Bouwtechnieken: Les 2 concept
1. Buitenomgeving
Onze planeet
- Blue Marble (foto van aarde) genomen door de bemanning van de Apollo (1972)
Eerste beeld van onze planeet van hoe onze planeet eruitziet
- Apollo landde op de maan (1969)
De mens is een fragiliteit op deze planeet
- Pale Blue Dot (foto van de aarde) genomen door ruimtesonde voyager 1 op 6 miljard km (1990):
toont aan hoe klein de aarde is tov de uitgestrektheid van het heelal
Tonen hoe fragile de levensomstandigheden zijn in dit universum
De Aarde draait om de Zon (365 dagen) en om haar eigen as (24u)
De rotatie van de Aarde om haar as en de baan van de Aarde om de Zon volgen dezelfde richting
Door de omwenteling van de Aarde rond de zon krijgen we zones (Noord-Zuid) + verschuiving van
zomer en winter
- De Aarde staat in een hoek van 23,4°C, wat de seizoenen veroorzaakt
- De aantrekkingskracht van de Maan veroorzaakt getijden in de oceanen
Zonnediagram toont omwenteling zomer en winter op noordelijk halfrond
Zomer: Zon komt op in Noordoosten, staat verticaal op de Aarde in de middag (slagschaduw) en gaat
onder in het Noordwesten
Winter: Zon komt op in Zuidoosten, heeft een veel kleinere omwenteling dan in de zomer en gaat
onder in het Zuidwesten
Zonneboog = schijnbare beweging van de Zon aan de hemel in de loop van de dag (en seizoenen) als
gevolg van de aardrotatie rond de aardas en rond de Zon.
Grote invloed op zowel systemen die de invloed van de Zon minimaliseren als systemen die zonne-
energie maximaliseren
*Schijnbaar: want voor ons lijkt de Zon rond de Aarde te draaien, maar in werkelijkheid draait de
Aarde rond de Zon
Belangrijke elementen om in ontwerpen te hanteren
Zonneboog + stand Zon: zomer = kleinere slagschaduw, winter = grotere slagschaduw
Zon in de zomer is langer aanwezig dan in de winter: zomer = 5-23, winter = 9-17
Positie woning (Evenaar, keerkringen, polen) Noordelijk halfrond
- Evenaar: evenwijdige verschuiving van de as Oost – West
Dagen zijn altijd even lang (6-18) = 12 licht en 12 donker
Verschuiving van nat en droog (moessonregens) ipv zomer en winter
- Keerkringen: zonneboog langer dan winterboog (daartussen een boog van 12u zon)
- Polen: zonneboog loopt volledig rond boven de horizon
Zomer altijd zon, winter altijd donker
50°N Hoe tussen Aarde en boog verschilt tov de seizoenen (slagschaduw =
schuin)
, Zomer: Zon komt op in Noordoosten = gebouwen hebben oververhitting in de zomer aan de oostkant
of westkant want de zon heeft veel tijd om te stijgen/dalen en verhit gebouwen
Winter: Zon komt op in Zuidoosten = gebouwen hebben geen verhitting in de winter aan de oostkant
of westkant want de zon beschijnt deze niet
Rekening houden met gebouwen: in de winter willen we veel zon = ZUIDEN, in de zomer willen we
weinig zon = OOSTEN EN WESTEN NIET
Evenaar (0°) Hoek tussen bogen blijft 90°, geen ‘winter’ en ‘zomer’ want de zon staat steeds recht
op de as van de Aarde + altijd even lange dagen (12u)
Polaire zones (90°) Geen hoek
Zomer: Zon is constant boven horizon
Winter: Zon is constant onder horizon
Zonnestanddiagram zonnestanden op verschillende tijdstippen, met de schijnbare baan van de
Zon in het horizontale coördinatenstelsel
Zomer: Noordoosten middag om 13u-14u Noordwesten
Winter: Zuidoosten Schijnt lager rond de horizon Zuidwesten
Nagaan beste plaats voor zonnepanelen met het meeste rendement
Zuidelijk halfrond tussen 20-60° en tussen het Zuidoostenkant en Zuidwestenkant
Te veel naar Oosten/Westen? = In de winter minder/niet belicht en dus kortere periode van belichting
Zonnediagram op bebouwing
- Gebouw centraal zomerzonneboog vs winterzonneboog + schaduw gebouwen (winter schaduw
rijkt langer dan in de zomer) + belichting in de zomer (ZO-ZW) is langer dan in de winter (NO-NW)
Klimaat = is het gemiddelde van de temperatuur en neerslag gedurende een periode van 30 jaar
Zon = drijvende kracht van het klimaat
Onderverdelen in klimaatschalen
- Macro klimaat: overkoepelend geheel van grote landschappen (verschillende landen, bergketens…)
- Meso klimaat: Lokaler (valleien en plaatsen) kan een heel ander klimaat zijn binnen hetzelfde
macroklimaat
- Micro klimaat: Nog lokaler (specifieke stad, bos, velden…) kan een heel ander klimaat zijn binnen
hetzelfde mesoklimaat en macroklimaat
Macro klimaat: groot gebied op aarde, waarbinnen hetzelfde klimaat heerst er zijn vele
microklimaten te vinden in het macroklimaat waar de omstandigheden veel anders kunnen zijn
- Tropische zone + gematigde zone + polaire zone
Klimaat op Aarde grotendeels bepaald door de Zon: warmt het
aardoppervlak op en dat warmt de atmosfeer op
Astronomische factoren: verschillen in hoogte van de Zon, duur
van de dag en afstand van de Aarde met de Zon
Hoogte van de Zon = hoekafstand Aarde-Zon
Duur dag = anders op de polen – evenaar – keerkringen
1. Buitenomgeving
Onze planeet
- Blue Marble (foto van aarde) genomen door de bemanning van de Apollo (1972)
Eerste beeld van onze planeet van hoe onze planeet eruitziet
- Apollo landde op de maan (1969)
De mens is een fragiliteit op deze planeet
- Pale Blue Dot (foto van de aarde) genomen door ruimtesonde voyager 1 op 6 miljard km (1990):
toont aan hoe klein de aarde is tov de uitgestrektheid van het heelal
Tonen hoe fragile de levensomstandigheden zijn in dit universum
De Aarde draait om de Zon (365 dagen) en om haar eigen as (24u)
De rotatie van de Aarde om haar as en de baan van de Aarde om de Zon volgen dezelfde richting
Door de omwenteling van de Aarde rond de zon krijgen we zones (Noord-Zuid) + verschuiving van
zomer en winter
- De Aarde staat in een hoek van 23,4°C, wat de seizoenen veroorzaakt
- De aantrekkingskracht van de Maan veroorzaakt getijden in de oceanen
Zonnediagram toont omwenteling zomer en winter op noordelijk halfrond
Zomer: Zon komt op in Noordoosten, staat verticaal op de Aarde in de middag (slagschaduw) en gaat
onder in het Noordwesten
Winter: Zon komt op in Zuidoosten, heeft een veel kleinere omwenteling dan in de zomer en gaat
onder in het Zuidwesten
Zonneboog = schijnbare beweging van de Zon aan de hemel in de loop van de dag (en seizoenen) als
gevolg van de aardrotatie rond de aardas en rond de Zon.
Grote invloed op zowel systemen die de invloed van de Zon minimaliseren als systemen die zonne-
energie maximaliseren
*Schijnbaar: want voor ons lijkt de Zon rond de Aarde te draaien, maar in werkelijkheid draait de
Aarde rond de Zon
Belangrijke elementen om in ontwerpen te hanteren
Zonneboog + stand Zon: zomer = kleinere slagschaduw, winter = grotere slagschaduw
Zon in de zomer is langer aanwezig dan in de winter: zomer = 5-23, winter = 9-17
Positie woning (Evenaar, keerkringen, polen) Noordelijk halfrond
- Evenaar: evenwijdige verschuiving van de as Oost – West
Dagen zijn altijd even lang (6-18) = 12 licht en 12 donker
Verschuiving van nat en droog (moessonregens) ipv zomer en winter
- Keerkringen: zonneboog langer dan winterboog (daartussen een boog van 12u zon)
- Polen: zonneboog loopt volledig rond boven de horizon
Zomer altijd zon, winter altijd donker
50°N Hoe tussen Aarde en boog verschilt tov de seizoenen (slagschaduw =
schuin)
, Zomer: Zon komt op in Noordoosten = gebouwen hebben oververhitting in de zomer aan de oostkant
of westkant want de zon heeft veel tijd om te stijgen/dalen en verhit gebouwen
Winter: Zon komt op in Zuidoosten = gebouwen hebben geen verhitting in de winter aan de oostkant
of westkant want de zon beschijnt deze niet
Rekening houden met gebouwen: in de winter willen we veel zon = ZUIDEN, in de zomer willen we
weinig zon = OOSTEN EN WESTEN NIET
Evenaar (0°) Hoek tussen bogen blijft 90°, geen ‘winter’ en ‘zomer’ want de zon staat steeds recht
op de as van de Aarde + altijd even lange dagen (12u)
Polaire zones (90°) Geen hoek
Zomer: Zon is constant boven horizon
Winter: Zon is constant onder horizon
Zonnestanddiagram zonnestanden op verschillende tijdstippen, met de schijnbare baan van de
Zon in het horizontale coördinatenstelsel
Zomer: Noordoosten middag om 13u-14u Noordwesten
Winter: Zuidoosten Schijnt lager rond de horizon Zuidwesten
Nagaan beste plaats voor zonnepanelen met het meeste rendement
Zuidelijk halfrond tussen 20-60° en tussen het Zuidoostenkant en Zuidwestenkant
Te veel naar Oosten/Westen? = In de winter minder/niet belicht en dus kortere periode van belichting
Zonnediagram op bebouwing
- Gebouw centraal zomerzonneboog vs winterzonneboog + schaduw gebouwen (winter schaduw
rijkt langer dan in de zomer) + belichting in de zomer (ZO-ZW) is langer dan in de winter (NO-NW)
Klimaat = is het gemiddelde van de temperatuur en neerslag gedurende een periode van 30 jaar
Zon = drijvende kracht van het klimaat
Onderverdelen in klimaatschalen
- Macro klimaat: overkoepelend geheel van grote landschappen (verschillende landen, bergketens…)
- Meso klimaat: Lokaler (valleien en plaatsen) kan een heel ander klimaat zijn binnen hetzelfde
macroklimaat
- Micro klimaat: Nog lokaler (specifieke stad, bos, velden…) kan een heel ander klimaat zijn binnen
hetzelfde mesoklimaat en macroklimaat
Macro klimaat: groot gebied op aarde, waarbinnen hetzelfde klimaat heerst er zijn vele
microklimaten te vinden in het macroklimaat waar de omstandigheden veel anders kunnen zijn
- Tropische zone + gematigde zone + polaire zone
Klimaat op Aarde grotendeels bepaald door de Zon: warmt het
aardoppervlak op en dat warmt de atmosfeer op
Astronomische factoren: verschillen in hoogte van de Zon, duur
van de dag en afstand van de Aarde met de Zon
Hoogte van de Zon = hoekafstand Aarde-Zon
Duur dag = anders op de polen – evenaar – keerkringen
