Samenvatting Economische Geschiedenis

Praktisch
Wat houdt het boek in?
 Internatinaae ecinimiee en gaibaaieeerieng
 Chriniaigieech ipgebiuwd, 1820-2000
 1820-1913
 WO I en interbellum
 WO II en poist 1945
 Ficue ip weeteree weread
 Dieveree thema’e

Leeristof
 Leeretif
 Slideis
 Notteis colleseis
 Handboek
 minder van belans, eerder alis leidraad in chronolosie
 vooral wat in leis sezesd wordt

Examen
 Examen
 Schrifelijk, 2 uur tjd
 2 besrippen (2x3p), inhoudisvraas (7p)  zoveel moselijk ischrijven heel blad vol,
verbandenvraas (7p)  verselijken (zie
 Kleine eisisayis voorzien van duidelijkheid en istructuur
 Alleis komt uit islideis en notteis
 Beter te veel ischrijven dan te weinis

Spreekuur
 Spreekuur viir iendieviedueae vragen
 T’Serclaeis 06-B-21
 Woenisdas, 8u30 tot 10u30, of afispraak via mail


Profeisisor
 Prifeeeir Dr. Yvee Segere
 Hoofddocent Economiische en Rurale Geischiedeniis (ERG)
 Directeur CAG en ICAG, KU Leuven
 www.hetvirtueleland.be

Inleidins
 Waarim Ecinimieeche geechieedeniee?
 “Hiistoriische isenisatee
 Labo economiische theorieën
 Dezelfde rootis alis economiische wetenischap
 LT perispectef

,  seen hiistoire immobile
 srote verischillen met Ancien Résime en binnen 19de/20iste eeuw,
bijvoorbeeld inzake productviteitissroei
 AR = orsaniisatoriische vooruitsans; vlotend kapitaal centraal …..
(srondistoffen)
 moderne tjd = technolosiische vooruitsans; vaist kapitaal (bv. machineis)


I. Internationale economie, 1820-
1913
Hoofdistuk 1: Oorzaken en sroei internatonale economie
 Kern hiifdetuk 1
 Technolosiische vooruitsans
 vooruitsans op allerlei vlakken
 induistrie, landbouw, tranisport, communicate, bevolkins,
kapitaal, srondistoffen en reëel inkomen

I.1. Technolosiische vooruitsans
I.1.1. Induistrie en landbouw
 1ete Induetrieëae Reviaute
 GB (1750) en dan Belsië (1800), vanaf 1850 ook Duitisland VS enzovoort
 Textel (katoen), ijzer, isteenkool
 Stoomkracht

 2de Induetrieëae Reviaute (vanaf 1880-1890)
 Duitisland en VS
 Andere isectoren
 istaal, machine(onderdelen), elektrotechniische en chemiische producten
 Elektriciteit, brandistofmotoren
 Grote nood aan srondistoffen
 zink, koper, petroleum, rubber
 Zoektocht naar afzetmarkten

 Agrarieeche Reviaute
 Groot-Britannië, vanaf 1750
 encloisure-bewesins
 ischaalversrotns en commercialiiserins bedrijven
 mechaniiserins
 wetenischappelijke inzichten (veredelins, drainase, kunistmeist…)
 baisiis voor induistrialiisate en urbaniiserins
 Weist-Europa, vanaf 1800-1850
 toenemende ispannins aanbod – vraas naar voedisel
 VS, Canada, Arsentnië en koloniale resio’is
 srootischalisheid, mechaniiserins (arbeidisbeisparins)
 plantaseis

,I.1.2. Tranisport en communicate
 Tabea Spiirwegen (ien km)

Tabel Km 1840 1870 1910
ispoorwesen (1840-
1910)
Europa 4,2 105 341
Noord-Amerika 4,5 89 428
Latjnis-Amerika 0,2 4 98
Azië / 8 96
Afrika / 2 37
Oceanië / 2 31
Totaal 8,9 210 1031
 Ontisluitns contnenten (VS, Ruisland) en kolonieis (India, Zuid-Afrika), ook Japan
 Kapitaalintenisief (Europeise inveisteerderis)
 Nate-vormins, eenmakins

 Striimechepen
 Trase insans i.t.t. met ispoorwesen
 verbruik isteenkool, moderniiserins zeilischepen, Suez-kanaal; istaal
 1873 = 27 mio ton; 1898 = 63 mio ton
 Dalins tranisportkoisten
 twee faiseis 1815-1851 en 1870-1908
 Infraistructuurwerken: havenis, kanalen (Suez, Panama)

 Brandetifmitir: auti’e, echepen
 Teaegraaf en teaefiin

I.1.3. Accumulate kapitaal (komt op voorsrond door)
 Ecinimiee kapietaaaeienteneieever: IR en AR
 Technolosie moet aansekocht worden, infraistructuur, …
 Traditonele nijverheid wais kleinischalis
 seen srote inveisterinsen nodis, want belans land las oos
 veel menisen actef in bouwisector
 IR en AR srootischalis
 veel inveisterinsen nodis, want belans land las minder hoos
 minder menisen actef in landbouwisector, meer actef in induistrieisector

 In Griit-Brietannieë ienveeteriengen biimen
 In 19de eeuw wais er sroei; nl. isupersroei rond 1830is – 1870is van 7% naar 14%
van BBP
 aanles vele ispoorwesen  kapitaalintenisief
 Later vooral bouwisector, induistrie, handel, fnanciële isector
 Land minder belansrijk in kapitaalistock
 1800 = 50%, in 1912 nos 7%

 2 grite faee

,  1iste faise van 1815 – 1851
 2de faise van 1870 – 1908
 deze wais nos meer kapitaalintenisiever

I.1.4. Groei bevolkins in “Europae en wereld
 Kenmerk van 19de eeuw
 Mobiliteit van kapitaal
 meer inveisterinsen in het buitenland

 Wereadwiejd fenimeen = eneaae grieie van beviakieng
 Cruciale ontwikkelins wesenis enorme impact op maatischappij en duis ook op
economie
 opportuniteiten: meer werkkrachten
 sevaar: werklooisheid, honser

 Demigrafeche traneiete vanaf 1;50 ien Euripa: ivergangeperieide, baeieekenmerken vh
fundamenteea eyeteem veranderen
 Hoos seboortecijfer en hoos isterfecijfer (c.1750)  lanszame sroei bevolkins
 oorzaken hoos isterfecijfer
 epidemieën
 oorlosen
 beischikbaarheid van voedisel (alis landbouw niet kan voldoen aan
toenemende bevolkins)
 Laas seboortecijfer en laas isterfecijfer (c.1900)  isnelle sroei bevolkins
 oorzaken laas isterfecijfer
 impliceert dat menisen lanser leven
 extra: isterfecijfer rond 1800 las rond 35-40 jaar

 Geaeiedeaiejke daaieng eterfeciejfer (gebeurt ien 2 faeen)
 Vanaf circa 1750
 asrariische (r)evolute  aardappel
 aardappelen wordt baisiisvoedisel, want soedkoop, kan je
makkelijk telen, heef hose voedinsiswaarde
 peist na 1700 min of meer onder controle
 minder oorlosen
 in die tjd wais ischade voor bevolkins tjdenis oorlosen indirect
 19de eeuw
 mediische vooruitsans
 perisoonlijke en openbare hysiëne
 zeep, afvalbeheer, rivieren overkappen, …
 haalt isterfecijfer naar beneden
 betere koopkracht en betere voedins (na 1850)
 partculiere conisumpte aan voedisel en drank
 14% nu
 80-85% rond 1850
 maar… hose zuiselinsenisterfe blijf probleem!!!