COMMUNITY BASED WERKEN IN
INTERNATIONAAL PERSPECTIEF
LEERPAD 1: SOCIALE EN PERSOONLIJKE NETWERKVERSTERKING
WAT KAN HET BETREKKEN VAN EEN SOCIAAL NETWERK VOOR IEMAND BETEKENEN?
- Houvast bieden
- Netwerk betekend de persoon is niet allen
- Minder grote stap om mee in gesprek te gaan
- Veilig gevoel
- Persoon voelt zich gesteund
- Ondersteund worden door anderen
- Dichte omgeving meer betrekken zodat er een gevoel is van niet alleen te zijn
1. THEORETHISCHE ACHTERGROND
1.1. SOCIAAL NETWERK
- Mensen bewegen zich niet alleen in formele sociale kringen
zoals verenigingen, dienstencentra, scholen of wijkgezondheidscentra.
- Ze maken ook deel uit van informele en natuurlijke sociale netwerken
zoals een familie, vriendenkring, buurt,...
Sociaal netwerk = Een sociaal netwerk verwijst naar de verzameling relaties tussen een persoon en de mensen
met wie een zekere band bestaat en die betekenisvol worden geacht. Denk aan vrienden, familie en collega's.
Een sociaal netwerk biedt een identiteit omdat dit het gevoel geeft ergens bij te horen.
Bartelink en Verheijden (2015) en Hendrix (2001) onderscheiden vijf mogelijke functies van het sociaal
netwerk:
- Praktische ondersteuning: bijvoorbeeld klusjes, huishoudelijke hulp thuisoppas
- Psychologische of emotionele steun: een luisterend oor
- Normatieve functie: rolmodellen waar normen en waarden worden overgedragen
- Cognitieve ondersteuning onder de vorm van advies- of informatiefunctie
- Sociaal contact
Sociaal netwerk biedt niet altijd sociale steun
- Dominante bewering dat het versterken van iemands netwerk leidt tot meer steun
- Niet alle sociale relaties genereren automatisch meer sociale steun.
- Sociale netwerken kunnen problemen veroorzaken en soms wordt aanbevolen bepaalde relaties af te
bouwen.
, - De ervaring van sociale steun hangt af van de relatiekwaliteit en kan variëren van ondersteunend tot
controlerend
1.2. SOCIAAL KAPITAAL
- Het geheel van iemands sociale relaties en sociale hulpbronnen wordt benoemd als het 'sociaal
kapitaal'.
- Begrip uit de sociologie
Verwijst naar sociale netwerken van individuen én de hulpbronnen die ze mobiliseren.
Het sociaal kapitaal omvat je sociaal netwerk en datgene wat je via je netwerk gedaan kunt
krijgen.
- Via je netwerk kan je…
bijvoorbeeld financieel kapitaal verkrijgen - mensen uit je netwerk kunnen je informeren over
banen, vacatures, werk- en stageplekken, een goed woordje voor je doen,... wat ervoor kan
zorgen dat je sneller ergens aan de slag kan, promotie maakt, een hoger loon krijgt,...
Daarnaast kan je via je netwerk ook bepaalde kennis en competenties (cultureel kapitaal)
verwerven.
Zie filmpje chamillo
- Sociaal kapitaal verwijst naar het functionele aspect van sociale relaties
- Hoewel het woord "kapitaal" kan suggereren dat sociale netwerken alleen worden gezien als een
middel om economisch voordeel te behalen
- een ruimer concept
- Niet alleen om de “kwantiteit” van je contacten, maar ook om de kwaliteit van die relaties en over de
sociale positie van de mensen die je kent.
Voorbeeld : Sommige groepen in de samenleving hebben veel sociale connecties, maar mogelijk weinig sociaal
kapitaal vanwege het feit dat ze zich allemaal in maatschappelijk kwetsbare posities bevinden. Wanneer
mensen in armoede bijvoorbeeld vooral in contact komen met andere mensen in armoede kunnen ze dit
netwerk minder aangrijpen om hun maatschappelijke positie te verbeteren. Omgekeerd krijgt iemand met
sterke banden met mensen in diverse hoger aangeschreven maatschappelijke posities vaak meer kansen in het
leven. De sociaal kapitaal-theorie helpt dus ook om de ongelijkheden in de samenleving te bevatten.
1.3. BONDING-BRIDGING
Putnam (1995; 2000) schetst twee mechanismen om iemands sociaal kapitaal te vergroten:
- Bonding: Dit staat voor meer intense relaties tussen personen die gemeenschappelijke kenmerken
hebben (bv. mensen die op een vergelijkbare manier leven)
- Bridging: Hier gaat het over (minder intense) relaties tussen personen, of groepen die van elkaar
verschillen (bv. een andere sociale positie innemen in de maatschappij).
Netwerkversterkende initiatieven kunnen dus zowel de bestaande 'homogene banden' versterken als 'bruggen'
bouwen tussen verschillende sociale groepen.
INTERNATIONAAL PERSPECTIEF
LEERPAD 1: SOCIALE EN PERSOONLIJKE NETWERKVERSTERKING
WAT KAN HET BETREKKEN VAN EEN SOCIAAL NETWERK VOOR IEMAND BETEKENEN?
- Houvast bieden
- Netwerk betekend de persoon is niet allen
- Minder grote stap om mee in gesprek te gaan
- Veilig gevoel
- Persoon voelt zich gesteund
- Ondersteund worden door anderen
- Dichte omgeving meer betrekken zodat er een gevoel is van niet alleen te zijn
1. THEORETHISCHE ACHTERGROND
1.1. SOCIAAL NETWERK
- Mensen bewegen zich niet alleen in formele sociale kringen
zoals verenigingen, dienstencentra, scholen of wijkgezondheidscentra.
- Ze maken ook deel uit van informele en natuurlijke sociale netwerken
zoals een familie, vriendenkring, buurt,...
Sociaal netwerk = Een sociaal netwerk verwijst naar de verzameling relaties tussen een persoon en de mensen
met wie een zekere band bestaat en die betekenisvol worden geacht. Denk aan vrienden, familie en collega's.
Een sociaal netwerk biedt een identiteit omdat dit het gevoel geeft ergens bij te horen.
Bartelink en Verheijden (2015) en Hendrix (2001) onderscheiden vijf mogelijke functies van het sociaal
netwerk:
- Praktische ondersteuning: bijvoorbeeld klusjes, huishoudelijke hulp thuisoppas
- Psychologische of emotionele steun: een luisterend oor
- Normatieve functie: rolmodellen waar normen en waarden worden overgedragen
- Cognitieve ondersteuning onder de vorm van advies- of informatiefunctie
- Sociaal contact
Sociaal netwerk biedt niet altijd sociale steun
- Dominante bewering dat het versterken van iemands netwerk leidt tot meer steun
- Niet alle sociale relaties genereren automatisch meer sociale steun.
- Sociale netwerken kunnen problemen veroorzaken en soms wordt aanbevolen bepaalde relaties af te
bouwen.
, - De ervaring van sociale steun hangt af van de relatiekwaliteit en kan variëren van ondersteunend tot
controlerend
1.2. SOCIAAL KAPITAAL
- Het geheel van iemands sociale relaties en sociale hulpbronnen wordt benoemd als het 'sociaal
kapitaal'.
- Begrip uit de sociologie
Verwijst naar sociale netwerken van individuen én de hulpbronnen die ze mobiliseren.
Het sociaal kapitaal omvat je sociaal netwerk en datgene wat je via je netwerk gedaan kunt
krijgen.
- Via je netwerk kan je…
bijvoorbeeld financieel kapitaal verkrijgen - mensen uit je netwerk kunnen je informeren over
banen, vacatures, werk- en stageplekken, een goed woordje voor je doen,... wat ervoor kan
zorgen dat je sneller ergens aan de slag kan, promotie maakt, een hoger loon krijgt,...
Daarnaast kan je via je netwerk ook bepaalde kennis en competenties (cultureel kapitaal)
verwerven.
Zie filmpje chamillo
- Sociaal kapitaal verwijst naar het functionele aspect van sociale relaties
- Hoewel het woord "kapitaal" kan suggereren dat sociale netwerken alleen worden gezien als een
middel om economisch voordeel te behalen
- een ruimer concept
- Niet alleen om de “kwantiteit” van je contacten, maar ook om de kwaliteit van die relaties en over de
sociale positie van de mensen die je kent.
Voorbeeld : Sommige groepen in de samenleving hebben veel sociale connecties, maar mogelijk weinig sociaal
kapitaal vanwege het feit dat ze zich allemaal in maatschappelijk kwetsbare posities bevinden. Wanneer
mensen in armoede bijvoorbeeld vooral in contact komen met andere mensen in armoede kunnen ze dit
netwerk minder aangrijpen om hun maatschappelijke positie te verbeteren. Omgekeerd krijgt iemand met
sterke banden met mensen in diverse hoger aangeschreven maatschappelijke posities vaak meer kansen in het
leven. De sociaal kapitaal-theorie helpt dus ook om de ongelijkheden in de samenleving te bevatten.
1.3. BONDING-BRIDGING
Putnam (1995; 2000) schetst twee mechanismen om iemands sociaal kapitaal te vergroten:
- Bonding: Dit staat voor meer intense relaties tussen personen die gemeenschappelijke kenmerken
hebben (bv. mensen die op een vergelijkbare manier leven)
- Bridging: Hier gaat het over (minder intense) relaties tussen personen, of groepen die van elkaar
verschillen (bv. een andere sociale positie innemen in de maatschappij).
Netwerkversterkende initiatieven kunnen dus zowel de bestaande 'homogene banden' versterken als 'bruggen'
bouwen tussen verschillende sociale groepen.
