Samenvatting hoofdstuk 1: introductie tot de plantkunde (setting the scene)

Hoofdstuk 1: setting the scene
Deel 1: wat is plantkunde
Plantkunde: de studie van planten
 maar wat is een plant dan?

Volgens Linnaeo zijn planten alle organismen die geen dieren zijn.
 Dus ook zwammen, wieren en sommige eencelligen

Nu: enkel landplanten = Embryophyta
 Embryophyta: planten die afstammen van de planten die aan land zijn
gekomen
= een monofyletische groep (met als gemeenschappelijke voorouder een
groenwier)

Soorten landplanten
 Gymnosperms: naaktzadigen
 Angiosperms: bloemplanten
 Bryophyta: mossen
 Monilophyta: Varens
 Lycophyta: varenachtigen


Deel 2: wat is een plant?
Embryophyta zijn echte planten/ planten sensu stricto
 Een plant moet aan verschillende kenmerken voldoen:

1. Het zijn meercellige organismen met cellulose in hun
celwanden




2. Het zijn organismen met cellulose in hun celwanden en
zetmeel als reservestof
 Het zijn deze twee stoffen die heterotrofe organismen uit planten
moeten halen

, 3. Het zijn foto-autotrofe organismen die chlorofyl
bevatten
Foto-autotroof: doen aan fotosynthese
 ze zetten H2O en CO2 om in carbohydraat en O2


6 CO2 + 12 H2O C6H12O6 + 6 O2 + 6
Licht-E
De CO2 is afkomstig uit de atmosfeer
 een zo goed als onuitputtelijke bron

C6H12O6 is chemische energie, opgeslagen in suikers i/d cellulose

Planten zijn primaire producenten
 heterotrofe organismen consumeren deze cellulose om aan hun energie te komen

Opm.: er zijn parasitaire planten, deze zijn hun vermogen om aan fotosynthese te doen
secundair verloren
 hebben ook geen chlorofyl meer (zijn bv. wit)

Opm. v/d opm.: er zijn planten die een mix zijn, bv. marentak

4. Het zijn organismen die een vastgehecht en wortelend
bestaan leiden
Ze zijn immobiel: ze kunnen niet bewegen en weglopen
 kunnen dus niet vluchten van vijanden/op zoek gaan nr een partner
 maken chemische stoffen aan (medicijnen, supplementen,
genotsmiddelen,…)
zie later

5. Vegetatieve vermenigvuldiging
Vegetatieve vermenigvuldiging: een type aseksuele voortplanting waarbij uit
een klein fragment (in sommige gevallen een enkele cel) een nieuw organisme
kan ontwikkelen
 dit komt niet enkel voor bij planten, maar ook bij schimmels en sommige
dieren

Intermezzo: wat is een individu?

Bij animalia is dit een makkelijke vraag om te beantwoorden
 Door aseksuele voortplanting is dit moeilijker te beantwoorden bij de planten

Bv.: in een bos zijn er vaak veel genetisch identieke bomen doordat ze elkaars klonen
zijn.

, = kloneren
 dit is de reden dat stekken kan

6. Ze doen aan generatiewisseling
Lezen p29-p33

Generatiewisseling: het aspect van de levenscyclus dat betrekking heeft op de
afwisseling van generaties.
= digenetische cyclus
 Generatie: een meercellig stadium in de ontwikkeling van een organisme. Het
begint met een voortplantingscel (spore/zygote) en ondergaat een vegetatieve
groei. Uiteindelijk vormt het organisme andere reproductieve cellen

Er zijn 3 mogelijke generaties



Gametofyt
(n)




Sporofyt (2n)


Monogenetisch Digenetisc Monogenetisch
haploïd h diploïd
 Monogenetisch haploïd: er is GEEN generatiewisseling
 er worden enkel sporen gevormd
 de voorouderlijke groenwier behoorde tot deze groep
 Digentisch: doen aan generatiewisseling
 er worden zowel gameten als sporen gevormd
 Monogentisch diploïd: er is GEEN generatiewisseling
 er worden enkel gameten gevormd
 hiertoe behoren de animalia

Opm.: deze onderverdeling was er al voor de stap naar het land gezet was

Vb. 1: de levenscyclus Zeesla
 digenetisch

Het verschil tussen de 2 gen. is niet
op het eerste zicht duidelijk
 kijken naar de structuren