Nederlands schriftelijke
taalvaardigheid
Inhoud
Inleiding............................................................................................................................................3
Het schrijfproces...............................................................................................................................4
Aandachtspunt 1: oriënteren (voorbereiding)....................................................................................4
Aandachtspunt 2: structuren (voorbereiding)....................................................................................4
Aandachtspunt 3: schrijven (het schrijfproces zelf)............................................................................4
Stijl....................................................................................................................................................4
Welke stijldimensies zijn er?...............................................................................................................4
Moeilijkheid....................................................................................................................................4
Informatiedichtheid........................................................................................................................5
Aantrekkelijkheid............................................................................................................................5
Afstandelijkheid..............................................................................................................................5
Exactheid........................................................................................................................................5
Tips.....................................................................................................................................................5
Handboek deel 1: Adviezen...............................................................................................................6
1. Een goede tekst..............................................................................................................................6
2. Het schrijfproces.............................................................................................................................6
3. De voorbereiding: het opzetten van een bouwplan.......................................................................6
3.1 Het bouwplan...........................................................................................................................6
3.2 Vaste structuren.......................................................................................................................7
3.3 Strategisch selecteren en structureren.....................................................................................8
3.4 Documenteren: lezen en samenvatten.....................................................................................9
4. De structuurronde: structuur expliciteren in de tekst..................................................................10
4.1 Tekstindeling en alinea’s........................................................................................................10
4.2 Titels en kopjes, inleidingen en slotpassages..........................................................................10
5. De stijlronde: een goede stijl kiezen.............................................................................................11
5.1 Stijldimensies..........................................................................................................................11
5.2 Stijldimensies en genregericht (her)schrijven.........................................................................12
5.4 Strategisch formuleren...........................................................................................................12
Het nieuwsbericht...........................................................................................................................13
Onderdelen.......................................................................................................................................13
Structuur...........................................................................................................................................13
1
, Basisprincipe................................................................................................................................13
Tips voor een goede lead..............................................................................................................13
Tips voor een goede broodtekst...................................................................................................13
Stijl....................................................................................................................................................14
Kop...................................................................................................................................................14
Tips...................................................................................................................................................14
Begin met het nieuws...................................................................................................................14
Vang een lezer met drie zinnen....................................................................................................14
Voer voor koppensnellers.............................................................................................................14
Weg met het grijs!........................................................................................................................15
De voorlichtingsfolder.....................................................................................................................16
Algemeen..........................................................................................................................................16
Voorkant...........................................................................................................................................16
Binnenkant.......................................................................................................................................16
Het tijdschriftartikel........................................................................................................................17
De aandacht trekken........................................................................................................................17
De aandacht vasthouden..................................................................................................................17
Checklists.........................................................................................................................................17
Structuur...........................................................................................................................................17
Nieuwsbericht..................................................................................................................................19
2
, Inleiding
Alineaniveau
Eén thema per alinea
Kernzin op een voorkeursplaats
Logische verbanden tussen zinnen
Signaalwoorden
WEL WEL NIET
----------------------- ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ---------------
---------------------- ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------
Tekstniveau
Motiverende titel (eventueel met een structurerende ondertitel)
Structurerende én motiverende inleiding en slot
Structurerende én motiverende tussentitels
Overgangszinnen
Titels
Citaat
De lezer aanspreken (kan ook met een vraag, een imperatief…)
Misdaad
Seks
Inleiding
Actualiteit
Anekdote
Controverse
Ervaring van de lezer
Filosofische beschouwing
Herkenbaarheid
Human interests: het leven van anderen
Mysterie
Sfeerschepping, beschrijving
3
taalvaardigheid
Inhoud
Inleiding............................................................................................................................................3
Het schrijfproces...............................................................................................................................4
Aandachtspunt 1: oriënteren (voorbereiding)....................................................................................4
Aandachtspunt 2: structuren (voorbereiding)....................................................................................4
Aandachtspunt 3: schrijven (het schrijfproces zelf)............................................................................4
Stijl....................................................................................................................................................4
Welke stijldimensies zijn er?...............................................................................................................4
Moeilijkheid....................................................................................................................................4
Informatiedichtheid........................................................................................................................5
Aantrekkelijkheid............................................................................................................................5
Afstandelijkheid..............................................................................................................................5
Exactheid........................................................................................................................................5
Tips.....................................................................................................................................................5
Handboek deel 1: Adviezen...............................................................................................................6
1. Een goede tekst..............................................................................................................................6
2. Het schrijfproces.............................................................................................................................6
3. De voorbereiding: het opzetten van een bouwplan.......................................................................6
3.1 Het bouwplan...........................................................................................................................6
3.2 Vaste structuren.......................................................................................................................7
3.3 Strategisch selecteren en structureren.....................................................................................8
3.4 Documenteren: lezen en samenvatten.....................................................................................9
4. De structuurronde: structuur expliciteren in de tekst..................................................................10
4.1 Tekstindeling en alinea’s........................................................................................................10
4.2 Titels en kopjes, inleidingen en slotpassages..........................................................................10
5. De stijlronde: een goede stijl kiezen.............................................................................................11
5.1 Stijldimensies..........................................................................................................................11
5.2 Stijldimensies en genregericht (her)schrijven.........................................................................12
5.4 Strategisch formuleren...........................................................................................................12
Het nieuwsbericht...........................................................................................................................13
Onderdelen.......................................................................................................................................13
Structuur...........................................................................................................................................13
1
, Basisprincipe................................................................................................................................13
Tips voor een goede lead..............................................................................................................13
Tips voor een goede broodtekst...................................................................................................13
Stijl....................................................................................................................................................14
Kop...................................................................................................................................................14
Tips...................................................................................................................................................14
Begin met het nieuws...................................................................................................................14
Vang een lezer met drie zinnen....................................................................................................14
Voer voor koppensnellers.............................................................................................................14
Weg met het grijs!........................................................................................................................15
De voorlichtingsfolder.....................................................................................................................16
Algemeen..........................................................................................................................................16
Voorkant...........................................................................................................................................16
Binnenkant.......................................................................................................................................16
Het tijdschriftartikel........................................................................................................................17
De aandacht trekken........................................................................................................................17
De aandacht vasthouden..................................................................................................................17
Checklists.........................................................................................................................................17
Structuur...........................................................................................................................................17
Nieuwsbericht..................................................................................................................................19
2
, Inleiding
Alineaniveau
Eén thema per alinea
Kernzin op een voorkeursplaats
Logische verbanden tussen zinnen
Signaalwoorden
WEL WEL NIET
----------------------- ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ---------------
---------------------- ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------ ------------------------------ ------------------------------
------------------------------
Tekstniveau
Motiverende titel (eventueel met een structurerende ondertitel)
Structurerende én motiverende inleiding en slot
Structurerende én motiverende tussentitels
Overgangszinnen
Titels
Citaat
De lezer aanspreken (kan ook met een vraag, een imperatief…)
Misdaad
Seks
Inleiding
Actualiteit
Anekdote
Controverse
Ervaring van de lezer
Filosofische beschouwing
Herkenbaarheid
Human interests: het leven van anderen
Mysterie
Sfeerschepping, beschrijving
3