Methoden en technieken van onderzoek Aantekeningen
College 1 Probleemstelling, doelstelling, typen vragen, conceptueel/causaal model
Ethische verantwoording:
TENTAMEN! (verhaaltje: wat is hier van toepassing?)
- Vrijwillige deelname
Hoe om te gaan met iemand die niet kan praten en dus geen toestemming kan geven?
- Geen valse voorstelling van zaken
Observator zegt alleen te kijken naar het gedrag van de leerkracht, maar kijkt ‘stiekem’ naar een
leerling.
- Anonimiteit gewaarborgd
- Uitkomsten geen nadelig effect hebben
Vragenlijst ingevuld en vervolgens ontslag krijgen.
- Controleerbaar en objectief uitgevoerd
Niet aan de haal gaan met antwoorden. Een interviewer mag antwoorden niet in de mond
leggen.
Empirische cyclus
Begin onderzoek
- Probleemverheldering
Vage en globale probleemstelling (“ik heb het gevoel dat…”)
- Verheldering probleem, inperking, overleg
- (Op)nieuw gegevens verzamelen? Of is er al data over te vinden?
- Doelstelling: Wat willen we bereiken (informatie of probleem oplossen)?
- Relevant en uitvoerbaar (geld, veel reizen, materialen, enz.)
Doelstelling en concrete onderzoeksvragen
1
,Verschil probleemstelling en doelstelling
TENTAMEN! (stukje uit onderzoek -> probleemstelling eruit halen)
Probleemstelling
- (Vage/globale) weergave van het probleem
- Huidige vs. gewenste situatie
- Afkomstig van opdrachtgever/literatuurstudie
Doelstelling
- Data verzamelen om “inzicht te krijgen in…”
- Kader scheppend:
- Waarom wil je informatie verzamelen?
- Wat wil je bereiken met het onderzoek?
- Praktische/maatschappelijke relevatie (praktijk verbeteren/veranderen)
- Theoretische/wetenschappelijke relevantie (draagt bij aan theorievorming (hoe reageren
mensen in stresssituatie)
- Combinatie van beide (vaak het geval)
Typen kwantitatieve onderzoeksvragen
TENTAMEN! (onderzoeksvraag formuleren, daarbij één van deze drie kiezen)
- Frequentievragen
Hoeveel…?
Hoe vaak…?
- Verschilvragen (twee groepen vergelijken! (geslacht, opleidingsniveau, sociaal economische
status))
In welke mate is er een verschil in…?
In welke mate is er verschil tussen…?
- Samenhangsvragen (kenmerken/eigenschappen van
mensen (slaapproblemen leidt tot meer depressie)
In welke mate is er samenhang / een relatie tussen … en …?
Goede kwantitatieve onderzoeksvragen
- Specifiek
- Beantwoordbaar / onderzoekbaar
- Bevat belangrijkste kenmerken (variabelen) van je onderzoek
- Relevant
- Sluit goed aan bij de probleem- en doelstelling
In welke mate hangt de groeperingsvorm samen met het taakgericht gedrag in de rekenlessen?
Slechte kwantitatieve onderzoeksvragen
- Te globaal
- Verwijden:
- Waarom vragen
- Hoe komt het vragen
- Hoe kunnen we vragen
- Normatieve / ethische / esthetische vragen
Dit zijn kwalitatieve onderzoeksvragen!
Replicatie-eis
In een onderzoek moet je alles heel goed uitleggen en beschrijven. Zodat hetzelfde onderzoek
opnieuw kan worden gedaan. Dat moet leiden tot dezelfde resultaten.
2
, Onderzoekseenheid
Op wie / wat heeft de onderzoeksvraag betrekking?
- Niveau/level waarop je uitspraken wilt doen
- Rij/regel in het databestand
- Zijn respondenten als ze antwoord geven op vragen
Kenmerk (= eigenschapsbegrip (leeftijd, opleidingsniveau, geslacht))
Wat ga je meten bij de onderzoekseenheden?
- (Abstracte) eigenschap/kenmerk van onderzoekseenheid
- Komen terug in onderzoeksvraag
Variabele (= eigenschap)
Kenmerk dat in concreet meetbare termen is omgezet.
- Geoperationaliseerde eigenschapsbegrip (meetbaar gemaakt)
- Kolom in databestand
Concept
Eenvoudig kenmerk (heel concreet) -> 1 variabele (geslacht)
Construct
Ingewikkeld kenmerk (niet concreet, abstract/complex begrip, moeilijker te meten) -> meerdere
variabelen (onderwijseffectiviteit, intelligentie)
Conceptueel model / Causaal model (bij samenhangsvragen)
TENTAMEN! (conceptueel model tekenen)
- Weergave/zichtbaarmaken van de relaties tussen de kenmerken
- Opgebouwd uit alle kenmerken van de onderzoeksvragen
- Geen onderzoekseenheden!
- Variabelen in vakjes!
- Oorzaak – gevolg zeker weten: --> (pijl) causaal model
- Oorzaak gevolg niet zeker weten: -- (streep) conceptueel model
GOED FOUT
man mbo
opleidings-
geslacht
niveau
hbo
vrouw wo
3
College 1 Probleemstelling, doelstelling, typen vragen, conceptueel/causaal model
Ethische verantwoording:
TENTAMEN! (verhaaltje: wat is hier van toepassing?)
- Vrijwillige deelname
Hoe om te gaan met iemand die niet kan praten en dus geen toestemming kan geven?
- Geen valse voorstelling van zaken
Observator zegt alleen te kijken naar het gedrag van de leerkracht, maar kijkt ‘stiekem’ naar een
leerling.
- Anonimiteit gewaarborgd
- Uitkomsten geen nadelig effect hebben
Vragenlijst ingevuld en vervolgens ontslag krijgen.
- Controleerbaar en objectief uitgevoerd
Niet aan de haal gaan met antwoorden. Een interviewer mag antwoorden niet in de mond
leggen.
Empirische cyclus
Begin onderzoek
- Probleemverheldering
Vage en globale probleemstelling (“ik heb het gevoel dat…”)
- Verheldering probleem, inperking, overleg
- (Op)nieuw gegevens verzamelen? Of is er al data over te vinden?
- Doelstelling: Wat willen we bereiken (informatie of probleem oplossen)?
- Relevant en uitvoerbaar (geld, veel reizen, materialen, enz.)
Doelstelling en concrete onderzoeksvragen
1
,Verschil probleemstelling en doelstelling
TENTAMEN! (stukje uit onderzoek -> probleemstelling eruit halen)
Probleemstelling
- (Vage/globale) weergave van het probleem
- Huidige vs. gewenste situatie
- Afkomstig van opdrachtgever/literatuurstudie
Doelstelling
- Data verzamelen om “inzicht te krijgen in…”
- Kader scheppend:
- Waarom wil je informatie verzamelen?
- Wat wil je bereiken met het onderzoek?
- Praktische/maatschappelijke relevatie (praktijk verbeteren/veranderen)
- Theoretische/wetenschappelijke relevantie (draagt bij aan theorievorming (hoe reageren
mensen in stresssituatie)
- Combinatie van beide (vaak het geval)
Typen kwantitatieve onderzoeksvragen
TENTAMEN! (onderzoeksvraag formuleren, daarbij één van deze drie kiezen)
- Frequentievragen
Hoeveel…?
Hoe vaak…?
- Verschilvragen (twee groepen vergelijken! (geslacht, opleidingsniveau, sociaal economische
status))
In welke mate is er een verschil in…?
In welke mate is er verschil tussen…?
- Samenhangsvragen (kenmerken/eigenschappen van
mensen (slaapproblemen leidt tot meer depressie)
In welke mate is er samenhang / een relatie tussen … en …?
Goede kwantitatieve onderzoeksvragen
- Specifiek
- Beantwoordbaar / onderzoekbaar
- Bevat belangrijkste kenmerken (variabelen) van je onderzoek
- Relevant
- Sluit goed aan bij de probleem- en doelstelling
In welke mate hangt de groeperingsvorm samen met het taakgericht gedrag in de rekenlessen?
Slechte kwantitatieve onderzoeksvragen
- Te globaal
- Verwijden:
- Waarom vragen
- Hoe komt het vragen
- Hoe kunnen we vragen
- Normatieve / ethische / esthetische vragen
Dit zijn kwalitatieve onderzoeksvragen!
Replicatie-eis
In een onderzoek moet je alles heel goed uitleggen en beschrijven. Zodat hetzelfde onderzoek
opnieuw kan worden gedaan. Dat moet leiden tot dezelfde resultaten.
2
, Onderzoekseenheid
Op wie / wat heeft de onderzoeksvraag betrekking?
- Niveau/level waarop je uitspraken wilt doen
- Rij/regel in het databestand
- Zijn respondenten als ze antwoord geven op vragen
Kenmerk (= eigenschapsbegrip (leeftijd, opleidingsniveau, geslacht))
Wat ga je meten bij de onderzoekseenheden?
- (Abstracte) eigenschap/kenmerk van onderzoekseenheid
- Komen terug in onderzoeksvraag
Variabele (= eigenschap)
Kenmerk dat in concreet meetbare termen is omgezet.
- Geoperationaliseerde eigenschapsbegrip (meetbaar gemaakt)
- Kolom in databestand
Concept
Eenvoudig kenmerk (heel concreet) -> 1 variabele (geslacht)
Construct
Ingewikkeld kenmerk (niet concreet, abstract/complex begrip, moeilijker te meten) -> meerdere
variabelen (onderwijseffectiviteit, intelligentie)
Conceptueel model / Causaal model (bij samenhangsvragen)
TENTAMEN! (conceptueel model tekenen)
- Weergave/zichtbaarmaken van de relaties tussen de kenmerken
- Opgebouwd uit alle kenmerken van de onderzoeksvragen
- Geen onderzoekseenheden!
- Variabelen in vakjes!
- Oorzaak – gevolg zeker weten: --> (pijl) causaal model
- Oorzaak gevolg niet zeker weten: -- (streep) conceptueel model
GOED FOUT
man mbo
opleidings-
geslacht
niveau
hbo
vrouw wo
3
