Samenvatting ETHIEK LES 5: GOOD PRACTICE: DE OIKOTEN-METHODE

BELEID EN ETHIEK IN DE SOCIAL PROFIT
ETHIEK LES 5: GOOD PRACTICE: DE OIKOTEN-METHODE

1. INLEIDING

Oikoten is een organisatie die binnen de Integrale Jeugdhulp langdurige staptochten en werkprojecten in
gastfamilies aanbiedt als alternatief voor gesloten instellingen.




2. DE STAPTOCHTEN VAN OIKOTEN

Oikoten (‘ver van huis’ + op eigen kracht)

- Oikoten en ‘ontheming’
- Opgericht in 1982 door 2 sociaal werkers
- Geïnspireerd door ‘Vision quest’ coast to coast walk in VS
- ‘Ondersteunende begeleiding’ binnen de organisatie Alba (herstelgerichte en constructieve afhandeling
(HCA))
 Oikoten
 Korte time-out projecten
 Krachtgerichte ervaringstrajecten voor jongeren.
- Herent bij Leuven
 Oude hoeve als thuisbasis in België
- Staptocht naar Santiago, later ook andere bestemmingen en werkprojecten
- Gefinancierd als project tot 2013 – sindsdien structureel onder vzw Alba
- 500 jongeren in 40 jaar
- 300 projecten ondersteund
- Vrijwillige en bewuste keuze via een aanvraag
- Team: stevig gemotiveerd en er baat bij zouden hebben
- Goedkeuring na een goed gesprek
- 1 op 1 of 1 op 2 begeleiding
- Bestemming: Santiago de Compostella, christelijk pelgrimsoord in Galicië,
 Andere bestemmingen en tochten zijn in de loop der jaren gekozen en bereikt.
- Tochten doorgaan per fiets, met paard of ezel of in combinatie met zeilen.



2.1. DOELGROEP

‘Kwetsbare’ jongeren tussen 15 en 18 jaar

- Kwetsbaar: gebrek aan toekomstperspectief en vervangen het stigmatiserende ‘delinquent’ of
‘antisociaal’
- Meeste verblijven in een gesloten instelling
- Nemen deel als andere opties zijn uitgeput: hoop om leven nieuwe richting te geven

, - Schoolverlaters
- Missen een degelijke steunfiguur: hunkeren naar ouderliefde en erkenning
- Jonge daders die onder bewind staan door veroordelingen van de jeugdrechtbank
- Geschiedenis van drugsgebruik (antipsychotica en antidepressiva)
- Weinig vertrouwen in hun vaardigheden
- Moeite met emoties en impulsen te controleren
- Staan negatief tegenover omgeving
- Leggen schuld van situatie makkelijk bij ander
- Lijken sterk en cool



2.1.1. “MIJN JEUGD WAS NIET GELUKKIG” (JONGERE)

- Mensen met een normale jeugd weten niet wat het is om te leven vanuit een gebroken achtergrond
zonder de instrumenten en de ‘juiste’ vaardigheden en manieren

- Vaak geen enkel perspectief (op de toekomst)




2.1.2. “IK ZAL OPNIEUW VERLENGEN” (JEUGDRECHTER)

- Jeugdrechter en consulent geven toestemming
- Totaal andere benadering
- Oikoten kiest kandidaten ‘zonder perspectief’ – weinig context

“De tocht is een medicijn, de gevangenis is dat niet”




2.1.3. “ALLES IS BETER DAN MOL” (JONGERE)

- In Mol zit je vast
- Gaat over de staptochten, niet werkprojecten
- Radicale breuk met het verleden
- Een nieuwe omgeving ‘weg van huis’
 Persoonlijke keuze
 Geen therapie
 Een te ondertekenen overeenkomst
- Overeenkomst tussen gelijke partners, gaan contract met elkaar aan: ik wil de tocht doen, ik zet me
daarvoor in, ik verwacht dit...
- Elke betrokkene krijgt op zijn niveau een stem: dit is wat ik verwacht en wat ik bied
- Mensen uit de directe context opnieuw contacteren en betrekken
- Binnen vier ‘regels’
 Geen smartphone
 Regels van het land respecteren  omtrent alcohol, drugs, etc
 Alles te voet