lOMoARcPSD|2668334
1
, lOMoARcPSD|2668334
Voorwoord
Mijn naam is X en sinds 2023 werk ik bij X.
X ondersteunt mensen die slechthorend, doof of doofblind zijn of een
taalontwikkelingsstoornis (TOS) of communicatief meervoudige beperking hebben.
Als systeemgericht behandelaar binnen X Velp houd ik mij voornamelijk bezig met
kinderen die een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben.
Samen met collega’s en andere behandelaars vormen we een multidisciplinair team die de
ouders en de kinderen zo goed mogelijk proberen voor te bereiden op de toekomst, met als
doel dat de kinderen straks zo goed mogelijk kunnen deelnemen aan de maatschappij.
Mijn werkzaamheden zijn voornamelijk als volgt:
Samen met ouders en kind een context thuis creëren ter verbetering van de communicatie;
Ouders inzicht geven in de communicatieproblematiek van hun kind;
De draagkracht van ouders vergroten, zodat zij om kunnen gaan met
opvoedvragen die samenhangen met de communicatieproblematiek van
hun kind;
Zorgdragen voor het opstellen van doelen in multidisciplinaire
handelingsplannen en de verslaglegging van de voortgang van de
behandeling in het zorgmanagementsysteem.
Om wat meer handvatten te krijgen voor de psychosociale begeleiding van de ouders en
kinderen volg ik de opleiding Social Work van de NCOI.
Als eindopdracht voor de module Werken met Methodieken heb ik onderstaande
moduleopdracht gemaakt. Deze module was zeer leerzaam, door je weer bezig te houden
met de concrete stappen van een plancyclus merk je dat je in je dagelijkse werkleven soms
stappen hiervan overslaat.
Veel leesplezier.
2
, lOMoARcPSD|2668334
Samenvatting
Deze plancyclus is geschreven als opdracht voor de module ‘Werken met methodieken’.
Het beschrijven van de plancyclus gaat aan de hand van het boek ‘De Plancyclus in het
sociaal-agogisch werk’ van Britt Fontaine (2010). Zij beschouwt de plancyclus als de
basismethodiek in het sociaal-agogisch werken.
Fase 1: oriënterende fase. In deze fase onderzoeken we onze eigen indruk van de problemen
en doen we een eerste onderzoek naar het probleem zelf. Het resultaat van deze fase is
een concrete en duidelijke omschreven probleemdefinitie, waarover alle betrokkenen het
eens zijn. (Fontaine 2010) Emma is een meisje van 3 jaar die opgroeit in een druk gezin
met 3 zusjes. Bij Emma en haar tweelingzusje Daisy is vorig jaar (2023) een
taalontwikkelingsstoornis geconstateerd. Emma kan zich slecht concentreren in de les,
vraagt veel aandacht en heeft een lage pijndrempel. In een eerdere fase werd het gedrag
van Emma gezien als onderdeel van haar taalontwikkelingsstoornis. Maar naarmate deze
ontwikkeling zich verbeterde, werd het gedrag van Emma niet anders.
Het is een probleem voor Emma, haar ouders en haar begeleiders en dient nader onderzocht
te worden. Deze fase sluit zich af met de probleemdefinitie:
Vorig jaar is er een TOS stoornis bij Emma vastgesteld. Emma maakt vaak speelgoed stuk en is in haar
omgang met anderen kinderen ongecontroleerd. Op school kan ze zich moeilijk concentreren en trekt
ze zichzelf terug zodra ze op haar gedrag wordt aangesproken.
Fase 2: diagnostische fase. In deze fase gaan we het probleem nader onderzoeken en
analyseren. Voordat je daadwerkelijk kunt gaan onderzoeken, moet je beslissen wat je
precies wilt gaan onderzoeken. Dit doe je aan de hand van hypothesen. (Fontaine 2010)
De volgende hypothese wordt verder onderzocht: Emma vertoont dit gedrag omdat ze moeite
heeft met prikkelverwerking.
Het onderzoeken van deze hypothese gaat aan de hand van een observatieplan. De
methode die hierbij gebruikt wordt zijn de vragenlijsten van de Sensory Profile Companion.
Fase 3: planning- en uitvoeringsfase. In deze fase beginnen we met het stellen van
een doel. (Fontaine 2010)
Het doel van deze plancyclus luidt als volgt: over 6 maanden heeft Emma een betere controle
over haar prikkelverwerking.
Vervolgens wordt dit doel verwerkt tot een plan van aanpak, het zogeheten werkplan, hierbij
maken we gebruik van de methode ZAP (zintuigelijk activiteitenprogramma). Het werkplan
wordt uitgeschreven over een periode van zes maanden aan de hand van tussendoelen.
Fase 4: evaluatiefase. In deze fase is het van belang dat je bijhoudt welke resultaten er met
en door de cliënt behaald zijn. Daarnaast is het belangrijk om je eigen handelen als
hulpverlener tijdens de uitvoering te observeren en te evalueren. (Fontaine 2010)
We staan aan de start van het uitvoeren van het werkplan en kunnen dus nog geen
eindevaluatie uitvoeren. Wel kunnen we verschillende tussenevaluaties uitvoeren
zoals de reflectie op het eigen handelen tot nu toe en de reflectie van het proces.
De eindevaluatie voeren we uit aan de hand van de methode van Kirkpatrick waarbij er
gekeken wordt naar de 4 verschillende niveaus van zijn model: tevredenheid, verworven
kennis, overdracht en impact.
3
,lOMoARcPSD|2668334
4
, lOMoARcPSD|2668334
Inhoudsopgave
Voorwoord...................................................................................................................................................................1
Samenvatting..............................................................................................................................................................2
Inhoudsopgave...........................................................................................................................................................3
Inleiding........................................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 1. Oriënterende fase.............................................................................................................................4
1.1Signaleren............................................................................................................................................................4
1.2Eigen indruk........................................................................................................................................................5
1.3Problematiseren.................................................................................................................................................5
1.4Probleemdefinitie..............................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2. Diagnostische fase...........................................................................................................................6
2.1Hypothesen.........................................................................................................................................................6
2.2Keuze van de hypothese................................................................................................................................6
2.3Observatieplan...................................................................................................................................................6
Hoofdstuk 3. Plannings- en uitvoeringsfase......................................................................................................8
3.1Juridische kaders...............................................................................................................................................8
3.2Handelingsdoel..................................................................................................................................................8
3.3Analyse van de haalbaarheid.......................................................................................................................8
3.4Tussendoelen......................................................................................................................................................9
3.5Methode(s)...........................................................................................................................................................9
3.6Werkplan..............................................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4. Evaluatie fase..................................................................................................................................10
4.1Reflectie op het eigen handelen...............................................................................................................10
4.2Reflectie op het handelingsdoel...............................................................................................................10
4.3Reflectie op het proces.................................................................................................................................10
4.4Eindevaluatie....................................................................................................................................................11
Literatuurlijst.............................................................................................................................................................12
Bijlagen.......................................................................................................................................................................13
5
1
, lOMoARcPSD|2668334
Voorwoord
Mijn naam is X en sinds 2023 werk ik bij X.
X ondersteunt mensen die slechthorend, doof of doofblind zijn of een
taalontwikkelingsstoornis (TOS) of communicatief meervoudige beperking hebben.
Als systeemgericht behandelaar binnen X Velp houd ik mij voornamelijk bezig met
kinderen die een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben.
Samen met collega’s en andere behandelaars vormen we een multidisciplinair team die de
ouders en de kinderen zo goed mogelijk proberen voor te bereiden op de toekomst, met als
doel dat de kinderen straks zo goed mogelijk kunnen deelnemen aan de maatschappij.
Mijn werkzaamheden zijn voornamelijk als volgt:
Samen met ouders en kind een context thuis creëren ter verbetering van de communicatie;
Ouders inzicht geven in de communicatieproblematiek van hun kind;
De draagkracht van ouders vergroten, zodat zij om kunnen gaan met
opvoedvragen die samenhangen met de communicatieproblematiek van
hun kind;
Zorgdragen voor het opstellen van doelen in multidisciplinaire
handelingsplannen en de verslaglegging van de voortgang van de
behandeling in het zorgmanagementsysteem.
Om wat meer handvatten te krijgen voor de psychosociale begeleiding van de ouders en
kinderen volg ik de opleiding Social Work van de NCOI.
Als eindopdracht voor de module Werken met Methodieken heb ik onderstaande
moduleopdracht gemaakt. Deze module was zeer leerzaam, door je weer bezig te houden
met de concrete stappen van een plancyclus merk je dat je in je dagelijkse werkleven soms
stappen hiervan overslaat.
Veel leesplezier.
2
, lOMoARcPSD|2668334
Samenvatting
Deze plancyclus is geschreven als opdracht voor de module ‘Werken met methodieken’.
Het beschrijven van de plancyclus gaat aan de hand van het boek ‘De Plancyclus in het
sociaal-agogisch werk’ van Britt Fontaine (2010). Zij beschouwt de plancyclus als de
basismethodiek in het sociaal-agogisch werken.
Fase 1: oriënterende fase. In deze fase onderzoeken we onze eigen indruk van de problemen
en doen we een eerste onderzoek naar het probleem zelf. Het resultaat van deze fase is
een concrete en duidelijke omschreven probleemdefinitie, waarover alle betrokkenen het
eens zijn. (Fontaine 2010) Emma is een meisje van 3 jaar die opgroeit in een druk gezin
met 3 zusjes. Bij Emma en haar tweelingzusje Daisy is vorig jaar (2023) een
taalontwikkelingsstoornis geconstateerd. Emma kan zich slecht concentreren in de les,
vraagt veel aandacht en heeft een lage pijndrempel. In een eerdere fase werd het gedrag
van Emma gezien als onderdeel van haar taalontwikkelingsstoornis. Maar naarmate deze
ontwikkeling zich verbeterde, werd het gedrag van Emma niet anders.
Het is een probleem voor Emma, haar ouders en haar begeleiders en dient nader onderzocht
te worden. Deze fase sluit zich af met de probleemdefinitie:
Vorig jaar is er een TOS stoornis bij Emma vastgesteld. Emma maakt vaak speelgoed stuk en is in haar
omgang met anderen kinderen ongecontroleerd. Op school kan ze zich moeilijk concentreren en trekt
ze zichzelf terug zodra ze op haar gedrag wordt aangesproken.
Fase 2: diagnostische fase. In deze fase gaan we het probleem nader onderzoeken en
analyseren. Voordat je daadwerkelijk kunt gaan onderzoeken, moet je beslissen wat je
precies wilt gaan onderzoeken. Dit doe je aan de hand van hypothesen. (Fontaine 2010)
De volgende hypothese wordt verder onderzocht: Emma vertoont dit gedrag omdat ze moeite
heeft met prikkelverwerking.
Het onderzoeken van deze hypothese gaat aan de hand van een observatieplan. De
methode die hierbij gebruikt wordt zijn de vragenlijsten van de Sensory Profile Companion.
Fase 3: planning- en uitvoeringsfase. In deze fase beginnen we met het stellen van
een doel. (Fontaine 2010)
Het doel van deze plancyclus luidt als volgt: over 6 maanden heeft Emma een betere controle
over haar prikkelverwerking.
Vervolgens wordt dit doel verwerkt tot een plan van aanpak, het zogeheten werkplan, hierbij
maken we gebruik van de methode ZAP (zintuigelijk activiteitenprogramma). Het werkplan
wordt uitgeschreven over een periode van zes maanden aan de hand van tussendoelen.
Fase 4: evaluatiefase. In deze fase is het van belang dat je bijhoudt welke resultaten er met
en door de cliënt behaald zijn. Daarnaast is het belangrijk om je eigen handelen als
hulpverlener tijdens de uitvoering te observeren en te evalueren. (Fontaine 2010)
We staan aan de start van het uitvoeren van het werkplan en kunnen dus nog geen
eindevaluatie uitvoeren. Wel kunnen we verschillende tussenevaluaties uitvoeren
zoals de reflectie op het eigen handelen tot nu toe en de reflectie van het proces.
De eindevaluatie voeren we uit aan de hand van de methode van Kirkpatrick waarbij er
gekeken wordt naar de 4 verschillende niveaus van zijn model: tevredenheid, verworven
kennis, overdracht en impact.
3
,lOMoARcPSD|2668334
4
, lOMoARcPSD|2668334
Inhoudsopgave
Voorwoord...................................................................................................................................................................1
Samenvatting..............................................................................................................................................................2
Inhoudsopgave...........................................................................................................................................................3
Inleiding........................................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 1. Oriënterende fase.............................................................................................................................4
1.1Signaleren............................................................................................................................................................4
1.2Eigen indruk........................................................................................................................................................5
1.3Problematiseren.................................................................................................................................................5
1.4Probleemdefinitie..............................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2. Diagnostische fase...........................................................................................................................6
2.1Hypothesen.........................................................................................................................................................6
2.2Keuze van de hypothese................................................................................................................................6
2.3Observatieplan...................................................................................................................................................6
Hoofdstuk 3. Plannings- en uitvoeringsfase......................................................................................................8
3.1Juridische kaders...............................................................................................................................................8
3.2Handelingsdoel..................................................................................................................................................8
3.3Analyse van de haalbaarheid.......................................................................................................................8
3.4Tussendoelen......................................................................................................................................................9
3.5Methode(s)...........................................................................................................................................................9
3.6Werkplan..............................................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4. Evaluatie fase..................................................................................................................................10
4.1Reflectie op het eigen handelen...............................................................................................................10
4.2Reflectie op het handelingsdoel...............................................................................................................10
4.3Reflectie op het proces.................................................................................................................................10
4.4Eindevaluatie....................................................................................................................................................11
Literatuurlijst.............................................................................................................................................................12
Bijlagen.......................................................................................................................................................................13
5
