemaakt van zijn recht op vrijheid van meningsuiting, of dat
er redenen genoeg zijn om dit recht, in dit specifieke geval, te beperken, en dus dat de
uitlatingen zoals verwoord in de Tweets en Facebookposts in strijd zijn met het recht.
Naar mijn mening zijn de uitlatingen zoals verdachte deze heeft verwoord en gepost
inderdaad in strijd met het recht, en mag het recht van verdachte op vrijheid van
meningsuiting in dezen dus beperkt worden.
Vrijheid van meningsuiting is onder andere geregeld in art. 10 EVRM. Het eerste lid van
dit artikel bepaalt dat eenieder recht heeft op vrijheid van meningsuiting, maar het
bepaalt middels lid 2 ook dat in bepaalde gevallen dit recht beperkt mag worden. Een
dergelijke beperking is toegestaan indien voldaan is aan drie voorwaarden. Er moet
namelijk sprake zijn van een wetttelijke grondslag voor deze beperking (i), de beperking
moet noodzakelijk zijn voor een democratische samenleving (ii) en de beperking moet
nodig zijn in het belang van de bescherming van de goede naam en rechten van
anderen (iii). Deze drie voorwaarden zijn ook terug te vinden in de Sunday Times criteria.
Omdat in deze uitspraak gebruik wordt gemaakt van de drie criteria volgens het Sunday
Times arrest, kan gesteld worden dat de uitspraak goed te rijmen is met bestaande
juridische doctrine. Het Hof is van oordeel dat in deze zaak aan alle drie de voorwaarden
is voldaan, ik deel deze mening.
Het Hof haalt in deze zaak voornamelijk wetsartikelen aan bij de argumentatie, hieruit
blijkt een rechtspositivistische kijk op deze zaak. Er wordt namelijk gekeken naar het
geldende en geschreven recht op het moment dat de zaak speelt. Het Hof kijkt naar de
letter van de wet en past dit toe. Dit lijkt me een goede manier van berechting in
onderhavige geval en dus zal ik hier ook gebruik van gaan maken.
De belangenafweging die het Hof maakt is terug te vinden in de laatste alinea van
onderdeel 2.4 van het arrest. De belangenafweging moet beoordelen of een uitlating
onnodig grievend is of niet. De botsende belangen zijn enerzijds het belang dat (A) in
staat moet zijn om zaken van het algemeen belang aan de orde te stellen, ook als dit
kwetsend, choquerend of verontrustend kan overkomen. Anderzijds speelt het belang
dat (A) een verantwoordelijkheid in het publieke debat draagt om te voorkomen dat
uitlatingen verspreid worden die strijdig zijn met de wet en met de grondbeginselen van
een democratische rechtsstaat. Het Hof oordeelt hierover dat het niet uitsluitend gaat om
uitlatingen die aanzetten tot haat/geweld/discriminatie, maar ook om uitlatingen die
Beperkte belediging
Hoe groot kan je bereik op Twitter en Facebook zijn? Volgens het Gerechtshof in Den
Haag groter dan je denkt. Dit blijkt uit voorliggende zaak die de Hoge Raad der
Nederlanden heeft gewezen op 10 april 2018. In deze zaak wordt een arrest van het Hof
in Den Haag besproken. In deze zaak staat een 36-jarige verdachte centraal. De
verdachte wordt verweten op 10 en 11 juni 2014 Tweets en Facebookposts te hebben
geplaatst op voornoemde sociale media, waarbij de verdachte middels deze online
berichten beledigende uitspraken zou hebben gedaan jegens (A). Het Twitteraccount
van verdachte heeft slechts 418 volgers, een aantal dat volgens de maatschappelijke
termen van de laatste jaren niets meer voorstelt. Toch is het Hof van mening dat deze
beledigende uitlatingen in het openbaar zijn gedaan, mede vanwege het feit dat het
Twitteraccount openbaar toegankelijk is. Hierdoor zou volgens het Hof sprake zijn van
opzet om (A) te beledigen, deze belediging wijd te verspreiden en dus veel mensen te
bereiken met deze beledigende woorden. De omstreden vraag in deze zaak is of de
verdachte juist gebruik heeft gemaakt van zijn recht op vrijheid van meningsuiting, of dat
er redenen genoeg zijn om dit recht, in dit specifieke geval, te beperken, en dus dat de
uitlatingen zoals verwoord in de Tweets en Facebookposts in strijd zijn met het recht.
Naar mijn mening zijn de uitlatingen zoals verdachte deze heeft verwoord en gepost
inderdaad in strijd met het recht, en mag het recht van verdachte op vrijheid van
meningsuiting in dezen dus beperkt worden.
Vrijheid van meningsuiting is onder andere geregeld in art. 10 EVRM. Het eerste lid van
dit artikel bepaalt dat eenieder recht heeft op vrijheid van meningsuiting, maar het
bepaalt middels lid 2 ook dat in bepaalde gevallen dit recht beperkt mag worden. Een
dergelijke beperking is toegestaan indien voldaan is aan drie voorwaarden. Er moet
namelijk sprake zijn van een wetttelijke grondslag voor deze beperking (i), de beperking
moet noodzakelijk zijn voor een democratische samenleving (ii) en de beperking moet
nodig zijn in het belang van de bescherming van de goede naam en rechten van
anderen (iii). Deze drie voorwaarden zijn ook terug te vinden in de Sunday Times criteria.
Omdat in deze uitspraak gebruik wordt gemaakt van de drie criteria volgens het Sunday
Times arrest, kan gesteld worden dat de uitspraak goed te rijmen is met bestaande
juridische doctrine. Het Hof is van oordeel dat in deze zaak aan alle drie de voorwaarden
is voldaan, ik deel deze mening.
Het Hof haalt in deze zaak voornamelijk wetsartikelen aan bij de argumentatie, hieruit
blijkt een rechtspositivistische kijk op deze zaak. Er wordt namelijk gekeken naar het
geldende en geschreven recht op het moment dat de zaak speelt. Het Hof kijkt naar de
letter van de wet en past dit toe. Dit lijkt me een goede manier van berechting in
onderhavige geval en dus zal ik hier ook gebruik van gaan maken.
De belangenafweging die het Hof maakt is terug te vinden in de laatste alinea van
onderdeel 2.4 van het arrest. De belangenafweging moet beoordelen of een uitlating
onnodig grievend is of niet. De botsende belangen zijn enerzijds het belang dat (A) in
staat moet zijn om zaken van het algemeen belang aan de orde te stellen, ook als dit
kwetsend, choquerend of verontrustend kan overkomen. Anderzijds speelt het belang
dat (A) een verantwoordelijkheid in het publieke debat draagt om te voorkomen dat
uitlatingen verspreid worden die strijdig zijn met de wet en met de grondbeginselen van
een democratische rechtsstaat. Het Hof oordeelt hierover dat het niet uitsluitend gaat om
uitlatingen die aanzetten tot haat/geweld/discriminatie, maar ook om uitlatingen die
