SAMENVATTING
REGIE EN
MANAGEMENT
AIV-V1RM-16
Integrale Veiligheidskunde | Hogeschool Utrecht
,Inhoudsopgave
1. Organisaties in het algemeen 3
1.1 Het begrip ‘organisatie’ 3
1.2 Organisatie, bedrijf en onderneming 3
2. Het transformatieproces 4
2.1 Input, throughput en output 4
2.2 Processtructuur 5
3. De omgeving van organisaties 5
3.1 De omgeving in kaart brengen 6
3.2 Beïnvloedingsfactoren 6
4. Het bestaansrecht van organisaties 7
4.1 Missie en visie 8
4.2 Strategie 8
5. Organisatiecultuur 8
5.1 Cultuur volgens Hofstede 9
Het ui-model 9
Cultuurtypering 9
6. Organisatiestructuur 10
6.1 Taak, functie en afdeling 11
6.2 Lijn, lijn-staf en matrix 12
6.3 Coördinatie in organisaties 13
6.4 Typen organisaties volgens Mintzberg 14
7. Planning en strategie 16
7.1 Plannen in organisaties 16
7.2 Strategische plannen en uitvoering 17
8. Besluitvorming en evaluatie 20
8.1 Typen beslissingen en bijbehorende plannen 20
8.2 Het besluitvormingsproces 21
8.3 Besluitvormingsmodellen 22
8.4 Besluitvormingsregels 22
9. Beheersing en sturing 23
9.2 Beheersing in organisaties 24
9.2 Beheersing via de systeembenadering 26
9.4 Beheersing volgens Merchant 27
9.5 Sturing 28
Sturingsindicatoren 28
10. Leidinggeven 29
10.1 Leiderschapsstijlen 30
McGregor 30
Blake en Mouton 30
Quinn 31
Mintzberg 32
Overige leiderschapsstijlen 33
10.2 Motivatie en gedrag 34
10.3 Regisseur, manager en adviseur 38
11. Samenwerking 39
,1. Organisaties in het algemeen
Leerdoelen
• Je kent 3 kenmerken van een organisatie
• Je kent 3 betekenissen van het begrip organisatie
• Je moet het verschil tussen organisatie, bedrijf, onderneming kunnen
omschrijven en hun onderlinge relatie begrijpen
1.1 Het begrip ‘organisatie’
Een organisatie is een samenwerkingsverband tussen twee of meer personen. Hierbij
worden kracht, kennis en vaardigheden gebundeld om een doel te bereiken of in een
behoefte te voorzien. De drie kenmerken van een organisatie zijn:
1. Samenwerking door mensen
2. Gemeenschappelijk doel
3. Gericht op voortbestaan
Met een organisatie kunnen we verschillende dingen bedoelen:
• Functionele organisatie: het effectief op elkaar afstemmen van activiteiten,
bijvoorbeeld de organisatie van een feest
• Institutionele organisatie: een organisatie met een naam en een locatie,
bijvoorbeeld Philips in Amsterdam
• Instrumentele organisatie: de manier waarop men de zaak georganiseerd heeft,
denk aan taakverdeling, afdelingen creëren en dergelijke.
1.2 Organisatie, bedrijf en onderneming
Organisatie een menselijk samenwerkingsverband dat doelgericht en blijvend is.
Bedrijf een organisatie die goederen/diensten maakt om op een afzetmarkt te
verkopen.
Onderneming een bedrijf met een winstoogmerk.
*Alle bedrijven en ondernemingen zijn ook organisaties! Dit betekent echter niet dat
alle organisaties een bedrijf of onderneming zijn. Bij bedrijven en ondernemingen
richten personen zich niet op een gemeenschappelijk doel.
, 2. Het transformatieproces
Leerdoelen
• Je snapt wat een transformatieproces binnen een organisatie is
• Je kunt de begrippen input, throughput en output beschrijven
• Je kunt deze drie begrippen onderscheiden en toepassen op verschillende
organisaties binnen de veiligheidskunde
2.1 Input, throughput en output
Een transformatie is een doelbewuste verandering die een bedrijf/onderneming
doorvoert in de organisatie. Een transformatieproces is het proces van deze
verandering. Transformeren gebeurd door iets in te voegen (input) en daar komt iets
uit (output). Het proces zelf noemt men throughput.
Inputzijde Outputzijde:
• Materialen: wat nodig is om het • Gewenst: verkoopbare producten
product te maken • Ongewenst: afval,
• Middelen: menselijke arbeid, milieuvervuiling, onverkoopbare
geld, investeringen producten.
• Overige factoren: wetgeving,
klimaat
Voorbeeld: om bier te brouwen heb je bepaalde ingrediënten nodig, dat is je input. Het
proces is het brouwen van bier. De gewenste output is bier. De ongewenste output kan
afval zijn of mislukt bier dat men niet kan verkopen.
REGIE EN
MANAGEMENT
AIV-V1RM-16
Integrale Veiligheidskunde | Hogeschool Utrecht
,Inhoudsopgave
1. Organisaties in het algemeen 3
1.1 Het begrip ‘organisatie’ 3
1.2 Organisatie, bedrijf en onderneming 3
2. Het transformatieproces 4
2.1 Input, throughput en output 4
2.2 Processtructuur 5
3. De omgeving van organisaties 5
3.1 De omgeving in kaart brengen 6
3.2 Beïnvloedingsfactoren 6
4. Het bestaansrecht van organisaties 7
4.1 Missie en visie 8
4.2 Strategie 8
5. Organisatiecultuur 8
5.1 Cultuur volgens Hofstede 9
Het ui-model 9
Cultuurtypering 9
6. Organisatiestructuur 10
6.1 Taak, functie en afdeling 11
6.2 Lijn, lijn-staf en matrix 12
6.3 Coördinatie in organisaties 13
6.4 Typen organisaties volgens Mintzberg 14
7. Planning en strategie 16
7.1 Plannen in organisaties 16
7.2 Strategische plannen en uitvoering 17
8. Besluitvorming en evaluatie 20
8.1 Typen beslissingen en bijbehorende plannen 20
8.2 Het besluitvormingsproces 21
8.3 Besluitvormingsmodellen 22
8.4 Besluitvormingsregels 22
9. Beheersing en sturing 23
9.2 Beheersing in organisaties 24
9.2 Beheersing via de systeembenadering 26
9.4 Beheersing volgens Merchant 27
9.5 Sturing 28
Sturingsindicatoren 28
10. Leidinggeven 29
10.1 Leiderschapsstijlen 30
McGregor 30
Blake en Mouton 30
Quinn 31
Mintzberg 32
Overige leiderschapsstijlen 33
10.2 Motivatie en gedrag 34
10.3 Regisseur, manager en adviseur 38
11. Samenwerking 39
,1. Organisaties in het algemeen
Leerdoelen
• Je kent 3 kenmerken van een organisatie
• Je kent 3 betekenissen van het begrip organisatie
• Je moet het verschil tussen organisatie, bedrijf, onderneming kunnen
omschrijven en hun onderlinge relatie begrijpen
1.1 Het begrip ‘organisatie’
Een organisatie is een samenwerkingsverband tussen twee of meer personen. Hierbij
worden kracht, kennis en vaardigheden gebundeld om een doel te bereiken of in een
behoefte te voorzien. De drie kenmerken van een organisatie zijn:
1. Samenwerking door mensen
2. Gemeenschappelijk doel
3. Gericht op voortbestaan
Met een organisatie kunnen we verschillende dingen bedoelen:
• Functionele organisatie: het effectief op elkaar afstemmen van activiteiten,
bijvoorbeeld de organisatie van een feest
• Institutionele organisatie: een organisatie met een naam en een locatie,
bijvoorbeeld Philips in Amsterdam
• Instrumentele organisatie: de manier waarop men de zaak georganiseerd heeft,
denk aan taakverdeling, afdelingen creëren en dergelijke.
1.2 Organisatie, bedrijf en onderneming
Organisatie een menselijk samenwerkingsverband dat doelgericht en blijvend is.
Bedrijf een organisatie die goederen/diensten maakt om op een afzetmarkt te
verkopen.
Onderneming een bedrijf met een winstoogmerk.
*Alle bedrijven en ondernemingen zijn ook organisaties! Dit betekent echter niet dat
alle organisaties een bedrijf of onderneming zijn. Bij bedrijven en ondernemingen
richten personen zich niet op een gemeenschappelijk doel.
, 2. Het transformatieproces
Leerdoelen
• Je snapt wat een transformatieproces binnen een organisatie is
• Je kunt de begrippen input, throughput en output beschrijven
• Je kunt deze drie begrippen onderscheiden en toepassen op verschillende
organisaties binnen de veiligheidskunde
2.1 Input, throughput en output
Een transformatie is een doelbewuste verandering die een bedrijf/onderneming
doorvoert in de organisatie. Een transformatieproces is het proces van deze
verandering. Transformeren gebeurd door iets in te voegen (input) en daar komt iets
uit (output). Het proces zelf noemt men throughput.
Inputzijde Outputzijde:
• Materialen: wat nodig is om het • Gewenst: verkoopbare producten
product te maken • Ongewenst: afval,
• Middelen: menselijke arbeid, milieuvervuiling, onverkoopbare
geld, investeringen producten.
• Overige factoren: wetgeving,
klimaat
Voorbeeld: om bier te brouwen heb je bepaalde ingrediënten nodig, dat is je input. Het
proces is het brouwen van bier. De gewenste output is bier. De ongewenste output kan
afval zijn of mislukt bier dat men niet kan verkopen.
